پیش‌بینی سمت‌وسوی ارز ترجیحی

آزادسازی قیمت‌ها یا آزاد کردن اقتصاد در حالی مطرح می‌شود که همین الان هم نرخ‌ کالاهای اساسی‌ای که مردم مصرف می‌کنند بسیار بالاست و می‌توان گفت تقریبا با نرخ دلار بازار آزاد قیمت‌گذاری می‌شوند. در بخش واردات کالاهایی که ارز 4200 تومانی می‌گیرند توفیق خاصی حاصل نشده و در این بخش هم یا رانت ایجاد می‌شود یا کالاها با همان ارز آزاد به بازار عرضه می‌شوند؛ اینکه آیا ماندن ارز ۴۲۰۰ تومانی در بازار تاثیری‌ دارد یا نه باید بگوییم که دولت به این جمع‌بندی رسیده است که تاثیر دارد؛ البته من به‌نظرم تاثیری در قیمت‌ها ندارد! چون خیلی از کالاها با قیمت نرخ آزاد محاسبه می‌شود ولی جمع‌بندی دولت، مجلس و بانک مرکزی این بوده که کماکان بتوانند ارز 4200 تومانی را حفظ کنند تا بیشتر کالاهای اساسی با قیمت پایین‌تری به دست مصرف‌کننده برسند که خب می‌بینیم در سال جاری بعضا این هدف محقق نشده است. البته خود دولت و مسئولان درباره رانت توزیع این ارز صحبت کرده‌اند، هرچند باید به این نکته اشاره داشت که ایجاد مکانیزم کنترل به این سادگی‌ها نیست، اگر کارها براساس مکانیزم بازار بسته نشود و بخواهند برای هر عامل کنترلی یک عامل کنترلی دیگر بگذارند، کار بسیار سخت و پیچیده می‌شود و به این سادگی‌های نمی‌توان این کنترل‌ها را انجام داد چون هزینه این کنترل خیلی زیاد خواهد شد. برخی درباره آزاد شدن واردات سخن می‌گویند تا هر کسی که خواست و توانایی تامین ارز داشت واردات کند، باید بگویم که امکان چنین چیزی وجود ندارد چراکه باید کشف ارزی مدیریت شود،‌ اینکه هر کسی واردات کند از کجا باید ارز تهیه کند به‌ویژه در شرایطی که ما قرار داریم. یک زمانی همه چیز در روال خود قرار دارد و مشکلی نیست شاید بتوان چنین کاری کرد ولی در شرایط تحریم قرار داریم و منابع ارزی محدود است و هر کسی بخواهد ارز تهیه کند قیمت ارز جهش قابل ملاحظه‌ای خواهد داشت. به همین دلیل نمی‌توان درباره مولفه‌های نظام اقتصادی کشور به سادگی صحبت کرد و باید بخش‌های مختلف را با هم دید، ما در شرایط اقتصادی موضوع تحریم‌ها، فشار حداکثری را داشتیم و الان هم باید بحث‌های کرونا را اضافه کرد که مشکلات را چند برابر کرده است. به‌نظر من چون سال آینده به نوعی با دو دولت مواجه هستیم و انتقال دولت دوازدهم به سیزدهم را داریم و عملا کار این دولت در سال آینده به انتها می‌رسد فکر می‌کنم با نگاهی هم که مجلس داشت پیش‌بینی من این است که ارز ترجیحی در سال آینده به سمت نرخ آزاد حرکت کند و با برنامه‌ریزی و مدیریتی که وجود دارد این ارز حذف شود. البته باید ببینیم افرادی که قرار است سرکار بیایند چه نگاه و تفکری دارند و شرایط کشور در آن زمان به چه شکلی خواهد بود.