از تاثيرات جسمي رواني کرونا چه مي‌دانيم؟

روانشناس باليني گفت: کرونا علاوه بر تاثيرات جسماني، تاثيرات رواني در افراد جامعه داشته، شنيدن اخبار مرگ و مير به‌ويژه مرگ افراد چهره و سرشناس، تصويري از مرگ در ذهن عموم افراد ايجاد کرده و سلامت روان مردم را تضعيف کرده است. فرنگيس شريفي‌باستان افزود: کرونا با توجه به تاثيراتي که به صورت مزمن بر فيزيک انسان برجاي مي گذارد، تغييرات و تحولاتي بر سيستم بهداشت و سلامت روان افراد داشته است. وي اضافه کرد: زماني که انسان با يک اتفاق جديد و غيرمترقبه روبه‌رو مي شود از آنجايي که تا پيش از آن با شرايط سازگاري پيدا کرده بود، با وقوع شرايط جديد و غيرقابل پيش بيني مثل کرونا، افراد سطح بالايي از استرس را تحمل مي‌کنند در واقع استرس نخستين مساله‌اي بود که با ورود کرونا در کشور، تاثير خود را روي افراد گذاشت. اين روان‌درمانگر با اشاره به تعريف سازمان بهداشت جهاني درباره سلامت روان افزود: توانايي کامل براي ايفاي نقش هاي جسماني، رواني و اجتماعي و اينکه افراد بتوانند عملکرد و کارکردهاي رواني و جسماني خود را به خوبي انجام دهد، از شاخص هاي سلامت روان است، در واقع زماني که فرد مبتلا به يک بيماري مثل سرماخوردگي معمولي مي شود، ممکن است تا يک هفته نياز به استراحت داشته و کارکردهاي فيزيکي او تحت‌تاثير قرار مي‌گيرد.

تاثيرات کرونا روي سلامت روان

اين روانشناس باليني تاکيد کرد: اين درحالي است که وقتي فرد به بيماري مبتلا و نياز به استراحت دارد، به طور معمول روابط اجتماعي، ارتباطي، رفت‌و‌آمدها و تعاملاتش تحت‌الشعاع قرار مي‌گيرد. يعني عملکردهاي رواني که همان استرس است روي روان افراد، تمرکز فرد، مسائل حافظه، خلق، شادي و احساس خوشحالي و ديدگاه‌هاي خود و حتي آينده تاثير مي‌گذارد. شريفي‌باستان گفت: به همين دليل بايد گفت اولين مساله‌اي که تحت‌تاثير کرونا قرار گرفته، سلامت روان انسان وابسته به سلامت ابعاد مختلف فيزيکي، رواني و اجتماعي فرد است اما تداوم شيوع کرونا بر سلامت روان افراد تاثير گذاشته است مواردي از جمله از در سرکار حاضر شدن، محدوديت تردد و رفت‌و‌آمد مردم و موسسات، اخراج نيروها، کار با درآمد حداقلي و در نهايت فقر تنها چيزي است که امروز تاثير آن را در سلامت روان مردم شاهد هستيم. اين روانشناس باليني گفت: اين بيماري پيش‌بيني شده نيست و نياز به شرايطي دارد که افراد خود و خانواده هايشان را از اين بيماري مصون نگه دارد اين درحالي است که شرايط اقتصادي اين اجازه را به فرد نمي دهد و در نهايت بر روي درمان آنها نيز تاثير گذار است. شريفي‌باستان افزود: تضعيف روان مردم و از دست رفتن موقعيت هاي شغلي و وضعيت اقتصادي با شيوع کرونا از يک سو و از سوي ديگر و مرگ و مير و سوگي است که دائما تکرار مي شود به‌ويژه اخبار ناگوار از مرگ و مير افراد چهره و سرشناس که تصويري از مرگ در اذهان عمومي ايجاد کرده است.

کودکان

اين روان‌درمانگر ادامه داد: در سنين کودکي که سن خاص رشدي انسان به حساب مي آيد، مي‌بينيم والدين شايد آن آگاهي و اطلاعات اوليه لازم و مهم را ندارند و تاثيري که اين بيماري روي سلامت روان اقشار سني مختلف به ويژه کودکان و نوجوانان مي‌گذارد، قابل تامل است. وي ادامه داد: سن کودکي و نوجواني، سني است که فرد بايد آموزش ديده، به مدرسه برود، اجتماعي شده و مهارت‌هاي زندگي را در مدرسه ياد بگيرد، هويت خود را بشناسد، دوستيابي کند، زماني که اين فضاها از کودکان و نوجوانان گرفته مي‌شود آنها در واقع ديگر فضايي براي تخليه انرژي رواني و اجتماعي خود ندارند و در نهايت انرژي‌شان هدر مي‌رود. شريفي‌باستان گفت: در چنين شرايطي کودکان و نوجوانان محدود به فضاي بسته خانه مي‌شوند و مسائل رواني اعضاي خانواده روي کودکان اثر مي گذارد چراکه خانواده تاثير بسزايي در رشد رواني کودکان دارد. بنابراين در اين دوران خاص شيوع کرونا، نحوه برخورد خانواده با استرس‌ها، چالش‌هاي رواني، سوگواري و نحوه برخورد با عزيزي که از دست مي‌رود، تعبيري که خانواد از بيماري دارد، اصطلاحاتي که در محيط خانه به کار مي‌برند، مديريت شرايط و بحران در خانواده، سازگاري با محدوديت‌هاي به وجود آمده همه و همه روي کودکان تاثير مي‌گذارد.

نوجوانان و جوانان

شريفي‌باستان در بخش ديگري از صحبت‌هاي خود با اشاره به وضعيت گروه نوجوانان در دوران شيوع کرونا گفت: نوجوانان در اوج رشد اجتماعي خود هستند يعني به لحاظ پختگي رواني، جسمي، جنسي و هيجاني که در آن‌ها رخ مي‌دهد، دوست دارند با محيط پيرامون ارتباط برقرار کنند. با شيوع کرونا اين ارتباط از آن‌ها گرفته مي‌شود. بسياري از مراجعان دفاتر روانشناسي در گروه سني نوجوان که تازه وارد دانشگاه شده‌اند، هستند که نمي‌توانند ارتباط متفاوتي را تجربه کنند. کلاس‌ها مجازي بوده و اين فرصت از آن‌ها گرفته شده است.‌ اين روان‌درمانگر اظهار داشت: در واقع يکي از بسترهاي مهمي که براي رشد اجتماعي انسان‌ها فراهم بود، از آن‌ها گرفته شده و اين گروه سني محدود به ارتباط با اعضاي خانواده شده‌اند. ارتباط نوجوانان با دوستانشان و اعضاي گروه‌ها، تاثيرگذاري اش متفاوت از ارتباط با اعضاي خانواده است. اين روانشناس با اشاره به اينکه براي نوجوان و جوانان ما فرصت دوستيابي، برقراري ارتباطات اجتماعي، فرصت تجربه کردن نقش‌هاي مختلف گرفته شده است، گفت: براي گروه هاي جوان نيز اين شرايط وجود دارد. گروه جوان نيز در برهه‌اي قرار دارند که فرد براي به دست آوردن شغل، اثبات خودش در انجام فعاليت‌هاي کاري و برقراري ارتباطات، جايگاه مديريتي نياز به تلاش دارد، سعي دارد خودش را در جامعه بشناسد و رشد کند اما اين شرايط جديد و پيش‌بيني نشده اهدافش را تضعيف کرده و دست يافتن به اهداف براي جوانان سخت شده است.

سالمندان

شريفي‌باستان با بيان اينکه اين شرايط روي سلامت روان والدين نيز تاثير داشته است، گفت: والدين نيز نگراني‌هاي زيادي را تجربه مي‌کنند. نگران سلامت روان و جسمي فرزندانشان، خود و خانواده هايشان هستند. اين روانشناس باليني با اشاره به تضعيف سلامت روان سالمندان گفت: سالمندان نيز تحت‌تاثير اين شرايط هستند به‌ويژه زماني که گفته مي‌شد اين بيماري روي سالمندان تاثير بيشتري دارد، سلامت روان آنها تحت تاثير قرار گرفته بود. يکي از مراجعان از اين گلايه داشت که ديگر نمي‌تواند آخر هفته‌ها سفره‌اي را براي بچه‌ها و نوه‌ها و عروس و دامادهايش پهن کند و ديگر کسي به او سر نمي‌زد.