مقابله با کرونا با نگاهی به شرق
اگرچه اکثر کشورهاي آسياي شرقي با موفقيت همهگيري کرونا را بدون «ماندن در خانه» مهار کردهاند، با اين حال بسياري از دولتها چنين اقداماتي را ضروري دانستهاند. اما ماندن در خانه اقدام نادرستي است که پيامدهاي نامطلوبي بهويژه براي مشاغل و اقتصاد دارد.
بسياري از کشورها با استناد به سياست چين در ووهان «ماندن در خانه» را اعمال کردهاند. اما همانطور که اولين ماموريت حقيقتيابي سازمان بهداشت جهاني (WHO) در چين اعلام کرده، «مهمترين سياست اعمال شده در چين مربوط به يافتن موارد ابتلا، رديابي تماس و تعليق اجتماعات عمومي در 30 استان اين کشور بوده است که اقداماتي رايج در جهان براي مديريت بيماريهاي عفوني است. اما ماندن در خانه صرفا محدود به چند شهر چين بوده که در ابتدا همهگيري در آن از کنترل خارج شده نه تمام چين!» درس اصلي از تجربه چين: «موفقيت در کنترل ويروس کرونا به سرعت عمل بستگي دارد. هرچه سريعتر بتوان موارد ابتلا به بيماري را پيدا و از ديگران جدا کرد و ارتباطات نزديک با افراد مبتلا به بيماري را رديابي کنيد، موفقيت بيشتر خواهد بود.» براي اطمينان، ماندن در خانه بهمنظور جلوگيري از سرايت، «منحني را مسطح» ميکند. اما در صورتي که با اقدامات مکمل مناسب همراه نباشد، افراد مبتلاي شناسايي نشده ممکن است باعث انتقال خاموش در جامعه شوند که خيلي دير پيامدهاي آن آشکار ميشود. يعني به جاي ماندن در خانه، بايد به صورت جدي براي پيدا کردن و جداسازي موارد ابتلا به بيماري اقدام شود، قبل از آنکه شيوع ويروس غيرقابل کنترل شود.
درسهايي از کرهجنوبي
جمهوري کره اولين کشوري بود که به طور چشمگيري تعداد موارد ابتلا به بيماري کوويد 19 و مرگ و مير مربوط به آن را، بدون اعمال محدوديتهاي رفت و آمد، در سراسر کشور کاهش داد. دولت کره موفق شد که بيماري همهگير کوويد 19 را بدون اجراي طرح ماندن در خانه، حتي در آلودهترين شهر اين کشور «داگو» کنترل کند. تستهاي فراوان کرونا، کليديترين راهکار براي مقابله با آن بوده و بيشترين ميزان تستگيري تا اواسط ماه مارس انجام شده است. در اواخر ماه مارس، موارد تازه ابتلاي به بيماري کوويد 19 در کره به شدت کاهش پيدا کرد و جايگاه اين کشور از دومين کشور مبتلا به ويروس کرونا به هشتمين کشور در جهان پايين آمد. مقامات کرهاي برنامه جلوگيري از تجمعات، حفظ فاصله فيزيکي، بهداشت شخصي و کار از راه دور را اجرا کردند. به دولت کره براي جمعآوري اطلاعات لازم از طريق کنترل تلفن، کارت اعتباري و ساير دادهها براي تسريع در رديابي تماس اختيار قانوني داده شد. در ابتدا ورود مسافر از استان هوبي چين (استاني که ووهان مرکز آن است) براي احتياط از شيوع ويروس کرونا، و ورود مسافر از ژاپن به دليل تلافي سياسي ممنوع شد. درست همانطور که چين با استفاده از هوش مصنوعي و دسترسي به دادههاي بزرگ، مشخصات بيماران و افراد در تماس با آنها را به سرعت شناسايي ميکند، کره نيز فناوريهاي جديدي را براي تسريع در رديابي، آزمايش، درمان و جداسازي افراد آلوده بهکار گرفت.
درسهايي از ويتنام
سه ماه پيش، يک مقام ويتنامي توضيح داد که «ويتنام بدون فدا کردن رشد اقتصادي براي حفظ بهداشت عمومي، با بيماري کوويد 19 ميجنگد.» «دولت ويتنام موضوع بيماري همهگير را غيرسياسي کرده است و آن را يک بحران بهداشتي تلقي و بهنحو موثري اين بحران را کنترل ميکند.» «هيچ انگيزه سياسي براي مقامات دولتي براي پنهان کردن اطلاعات وجود ندارد، زيرا اگر موارد ابتلا به بيماري در حوزه اختيارات مسئولان دولتي وجود داشته باشد که ناشي از اشتباهات آنها نباشد، آنها مورد توبيخ قرار نميگيرند.» بايد خاطرنشان کرد که «دستگيري رئيس مرکز کنترل بيماري هانوي به اتهام فساد، در رابطه با خريد کيتهاي آزمايش، و جريمه خردهفروشاني که ماسک را با قيمتهاي گران عرضه ميکردند، دولت نشان داد که بهداشت عمومي را نميتوان با سودجويي به خطر انداخت.» پس از اعلام اولين ابتلا به بيماري کوويد 19 و مرگ ناشي از آن در چين در ژانويه 2020، «ويتنام کنترل مرزها و فرودگاه خود را براي بازديدکنندگان چيني شدت بخشيد. بايد در نظر داشت که اين تصميم آساني نبود، زيرا تجارت مرزي با چين قسمت قابل توجهي از اقتصاد ويتنام را تشکيل ميدهد.» ويتنام «اقدامات پيشگيرانه را فراتر از توصيههاي سازمان بهداشت جهاني انجام داده است.» آمادهسازي را «يک هفته قبل از اعلام رسمي شيوع ويروس کرونا و بيش از يک ماه قبل از آنکه سازمان بهداشت جهاني کوويد 19 را بهعنوان يک بيماري همهگير اعلام کند» آغاز کرد. ويتنام که تحت رهبري حزب کمونيست قرار دارد «آزادي جريان اطلاعات در مورد مسائل مربوط به کوويد19» را تضمين کرد. سياست در خانه ماندن و قرنطينه از ابتدا بيشتر به صورت گزينشي اعمال شده و هيچ گاه برنامه تعطيلي سراسري، که در ديگر کشورها اجرا شده و فايده چنداني هم نداشته، در ويتنام اعمال نشده است. ويتنام از معدود کشورهايي است که در سال 2020 «رشد مثبت توليد ناخالص داخلي» داشته است. در نتيجه «به نظر ميرسد که انتخاب ميان اقتصاد و بهداشت عمومي، گزينه درستي نيست.» برآورد شده که در جنگ ميان ويتنام و آمريکا، بيش از سه ميليون ويتنامي و 58209 زندگي آمريکايي جان خود را از دست دادند. در مبارزه با ويروس کرونا، در ويتنام با 97 ميليون نفر جمعيت، تاکنون 35 نفر جان خود را از دست دادهاند، در حالي که در ايالات متحده با 332 ميليون نفر جمعيت، مرگ و مير ناشي از کرونا تقريبا 400 هزار نفر بوده است.
تست انبوه بسيار مهم است!
با گذشت يک سال از شيوع بيماري کوويد 19، اکنون همه دولتها مي توانند با ارزيابي تجربيات کشور خود، و تجربيات جمعآوري شده از ديگر کشورها، بهويژه آگاهي از سياستهاي اعمال شده، بسيار بياموزند. تاکنون، کشورهاي شرق آسيا با اقدامات مناسب براي شناسايي سريع، جداسازي و رديابي تماس افراد مبتلا به بيماري کوويد 19، از آسيبپذيرترين افراد محافظت کرده، افراد آلوده را درمان کرده، و در کنترل بيماري کوويد19 موفق شدهاند. روشهاي موثرتر و ارزانتر (بهعنوان مثال، آزمايش آنتي ژن) امکان ميدهد تا آزمايشهاي مکرر گرفته شود. از آنجا که موارد ناشناخته ابتلا به بيماري به گسترش همهگيري منجر ميشود، اين گونه آزمايش ها، تستهاي مکرر، بيشتر، آسانتر و ارزانتر و اعلام نتايج سريعتر را امکان پذير ميکند و انجام اقدامات سريعتر و موثرتر را تسهيل ميکند. با شناسايي زودتر افراد آلوده به ويروس کرونا، از طريق اين تستها، انتقال و سرايت ويروس کاهش پيدا ميکند. حتي اگر دقت اين تستها نسبت به «استانداردهاي طلايي» کمتر باشد، هزينه کمتر، امکان آزمايشهاي گسترده و مکرر براي شناسايي تعداد بيشتري از افراد آلوده به ويروس را فراهم ميکند. از آنجا که انتقال ويروس بيماريهاي سارس و کوويد چندين روز پس از ابتلا به بيماري، به اوج خود ميرسد، آزمايشهاي مکرر براي بررسي بيماري لازم است. با آزمايشهاي مکرر از گروههاي مختلف جمعيتي، بسياري از افراد آلوده به ويروس که هنوز علائم بيماري را نشان نميدهند، خيلي زودتر تشخيص داده ميشوند.
نگاهي به شرق
در اوايل قرن 20، وو لين ته، پزشك جوان آموزشديده در كمبريج، به كلوني انگليس در پنانگ بازگشت و در آنجا هزاران نفر را عليه تجارت ترياك بسيج كرد. مسئولان دولتي او را دستگير کردند و او مجبور شد به جستوجوي کار به خارج از منطقه نفوذ امپراتوري انگليس برود. سرانجام وو با همکاري امپراطور چينگ چين در منچوري که طاعون در آن غوغا ميکرد مشغول به کار شد. حدود 60 هزار نفر در اثر ابتلا به طاعون جان خود را از دست دادند. وو طاعون را بهعنوان بيماري مسري تشخيص داد، و استفاده از ماسکهاي چند لايه را براي محافظت از کاربران در برابر عفونتهاي موجود در هوا طراحي و توصيه کرد. اين ماسک اکنون با نام N95 بهعنوان پيشرو ماسکها شناخته ميشود. تجزيه و تحليل بعدي وو از عوامل اجتماعي و رفتاري انتقال بيماريهاي مشترک ميان انسان و دام نيز پيشگام بود. متاسفانه، پزشک مشهور فرانسوي، جرالد مسني، که توصيه ماسک وو را بهعنوان تشخيص اشتباه رد کرده بود، بلافاصله پس از ورود به منطقه بر اثر طاعون درگذشت. با گذشت بيش از يک قرن از همهگيري طاعون در چين، و بيش از دو دهه پس از بحران مالي آسيا (1997-1998)، که شکنندگي مالي سيستمي ايجاد کرد و شرايط مشابه بحران مالي جهاني 2008-2009 را تجربه کرد، بيتوجهي به يادگيري از شرق همچنان ادامه دارد.
