تلفات پرندگان مهاجر در تالاب بينالمللي ميانکاله در سيزدهمين روز شروع اين بيماري افزايشي شد و طبق اعلام محيط زيست مازندران تنها در روز سهشنبه 21 بهمن ماه 757 قطعه لاشه جديد از مناطق مختلف جمعآوري شده است. محيطزيست مازندران اعلام کرد که لاشههاي جمعآوري شده عمدتا از گونههاي چنگر معمولي ، فلامينگو و مرغابيها بودند که از سطح تالاب بينالمللي ميانکاله و خليج گرگان جمعآوري شد. در مجموع از آغاز مشاهده تلفات مشکوک پرندگان مهاجر در تالاب ميانکاله و خليج گرگان تا پايان روز سهشنبه مجموع لاشههاي جمعآوري شده به سه هزار و 673 قطع رسيده است.
آمار لاشههاي جمعآوري شده
آمار لاشه هاي جمع آوري شده طي روز سه شنبه نسبت به روز قبل از آن 2 برابر شده است، موضوعي که نگراني محيطبانان و مردم محلي را به دنبال داشته است. مديرکل محيطزيست مازندران فروکش کردن وضعيت جوي و شتابگيري طرح پايش را عامل اصلي افزايش جمعآوري لاشههاي پرندگان تلف شده اعلام کرد. حسينعلي ابراهيميکارنامي گفت: طي روزهاي گذشته با اطلاعيهاي که سازمان دامپزشکي منتشر کرد، مشخص شد که علت تلفات پرندگان ناشي از بيماري بوتوليسم بوده است و با توجه به تجربه سال گذشته، احتمال تداوم تلفات پرندگان تا زمان بازگشت به سرزمين اصليشان وجود دارد.
پيشبيني تداوم تلفات
پارسال نيز از چهارم بهمن ماه تلفات پرندگان مهاجر در تالاب ميانکاله شروع شد و تا پايان فصل زمستان گذراني که اواخر اسفند ماه است، ادامه داشت. طبق اعلام محيط زيست و دامپزشکي مازندران ، سال گذشته بيش از 53 هزار لاشه پرندگان مهاجر تلف شده از سطح تالاب و مناطق خشک ميانکاله جمعآوري شده بود. سازمان دامپزشکي پارسال هم پس از بررسي هاي آزمايشگاهي علت مرگ پرندگان مهاجر را بيماري بوتوليسم اعلام کرده بود. مديرکل محيطزيست مازندران همچنين راهکار پيشگيرانه براي کاهش احتمالي تلفات پرندگان را افزايش سطح آب تالاب ميانکاله و سرعت بخشي جمعآوري لاشه پرندگان از سطح اين تالاب دانست. ابراهيميکارنامي با اعلام اينکه هر دو راهکار در حال حاضر با جديديت انجام ميشود، توضيح داد: براي جمع آوري سريع تر لاشه ها دستگاه تراکسور از استان کردستان به ميانکاله آورده شد که هر روز به اندازه 100 نفر کارگر کار جمعآوري لاشهها را در مناطق خشکي و آبي انجام ميدهد.
افزايش سطح آب تالاب ميانکاله
وي افزود: اين دستگاه قادر به تردد در لنجزارها هم است و به همين دليل هم جمع آوري لاشه بر خلاف سال گذشته از تمامي مناطق با سرعت بيشتر در حال انجام است اگر چه در اوايل اين هفته به خاطر شرايط جوي و بارندگي براي دستکم 2 روز سرعت کار کاهش يافته بود. مديرکل محيطزيست مازندران گفت: براي افزايش سطح آب تالاب ميانکاله هم از چند روز پيش آب سد گلورد رها و به طرف تالاب هدايت شده است که اميدواريم بهزودي تاثيرگذاريش را داشته باشد. شرکت آب منطقهاي مازندران روز دوشنبه اين هفته از رهاسازي هزار و 300 ليتر آب در هر ثانيه از سد گلورد براي تامين بخشي از کسري آب تالاب بينالمللي ميانکاله خبر داده و اعلام کرده بود که اين کار بر اساس مصوبه مديريت بحران استان از نيمه دوم ماه بهمن شروع شده است. بر اساس اعلام اين شرکت، ميزان آبي که هماکنون از طريق سد، شبکه آبياري و زهکشي گلورد براي نجات پرندگان وارد تالاب ميانکاله ميشود حدود 2 متر مکعب در هر ثانيه است و آب رهاسازي شده از سد از طريق سد انحرافي نکارود به طول 40 کيلومتر کانال اصلي و 10 کيلومتر زهکش از منطقه التپه پس از طي مسير 50 کيلومتري وارد تالاب ميشود. شرکت آب منطقه اي مازندران از 2 سال پيش براي بهبود شرايط زيست محيطي تالاب ميانکاله 2 طرح زهکش التپه و شهيدآباد در شرق استان را با ظرفيت 15متر مکعب با هدف جلوگيري از ماندابي و خسارات سيل به اراضي کشاورزي منطقه احداث کرده بود که با عملياتي شدن اين طرح، آب پس از هر بارندگي به تالاب ميانکاله هدايت ميشود.
بوتوليسم علت قطعي مرگ
سازمان دامپزشکي کشور چند روز پيش اعلام کرد که با توجه به بررسيهاي همه جانبه به عمل آمده و تجزيه و تحليل دادههاي جمعآوري شده از اين بررسي و نتايج آزمايشگاهي نمونههاي اخذ شده در 6 محور مختلف ، عامل اصلي مرگ و مير بالاي پرندگان در تالاب بينالمللي ميانکاله، بوتوليسم است. بوتوليسم نوعي مسموميت ناشي از سم باکتري کلستريديا بوتولينوم است. براساس اين گزارش طبق نتايج آزمايشگاهي هر گونه تاثيرگذاري آلودگي با فلزات سنگين، سموم ارگانوفسفره، سموم ارگانوکلره و يا بيماريهاي ويروسي و باکتريايي در تلفات پرندگان مهاجر وحشي در ميانکاله رد شده است. پيش از رييس سازمان دامپزشکي کشور هم در گفت و گو با خبرنگار يارنا جمع آوري سريع لاشه پرندگان را از سطح آب مهم ترين راهکار براي کاهش تلفات اعلام و پيش بيني کرده بود که روند افزايشي تلفات تا پايان زمستان گذراني پرندگان مهاجر در تالاب ميانکاله ادامه يابد. تلفات پرندگان مهاجر وحشي در تالاب بينالمللي ميانکاله براي دومين سال پياپي نهم بهمن ماه شروع شد. پارسال بيش از 53 هزار قطعه لاشه پرندگاني که بر اثر بوتوليسيم در تالاب بينالمللي ميانکاله تلف شده بودند، جمعآوري شده بود. بوتوليسم سال گذشته از ميان جمعيت 13 گونه پرنده مهاجر قرباني گرفتته بود ولي بيشترين تلفات مربوط به چنگر معمولي و فلامينگو بود. امسال نيز تاکنون طبق اعلام محيطزيست تلفات در ميان هشتگونه مختلف پرندگان مهاجر ديده شده ولي باز هم بيشترين تلفات مربوط به دو گونه چنگرمعمولي و فلامينگوها است. تالاب بينالمللي ميانکاله يکي از 650 ذخيرگاه زيستکره جهان با 48 هزار هکتار وسعت در شرق استان مازندران واقع و زيستگاه 130 گونه از پرندگان مهاجر با جمعيت حدود 5/1ميليون بالي است.