کمبود مدارس يا امکانات آموزشي در مناطق روستايي و عشاير، ممانعت اغلب خانوادهها از تحصيل دختران، ازدواجهاي زودهنگام، ترک تحصيل پسران به دليل مشکلات اقتصادي و جذب آنها به بازار کار، بيانگيزگي و کمبود يا مهاجرت معلمان از برخي روستاها و چندين علت ديگر سبب شده است تا همچنان دانشآموزان زيادي از زنجيره تحصيل و علم آموزي جدا باشند؛ از مشکلات کرونا و ادامه روند آموزش در فضاي مجازي و نبود اينترنت و گوشي هوشمند که بگذريم بازهم دانش آموزان مناطق روستايي و عشاير با مشکلات جدي روبهرو هستند. دانشآموزان روستايي و عشاير به سبب محروميتها و مشکلاتي که دارند به زحمت راه تحصيل را طي ميکنند اما زماني که به مقطع دبيرستان ميرسند خبري از آموزش رشتههاي تجربي و رياضي فيزيک نيست و باز هم در سايه نبود عدالت آموزشي، مشکلات اقتصادي و اجتماعي که همگي زنجيروار به يکديگر متصلند قرار ميگيرند اما اين بار معلمهايي از شمال و جنوب ايران اين مشکلات را بازگو کردند.
مشکلات اقتصادي عامل ترکتحصيل
عليرضا تاجيک، معلمي که 27 سال سابقه تدريس در پايه متوسطه اول و دوم را در شهرستان آق قلا استان گلستان دارد در گفتوگو با مهر گفت: خوشبختانه مدارس مناطق محروم آق قلا از نظر درسي شرايط قابل قبولي را دارند در حال حاضر ما در مناطق محروم چند دبيرستان و در شهر 3 تا 4 مدرسه در اين پايه تحصيلي داريم. وي بيان کرد: رشته رياضي فيزيک در کنار ديگر رشتهها مانند تجربي و انساني در حال تدريس است اما اين خود دانشآموزان هستند که به دليل مسائل و مشکلاتي مانند اشتغال به کار، ازدواج زودهنگام از تحصيل باز ميمانند و ميتوان گفت دغدغهاي براي تحصيل ندارند. تاجيک عنوان کرد: البته اين نکته را بايد گفت که رشته رياضي فيزيک در همه دبيرستانهاي ما به سبب کمبود دبير تخصصي در اين زمينه تدريس نميشود اما در همان چند دبيرستاني هم که داريم از طرف بچهها با استقبال خوبي مواجه نميشود.
مشکلات روحي-رواني دانشآموزان
وي افزود: در اين شهرستان خوشبختانه تلاشهاي زيادي شده است تا جلوي ترک تحصيل دانشآموزان گرفته شود اما دانشآموزان ما از نظر روحي، رواني و اقتصادي همواره با مشکلات زيادي دست و پنجه نرم ميکنند که بيشتر آنها ريشه در تربيت خانوادگي آنان دارد و به همين دليل دانشآموزان دغدغهاي براي تحصيل ندارند يا جذب رشتههاي فنيوحرفهاي ميشوند. تاجيک در آخر تاکيد کرد: البته سنگيني مطالب کتاب درسي هم ما را با مشکلات زيادي روبهرو کرده است؛ درست است که دانش آموزان روستايي و عشاير از نظر سطح هوش و استعداد تفاوتي با دانش آموزان شهري ندارند اما اي کاش کتب درسي اين دانشآموزان با توجه به زيست بوم و منطقه جغرافيايي آنان تهيه و تنظيم ميشد بنابراين به نظرم دگرگوني در شيوه تدريس و کتب درسي سبب جذب دانش آموزان به تحصيل خواهد شد.
تحصيل در سايه کمبود امکانات
اما در نقطه ديگري از ايران وضعيت آنچنان مطلوب نيست. مژگان بهزادي، معاون آموزشي مدارس شبانهروزي شهر زهکلوت در بخش جازموريان در اين خصوص به خبرنگار مهر گفت: در اين بخش رشته رياضي فيزيک فقط در شهر تدريس ميشود، شاخه تجربي نيز فقط در شهرستان رودبار تدريس ميشود. وي در پاسخ به چرايي عدم تدريس اين رشتهها در مناطق روستايي و عشاير افزود: اين تفکر در ميان دانش آموزان ما جا افتاده است که رشته انساني به سبب جذب در تربيت معلم از آينده شغلي بهتري برخوردار است و بيشترشان به سراغ تحصيل در اين رشته ميروند. بهزادي بيان کرد: معلمان و مشاوران در زمينه انتخاب رشته به دانش آموزان کمکهاي بسيار خوبي ميکنند اما به دليل عدم استفاده از معلمان متخصص و فراهم نبودن امکانات مورد نياز دانش آموزان در اين رشتهها موفقيتهايي را کسب نميکنند و به همين دليل علاقهاي به ادامه تحصيل در اين رشتهها ندارند. معاون آموزشي مدارس شبانهروزي بيان کرد: متاسفانه در شهر ما امکانات خوبي براي تحصيل در رشته تجربي فراهم نيست و به همين دليل بچهها جذب رشتههاي کارودانش و يا فنيوحرفهاي ميشوند که البته در آن رشتهها هم امکانات مناسبي براي تحصيل دانشآموزان فراهم نيست. بهزادي اظهار کرد: دانش آموزان ما استعداد و ظرفيتهاي بسيار خوبي براي تحصيل در هريک از رشتهها دارند و اگر زمينه مناسب تحصيل آنها فراهم شود ميتوانند موفقيتهاي خوبي را کسب کنند البته لازم است اين نکته را بگويم که استفاده از معلمان متخصص در اين زمينه کمک شاياني به دانش آموزان خواهد کرد. وي در آخر تصريح کرد: همانطور که در اين سالها مشاهده شده است در کنکور رشتههاي رياضي و فيزيک و يا تجربي دانش آموزان از شهرستانها و روستاهاي کوچک و بعضاً دور افتاده توانستهاند به موفقيتهاي بسيار خوبي دست يابند اما توجه به اين نکته ضروري است که اين افراد در سايه محروميت و عدالت آموزشي به اين مراحل رسيدهاند و اين راه را با مشقت و مشکلات بيشماري طي کردهاند و حتي بخت با بعضي از آنها همراه نبوده است و به سبب مشکلات فراوان نتوانستهاند به اين مراحل برسند.