تقابل ایران و آمریکا پات شده است؟

مساله ايران و آمريکا براي بازگشت به برجام به نقطه‌اي رسيده است که هر يک از طرفين از طرف مقابل درخواست دارد که در ابتدا گامي بردارند. با اين وجود شرط‌هايي که براي همديگر وضع کرده‌اند نيز اندکي کار را سخت کرده است. ايران خواهان بازگشت به حالت اوليه است و درخواست دارد تا تحريم‌هاي دوره ترامپ به‌کلي لغو شود و از سوي ديگر نيز دولت بايدن از ايران مي‌خواهد تا به تعهدات خود در حوزه برجام پايبند باشد و در ادامه در خصوص مسائل ديگر نيز گفت‌وگو شود. اين خواسته‌ها اين خطر را ايجاد مي‌کند که در روابط دو کشور يک انجماد به وجود آيد و اين انجماد به طولاني‌تر شدن احياي برجام ختم خواهد شد و اين امر به ضرر ايران است. با توجه به اقداماتي که ترامپ و طرفداران او عليه ايران ايجاد کرده‌ و اين فشار گسترده را ايجاد کرده‌اند، عملا بايدن عجله‌اي در اين زمينه ندارد. در اين راستا، اروپا نيز نگران است و علاوه بر نگراني گذشته خود که ترامپ به‌صورت يکجانبه از برجام خارج شد و آن را تا آستانه نابودي پيش برد، اروپا امروز هراس از توافق بدون ميانجي ميان ايران و آمريکا دارند، به‌نحوي‌که اروپا از صحنه حذف شود. از سوي ديگر، متحدان منطقه‌اي آمريکا نيز که در گذشته بسيار از اقدامات ترامپ منتفع شده بودند از جمله موانع امروز احياي برجام هستند. در همين راستا، ايران و آمريکا بايد برنامه‌اي تدوين کنند که رو به جلو باشد زيرا اين امر اجتناب‌ناپذير است و در ايران تمامي جريان‌ها به اين نتيجه رسيده‌اند که يک رايزني بايد صورت گيرد تا حداقل گشايشي صورت گيرد. متخاصمان منطقه‌اي از اين انجماد استقبال مي‌کنند و آمريکا نيز در اين عرصه تفاوتي برايش وجود ندارد که چه اتفاقي رقم بخورد و حداقل در اين عرصه عجله ندارد. همزمان شدن اين اتفاقات با خروج ايران از پروتکل الحاقي نيز کار را سخت مي‌کند، با اين تفاوت که اين مساله براي آمريکا يک معضل نيست. اين حالت در کوتاه‌مدت باقي خواهد ماند و زماني تغييري در آن شکل مي‌گيرد که بالاخره يکي از طرفين اقدامي جدي را در دستورکار قرار دهد. آمريکا تلاش مي‌کند توپ را به زمين ايران انداخته و ايران نيز همين سعي را مي‌کند اما در مجموع به نظر مي‌رسد مسائلي مهم‌تر از برجام در اين ميان مطرح شده و دقيقا نگراني اروپا نيز به اين علت است که مبادا از قافله رايزني‌ها جا بمانند. بايدن در سمت‌هاي مختلف از کساني استفاده کرده است که عاملين اصلي برجام بوده‌اند و گفت‌وگو را راه‌حل توافق با ايران مي‌دانند اما اين در عمل امتيازي براي ايران نيست و زماني ايران راضي مي‌شود که حداقل تحريم‌هاي بانکي و نفتي برداشته شود، خواسته‌هايي که تا اين لحظه گامي به سمت آنها برداشته نشده است و صرفا در مرحله دادوستد پيام‌ها هستيم.