در روزهاي منتهي به نيمه بهمنماه و اياما...فجر و سالروز پيروزي انقلاب اسلامي شاهد برگزاري جشنوارههاي فيلم، تئاتر، موسيقي، تجسمي و... هستيم. امسال هم با فرارسيدن چهلودومين سالروز پيروزي انقلاب اسلامي ايران، سيونهمين جشنواره تئاترفجر در حالي برگزار ميشود که اين جشنواره بهخاطر کرونا دچار تغيير و تحولاتي در فرم و ساختار شده است. «حسين مسافرآستانه» دبير سيونهمين جشنواره تئاترفجر، درباره نحوه برگزاري اين دوره از جشنواره تئاترفجر گفت: بستر اصلي جشنواره فضايمجازي است يعني ما آثار را با اجراي زنده داوري ميکنيم و بعد با يک فرمت مناسب و استاندارد ضبط ميکنيم تا از طريق فضايمجازي قابليت پخش داشته باشد. هم از نظر صدا و تصوير با يک گروه کارشناسي شده ضبطها را انجام ميدهيم و دسترسي از فضايمجازي را در حد استاندارد برايمان ايجاد ميکنند. برگزاري جشنواره امسال به اين صورت است که همه نمايشهايي که اجرا ميشود بهصورت ضبطشده و با فاصله زماني کوتاه روي پلتفرمهاي نمايش نت، تلويزيون تئاترايران و تيوال قرار ميگيرد و علاقهمندان ميتوانند از روز 14 بهمن و با سه روز تاخير از اين طريق نمايشهايي که دوست دارند را تماشا کنند. همچنين در سالنهاي بزرگ نيز پذيرش تماشاگر با رعايت پروتکلهاي بهداشتي انجام ميشود. سالنهايي نظير تئاترشهر، ايرانشهر، تالاروحدت، تالارحافظ، تالارمولوي از جمله اين سالنها هستند. مسافرآستانه تصريح کرد: از دو هفته پيش به اين طرف که احتمال بازگشايي سالنهاي تئاتر را داشتيم و وضعيت کرونايي ما از نارنجي به زرد تقليل پيدا کرد ما براي بحث حضور تماشاگر را هم مجددا برنامهريزي کرديم منتها با رعايت فاصله اجتماعي و ساير مقررات ستاد کرونا که اين امر باعث شده ما در سالنهاي کوچک امکان پذيرش تماشاگر نداشته باشيم به اين جهت که در سالنهاي کوچک، ظرفيت ما بسيار پايين است و همان ظرفيت پايين بايد به نصف و 50درصد تقليل پيدا کند و همان تعداد هم اختصاص پيدا ميکند به گروه داوري، ستاد، گروه تصويربرداري و... و امکان پذيرش تماشاگر نخواهيم داشت.
ظرفيت 50 درصدي تماشاگران
وي ادامه داد: در سالنهايي مثل تئاترشهر يا مجموعه ايرانشهر ظرفيت محدودي را از طريق پلتفرمها اعلام ميکنيم که علاقهمندان بتوانند بليت تهيه کنند و در سالنهاي ما حضور پيدا کنند. در سالنهايي که ظرفيت محدودي دارند نميتوانيم تماشاگر داشته باشيم و در مجموعه تئاترشهر فقط سالن اصلي است که ميتواند تماشاگر داشته باشد آنهم بهصورت 50درصد و شايد هم کمتر از اين تعداد. معيار ما 50 درصدي است چون بههرحال بخشي از اين تعداد به مهمانهاي جشنواره يا هنرمندان اختصاص داده ميشود و بخش باقيمانده مختص تماشاگران است.
نحوه پخش بهصورت آنلاين نيست
به گفته مسافرآستانه نام اين نوع پخش را آنلاين يا همان برخط ميتوان گذاشت اما نميتوان آن را لايو و پخش زنده ناميد چون با تاخيري کوتاهمدت که براي انجام کارهاي فني است اين فيلمها بلافاصله وارد برنامه برخط ميشود.
به جنبه قاچاق فکر نکرديم
مشکلي که درباره پخش آنلاين در برخي سامانهها وجود دارد حق رايت آثار است. به همين خاطر در شرايط کرونايي دبير جشنواره فيلم فجر حاضر به پخش آنلاين آثار موجود در جشنواره نشد. اما درباره تئاتر ماجرا طور ديگري رقم ميخورد. دبير اين دوره از جشنواره دراين باره گفت: ما به جنبه قاچاق اين قضيه نگاه نکرديم و تا 24 ساعت اين فيلمها را در فضايمجازي نگه ميداريم که به منزله حضور در جشنواره گروه تلقي ميشود. وگرنه ساير حق و حقوقش مازاد بر اين 24 ساعت مربوط به خود گروه است و در پلتفرمها پخش فيلمها را ادامه نخواهيم داد مگر بعداز جشنواره پلتفرمهاي مختلف با گروهها وارد مذاکره شوند و با رعايت حقوحقوق و حق رايت آثار بتوانند اين فيلمها را به پخش برسانند. اين فيلمها براي مردم عادي هم هست و همه ميتوانند به همان سايت مراجعه کرده و ثبتنام کنند و با کدي که ميگيرند کارها را تماشا کنند.
نبود چهرههاي شاخص
دبير سيونهمين جشنواره تئاترفجر درباره اينکه آيا نبود چهرههاي شاخص به کيفيت جشنواره لطمه ميزند؟، افزود: آنچه برايمان در اين دوره اهميت داشت اين بود که تئاتر زنده بماند و افرادي که کار کردهاند موردتوجه قرار بگيرند. افرادي که با وضعيت معيشتي اين همه مدت کار کردند و با شرايط سخت کنار آمدند و به نوعي ريسک کردند و توانستند به حيات تئاتري خودشان ادامه دهند موردنظر ما در جشنواره هستند. مسافرآستانه درباره اينکه آيا به جشنواره سيونهم تئاترفجر خوشبين هستيد؟ گفت: کسي نميتواند کيفيت را تضمين کند بلکه کيفيت از بين موجوديت فعلي بهدست ميآيد. مقايسه اين دوره از جشنواره از نظر کيفي و کمي با تمام دورههاي ديگر مقايسهاي اشتباه است. آنهم بهخاطر شرايط موجود و کرونا. اساسا شرايط تئاتر امسال با تمام سالهاي پيش متفاوت بوده است به همين دليل ما بايد جشنواره امسال را حاصل فعاليت امسال تئاتر کشور بدانيم. وي درباره مشکلات اسکان گروههاي شهرستاني در دوران کرونا نيز بيان داشت: اسکان گروهها با رعايت فاصله اجتماعي و در سالنها و اتاقهاي بيشتر و تعداد کمتر در هر اتاق صورت ميگيرد و همه اين افراد در تهران اسکان خواهند داشت. از نظر مالي و خيلي ابعاد ديگر نظير رفتوآمدشان مشکلاتي وجود دارد و سعي کرديم همه اين مشکلات را پيشبيني کرده و مرتفع کنيم.
بودجه سيونهمين جشنواره
مسافرآستانه با اشاره به بودجه اين دوره از جشنواره نيز گفت: بودجه اين دوره از جشنواره تئاتر 5 ميليارد و دويست ميليون تومان بوده است. اين مشکل بودجهاي در همه فضاهاي هنري نه فقط در تئاتر وجود داشته است و بودجه امسال کمتر از سالهاي قبل بوده است. بههرحال در شرايط سخت هم از نظر اقتصادي و هم در شرايط کرونايي بايد بهصورتي اين جشنواره برگزار ميشد که اجراها بتوانند بهخوبي و با برنامهريزي درست بهروي صحنه روند. وي درباره مشکلاتي که در اين دوره از جشنواره پيشرويشان بوده است، اضافه کرد: مشکلات متعددي وجود دارد و همه آنها نيز مرتبط به شرايط کرونايي است و ما تلاشمان بر اين است نحوه برپايي جشنواره را با شرايط موجود تطبيق دهيم و حالا در اين تطبيق ممکن است دچار مشکلاتي شويم.