زیر و بم ۶۰۰ هزار اظهارنامه تجاری!
طبق اعلام مسئولان گمرک ايران در نه ماه اول امسال در مجموع حدود 600 هزار اظهارنامه وارداتي و صادراتي ترخيص شده است. در اين بين به دلايل مختلف از جمله محدوديتهاي وزارت صمت، کد رهگيري بانک، اعمال کنترل و نظارت دقيق بر اظهارنامههاي صادراتي براي برگشت ارز حاصل از صادرات از جمله دلايلي بوده که موجب طولاني شدن رسيدگي و ترخيص اظهارنامهها و در نهايت افزايش سهم مسير قرمز شده است.
با اظهار کالا به گمرک با توجه به شرايط آن در يکي از مسيرهاي رنگي براي تعيين تکليف و ترخيص قرار ميگيرد که بسته به هر يک ميتواند فرايند کوتاهتر يا طولانيتري را طي کند؛ به طوري که در مسير سبز کالا با حداقل کنترل فيزيکي و اسنادي ترخيص ميشود ولي در مسير زرد کمي کنترلها بيشتر شده و کنترل اسنادي نيز صورت ميگيرد، اما در مسير قرمز فرآيند طولانيتر است و به طور کامل ارزيابي و کنترل فيزيکي و بررسي اسنادي توسط کارشناس مربوطه انجام ميشود. مهرداد جمال ارونقي، معاون فني گمرک ايران، به ايسنا گفته است: «تعداد اظهارنامههاي وارداتي ترخيص شده در نه ماه اول سال جاري حدود 181 هزار و 639 فقره بوده است که از اين تعداد 46 درصد به مسير قرمز حدود 12 درصد مسير زرد و 42 درصد نيز به مسير سبز هدايت شده است.» اين در حالي است که در مدت مشابه سال قبل تعداد اظهارنامههاي وارداتي 205 هزار و 613 فقره بوده که 42 درصد در مسير قرمز، 17 درصد در مسير زرد و 41 درصد در مسير سبز ترخيص شده است. بر اين اساس، تعداد اظهارنامههاي نه ماه اول 1399 در مقايسه با مدت مشابه سال قبل با کاهش 11 درصدي مواجه شده است و نسبت مسير زرد در اين مدت پنج درصد کاهش داشته که موجب افزايش مسير قرمز شده است. در اين مدت ميانگين زمان ثبت (کوتاژ) تا پايان زمان کارشناسي نهايي اظهارنامههاي وارداتي به طور ميانگين براي هر سه مسير حدود 178 ساعت يعني بيش از يک هفته بوده است. اين زمان براي مسير سبز حدود يک ساعت، مسير زرد 260 ساعت يا نزديک به 11 روز و براي مسير قرمز 317 ساعت (بيش از 13 روز) بوده است که نسبت به ارقام 9 ماهه اول سال گذشته که ميانگين هر سه مسير 184 ساعت و براي مسير قرمز 344 ساعت بوده کاهش دارد. کمتر از پنج درصد از تعداد کل اظهارنامهها حدود 9065 فقره با زمان بالاتر از 718 ساعت (30 روز) ثبت شدهاند که با درنظر نگرفتن اين تعداد ميانگين زمان کارشناسي اظهارنامههاي واردات به ميانگين کلي 86 ساعت کاهش پيدا ميکند.
از خودروهاي دپو شده تا معطلي براي مجوز سازمانها
آنطور که معاون فني گمرک در اين رابطه ميگويد از دلايل عمده تاخير در ترخيص اين اظهارنامهها، ميتوان به ترخيص اقلام و بويژه خودروهايي اشاره کرد که از سالهاي پيش به دلايل مختلف و از جمله ممنوعيت ورود در انبارها دپو شده و مجوزهاي واردات را دريافت نکرده بودند و اکنون با توافقات حاصل شده بين سازمانهاي دخيل در امر واردات به مرحله ترخيص رسيدهاند. علاوه بر آن تاخير در صدور مجوزهاي سازمانهاي همجوار، کد رهگيري بانکي و عدم اخذ نوبت توسط صاحب کالا، از ديگر دلايل طولاني شدن زمان ترخيص کالاهاي وارداتي محسوب ميشود.
ترخيص 75 درصد اظهارنامهها
اما گمرکات منطقه ويژه شهيدرجايي، فرودگاه امام خميني (ره)، تهران امور واردات، منطقه ويژه بوشهر (1) و بازرگان پنج گمرک عمده واردات از نظر تعداد اظهارنامه هستند که در مجموع 75 درصد از کل اظهارنامههاي ترخيص شده در اين مدت را به خود اختصاص دادهاند. سهم مسير قرمز در اين گمرکات براي منطقه ويژه شهيدرجايي 42 درصد، فرودگاه امام خميني (ره) 53، تهران امور واردات 38، منطقه ويژه بوشهر (1) 68 و بازرگان 63 درصد بوده که اين سهم در گمرکات فرودگاه امام خميني (ره) و منطقه ويژه بوشهر (1) و بازرگان از ميانگين کل کشور که به 46 درصد ميرسد بالاتر است.
