مسیر پرچالش احیای برجام
سياستها در عرصه سياست خارجي در ايالاتمتحده همواره به دستان رئيسجمهوري اين کشور تعيين ميشود و او در اين عرصه مشاوراني دارد که وزير خارجه، وزير دفاع، وزير خزانهداري، رئيس دستگاه اطلاعاتي آمريکا و مشاور امنيت ملي از جمله مهمترين آنها هستند. اين مقامات هستند که سياستگذاري ميکنند و بقيه دستگاهها و افراد مجري سياستگذاري آنها هستند. زماني که يک مدير در وزارت خارجه اين کشور بهعنوان نماينده ويژه در امور يک کشور تعيين ميشود، اين مسئولان هميشه مجري دستورات هستند و وظيفه هماهنگي را دارند. بنابراين انتصاب صرف رابرت مالي بهعنوان نماينده ويژه آمريکا در امور ايران نميتواند تغيير آن چناني در سياستهاي اين کشور در قبال ايران ايجاد کند. شخصيتهاي مهمتري همچون وزيرخارجه آمريکا و رئيسجمهوري هستند که تغييرات جدي را در عرصه سياست خارجي ايجاد ميکنند و با تغيير اين چهرههاست که سياستها تغيير ميکند؛ همانگونه که با رفتن ترامپ و آمدن جو بايدن بهطور کلي لحن اين کشور نسبت به ايران تغيير کرد. در حال حاضر دولت آمريکا در مورد شرط و شروطي فراتر از برجام تقريبا مشابه دولت ترامپ است و خواهان اين است که ايران در ابتدا به تعهدات هستهاي خود بازگردد. تفاوتهايي ميان هر دو دولت وجود دارد اما در شرط و شروط مشترک هستند. امروز دولت بايدن راستيآزمايي از سوي آژانس در قبال فعاليتهاي ايران ميخواهد و پس از آن است که به برجام بازميگردد. ترامپ همين موارد را به فضاي تنش ميبرد و تحريکآميز و توهينآميز عليه ايران موضعگيري ميکرد، در صورتي که اين رويکرد چند روزي است با رفتن ترامپ از بين رفته است اما همچنان چالشهايي همچون اختلاف در منطقه و قدرت دفاعي ايران در اين ميان وجود دارد و چالشهايي است که بهسختي حل خواهد شد. امروز در بدنه و در بين مديران مياني وزارت خارجه آمريکا تغيير ايجاد شده و يک فرد با رويکرد تعاملي با ايران به روي کار آمده است که ميتواند مثبت باشد اما آن قدري تاثيرگذار نيست که شاهد يک روند کلي متفاوت باشيم. نماينده ويژه در دستگاه سياست خارجي ايالاتمتحده مامور هماهنگسازي ذينفعان و نقشآفرينان در مسائل مربوط به آن کشور هستند و بنابراين آمدن و رفتن آنها اهميت زيادي ندارد و با آمدن رابرت مالي نميتوان انتظار تغييرات زيادي را داشت. مسير احياي برجام زمانبر است و موانع زيادي نيز در اين مسير وجود دارد. تمايل در احياي تعهدات بينالمللي برخلاف دولت ترامپ، در بايدن وجود دارد و افرادي تنشزا در اين دولت حضور دارند اما همچنان اين افراد بر برخي مواضع پافشاري ميکنند اما با ادبياتي آرامتر و محترمانهتر اين کار را انجام ميدهند.
