اهداف سفر وزیرخارجه به روسیه و قفقاز
سفر منطقهاي وزير امورخارجه ايران به کشورهاي آذربايجان، روسيه، ارمنستان، گرجستان و سرانجام به ترکيه انجام ميگيرد. اين سفر با رايزنيهاي چندجانبه در موضوعات مختلف در قلمرو تمامي بازيگران و کنشگران منطقهاي و محلي در اقليم قفقاز در جريان است اما مسائلي فرامنطقهاي را نيز شامل ميشود و ميتواند نقطه عطفي در تکوين تحولات شگرف در راستاي استقرار و تحکيم صلح در منطقه و حتي جهان باشد. اين سفر ميتواند مرحله جديدي از احياي ساختارهاي توسعه و رفاه را براي همه مردم منطقه در اين شرايط بسيار حساس و خطير بينالمللي به همراه داشته باشد. بايد توجه داشت که در وراي اين مسائل سفر وزيرخارجه کشورمان به روسيه ارتباطي مستقيم با روي کارآمدن بايدن در آمريکا دارد. پيش از سفر وزيرخارجه کشورمان به روسيه، رئيسجمهوري آمريکا در گفتوگو با پوتين مساله ايران را مطرح کرده است. اين نکته وجود دارد که اين سفرها از قبل هماهنگشده هستند اما شايد مهمترين موضع آن برجام و آمريکا باشد و موضوعاتي نظير کرونا و واکسن حاشيههاي اين ديدارها باشند که به تيتر تبديل شدهاند. با روي کار آمدن بايدن در ايالاتمتحده، روابط روسيه و آمريکا مثبتتر خواهد شد. پيمان استارت نو نيز يکي از جنبههاي بهبود اوضاع روابط دو کشور است. تا پيش از اين به قدري ترامپ به روسيه فشار وارد کرده بود که آنها امروز مجبور شوند امتياز بدهند. روسيه امروز در عرصه سياست تحت فشار است و بازار نفت نيز با فشار آمريکا تا حدودي اختيارش از دست روسيه خارج شده است و اگر امروز روسيه نفت بيشتري به فروش ميرساند به علت حذف ايران و ونزوئلا از بازار فروش است که آمريکا ميتواند با يک تغيير رويه اين عرصه را نيز از روسيه بگيرد. روسيه ناگزير است براي حفظ مسائل اقتصادي امتيازاتي بدهد؛ زيرا در داخل نيز نارضايتيهايي رخ داده و بيشتر اين کشور را تحتفشار قرار داده است. در اين ميان، روسيه از ايران نيز همواره بهعنوان يک برگ برنده استفاده کرده است تا در مقابل آمريکا دست پرتر باشد و قدرتي منطقهاي را در کنار خود داشته باشند. بايد توجه داشت سفر به قفقاز به همان اندازه اهميت دارد که سفر به روسيه امروز مورد توجه قرار گرفته؛ زيرا ترکيه در حال نفوذ در مناطقي است که اساسا متعلق به ايران بوده و همين چند ده سال پيش ايران آنها را از دست داده است و هنوز بسياري از مردم اين سرزمينها فارسيزبان و شيعهمذهب هستند تا جايي که آذربايجان بيشترين درصد شيعيان در جهان را دارد و ارمنستان نيز يک پيوند تاريخي عميق با ايران دارد اما امروز شاهد هستيم که ترکيه در حال نفوذ به اين مناطق است به گونهاي که مراکز نظامي و تجاري زيادي را در آذربايجان در دست عملياتي کردن قرار داده است.
