چند روز پس از سخنان حرمتشکنانه يک فرد معمم در شبکه چهار سيما گذشته و احتمالا اصل ماجرا و حواشي آن را همگان شنيدهاند؛ «حجتالاسلام»، «دکتر»، «استاد دانشگاه» و «عضو هيات علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي» تنها بخشي از عناوين و القاب صاحب آن ادبيات يعني حجتالاسلام احمد جهانبزرگي است؛ قصد بازنشر واکنشهاي مسئولان کشور و چهرههاي سرشناس کشور، مردم عادي در فضاي مجازي و محکوميت گسترده ادبيات ايشان را نداريم؛ کاري هم به عذرخواهي رسمي رئيس صداوسيما از رئيسجمهوري و مخاطبان که سه روز پس از بيانيه بدون عذرخواهي شبکه چهار سيما انجام شد، هم نداريم؛ حتي اگر اين هتاکيها تا انتخابات 1400 بيشتر شود نيز متعجب نخواهيم شد. با اين حال، بهخوبي ميدانيم دامن «حوزه و دانشگاه» در نظام مقدس جمهوري اسلامي بايد از اينگونه رفتارها و ادبيات پاک باشد. خوشبختانه در کنار مقامهاي رسمي، اين بار بسياري از روحانيون سکوت نکردند و با انتقاد از هملباس خود، از سخنان وي تبري جستند؛ از امام جمعه محترم ازنا گرفته تا شماري از مدرسان حوزههاي علميه در تهران و قم نظيرحججالسلام محسن رهامي، محمود صلواتي، بهرام دلير نقدهاي، و شخص حجتالاسلام علياکبر رشاد رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي که آقاي جهانبزرگي خود را عضو آن معرفي کرده است. ايرناپلاس نوشت؛ بهطور مثال کساني همچون حجتالاسلام دلير از روحانيوني که قصد توهين به ديگران را دارند خواسته است «اول از لباس روحانيت خود را درآورند بعد توهين کنند» يا حجتالاسلام رهامي که تصريح کرده است: «با لباس روحانيت تيشه به ريشه دين نزنيم». حتي چهرههاي سياسي اصولگرايي مانند «حميدرضا ترقي» نايبرئيس موتلفه نيز در نکوهش اين رفتار وارد ميدان شده و تاکيد کردهاند: «اين رفتار موهن نه تنها مغاير با قانون است بلکه هيچ انطباقي با سياستهاي ابلاغي از سوي رهبر معظم انقلاب اسلامي ندارد». بهعنوان يک طالب علم و اخلاق و از منظر يک شاگرد دروس حوزوي و فقهي، روي سخنم ابتدا به نهادهاي ناظر بر رفتار روحانيون به ويژه دادگاه ويژه روحانيت، سپس به شخص آقاي جهانبزرگي است و قصد تعميم مخاطب يا مخاطبان را ندارم.
حرمتشکني از کدام مکتب؟
آقاي جهانبزرگي! مسئولي که از نظر شما «در خانه نشسته است و ... » رئيسجمهوري کشوري است که در سه سال گذشته زير شديدترين فشارهاي تروريسم اقتصادي، تحريم، کرونا و اهانتهاي مخالفان بوده است؛ اگر لازم ميدانيد گاهي به همين سيماي به ظاهر ملي که در يکي از شبکههايش حاضر شديد، نگاه کنيد؛ مسئول موردنظر شما نه از خانه که در جلسهها، نشستها، ستادها، افتتاحها و تريبونهاي متعدد، حضور فيزيکي فعال و روزانه دارد؛ واقعا نميبينيد؟! چگونه به خودتان اجازه ميدهيد يک هملباس خود را چنين تلخ و بيادبانه متهم کنيد؟! کدام درس و مکتب حوزوي، حرمتشکني و افترا را مجاز شمرده است؟! در طول تلمذ در حوزه علميه، کدام استاد اخلاقي به شما آموخته که عيبجويي مجاز است؟! آيا لازم است براي شما که ظاهرا تا سطح «خارج» حوزوي آموختهايد، انبوهي از آيات و روايات معصومين (ص) را متذکر شويم که در نهي افترا و بدکلامي و در ستايش سخن «لين» و نرم است؟ در سوابق شما انبوهي از آثار مکتوب و عناوين مقالات درج شده است؛ از «انديشه سياسي امام خميني(ره)» تا «نخبگان در جامعه اسلامي»، «سيري در اصول کلي انديشه ائمه مکتب هدايت» و «اصول انديشه سياسي در اسلام و غرب»؛ حضرت امام خميني(ره) در کدام فراز ار سخن و رفتارشان چنين هتاکانه عليه مسئولان نظام سخن گفتهاند و لحن سخيف شما منطبق بر کدام انديشه سياسي ايشان است؟! از نگاه ائمه اطهار(ع) چطور؟ آيا آن بزرگواران با مخالفان و منتقدان خود اينگونه سخن ميراندند؟! آيا آنان نيز به استناد سخن طنز يک گوينده که اکنون مجالي براي دفاع از خود و شرح منظورش را ندارد، چوب حراج بر آبروي «بسياري از مسئولان» ميزدند؟
مردم چرا راي دادند!
فرمودهايد: «30 درصد از زيرسوال رفتن اسلاميت جمهوري اسلامي، بخاطر مسئولان است، 10 درصد بهخاطر استکبار جهاني و 10 درصد هم برعهده خود مردم» و تبيين کردهايد که «مردم مسئولند که مسئول خوب انتخاب کنند؛ چرا کسي که آزمايش خود را بد پس ميدهد را دوباره انتخاب ميکنيم؟» نگاه شما به مسائل کلان سياسي و از منظر استاد دانشگاه همين است؟ کاري به اعداد و درصدهاي شگفت شما نداريم؛ از نظر شما مردمي که بار نخست به حسن روحاني راي داده بودند، وقتي راي خود را قاطعانه در سال 96 تکرار کردند، واقعا مسئول زير سوال رفتن اسلاميت نظام هستند!؟ ديدگاه شما نسبت به تروريسم اقتصادي و مضايق دشمن چگونه است؟ تحليل شما از رويکرد کلان و همکنشي نهادها و دستگاههاي مختلف داخلي و سنگاندازيهاي خارجي، حقيقتا همينگونه سبک و سست بنيان است؟ در سخنان خود از عدم حضور فيزيکي يک «مسئول» در جايجاي کشور برآشفته شدهايد؛ فرض کنيم مسئول مورد نظر شما واقعا 7سال و نيم است که کنج خانه نشسته! فرض کنيم کرونا و پروتکلهاي علمي و بهداشتي همه مهمل هستند! فرض کنيم همه جلسههاي هيات دولت، ستاد کرونا، افتتاح پروژهها، جلسه سران قوا، جلسههاي مشورت با مقامهاي ارشد کشور، همگي در منزل شخصي وي برگزار ميشود! با اين فرضيات باطل، واقعا معتقديد در دنياي جديد و براساس علم مديريت و راهبري، يک مدير بايد بار سفر ببندد و شخصا عازم همه جاي کشور شود تا مديريت کند؟
عذرخواهي فراموش نشود
به واکنشهاي چند روز گذشته روحانيون و دو توصيه آنها دقت کنيد؛ نخست اينکه شان و ارزش لباسي را که به تن داريد حفظ کنيد و اگر قصد تجديدنظر در ادبيات خود نداريد حداقل آن را از تن خود خارج کنيد؛ دوم اينکه بعد از اين همه واکنش در محکوميت اظهارات شما، حتي از سوي رئيس رسانه ملي، شايسته است شما نيز صريحا عذرخواهي کنيد و راه بر هرگونه سوءاستفاده معاندان ببنديد.اين کار علاوه بر تکريم روحانيت، تا حدي باعث ترميم آسيب وارد شده به ساحت اخلاق و ادب خواهد بود. در خلوت خود به اين پرسشها خوب بينديشيد و اگر تواضع و شجاعت اقرار به خطا و جبران دنيوي هتاکي و زشتگوييتان را داشتيد، اقدام کنيد؛ اما اگر نه، بدا به حال دانشجويان شما و سيماي ملي، بدا به حال پژوهشگاه و دانشگاه، بدا به حال فرهنگ و انديشه! در عين حال، با توجه به پيامدهاي سنگيني که بسياري از روحانيون نيز در واکنش به اين رفتار به آن اشارهکردهاند، به نظر ميرسد ورود و برخورد دادگاه ويژه روحانيت و سرعت عمل در اقدام قضائي در اين زمينه، يک نياز اساسي است؛ زيرا آنچه از سوي يک روحاني عليه يک روحاني ديگر و آن هم در جايگاه رئيسجمهور رخ داد نه فقط يک بياخلاقي آشکار بلکه بيشتر مرثيهاي بود بر اخلاق، فرهنگ، پژوهش، انديشه و حتي تلويزيوني که قرار بود دانشگاه باشد.