پیشنهادهایی درباره «سفر» در دوران کرونا

يک کارشناس آمار و برنامه‌ريزي گردشگري گفت: وقتي مردم را رها مي‌کنيم آن‌ها هم سفر غيرايمن مي‌روند و مشکلات بعدي ايجاد مي‌شود. نبايد به مردم خرده گرفت، به هر حال خسته شده‌اند و به تفريح نياز دارند. اين وظيفه متوليان است که امکانات و خدمات را در دسترس مردم قرار دهند. نمي‌شود لفظي شعار سفر ايمن داد و کاري براي آن انجام نداد. اردشير اروجي درباره چالش مديريت سفر در شرايط کرونا اظهار کرد: زماني که کرونا به ايران سرايت کرد و کسب‌وکارهاي گردشگري تعطيل شد، دو پيشنهاد مطرح کردم؛ تشکيل صندوق حمايت از صنعت گردشگري و ايمن‌سازي سفر. هرچند دولت ترجيح داد با تخصيص تسهيلات بانکي به جبران خسارت‌ها کمک کند، اما هنوز هم دير نشده است و مي‌توان اين دو رکن اساسي را اجرا کرد. او در ادامه متذکر شد: با توجه به نزديکي سفرهاي نوروزي و برنامه‌ريزي برخي از مردم، فرصت مناسبي است سيستم سفرهاي ايمن طراحي شود. تورها مراکز اقامتي و پروازهايي را معرفي کنند که متعهدانه شيوه‌نامه‌هاي بهداشتي را رعايت مي‌کنند تا مردم از حالا رزرو کنند. اين‌طور نباشد که نزديک عيد شود و تازه سفرهاي ايمن را اعلام کنند.

سفر ايمن و مسئولانه

او سپس بيان کرد: معضل ويروس کرونا فقط به ايران مربوط نمي‌شود، همه کشورها را گرفتار کرده است، براي همين مرزها بسته شده و سياست‌ها بر سفرهاي داخلي متمرکز شده است. منتها بايد اعتمادسازي شود. ستاد کرونا حق دارد نگران اثر سفرهاي کنوني باشد. لازم است وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي با ايمن‌سازي سفرهاي داخلي، اعتماد اين ستاد را جلب کند. اروجي در توضيح سفر ايمن و مسؤولانه گفت: متاسفانه در ظاهر مي‌گويند که دستورالعمل‌ها و پروتکل‌هاي بهداشتي در سفر و تاسيسات گردشگري و ناوگان حمل و نقل رعايت مي‌شود. حرف زدن کافي نيست؛ بايد در عمل نشان دهند. اگر صدا و سيما کمک نمي‌کند از شبکه‌هاي مجازي و ديگر رسانه‌ها کمک بگيرند و نشان دهند که دستورالعمل‌ها چگونه رعايت مي‌شود. او افزود: در سفرهاي ايمن و مسئولانه همه ارکان و مجموعه‌ها توسط اين وزارتخانه بايد کنترل شوند، اين‌طور هم نباشد که به همه اجازه فعاليت داده شود، چون اعتماد عمومي از بين مي‌رود. فقط مجموعه‌هايي که پروتکل‌ها را درست رعايت مي‌کنند مجاز باشند خدمات سفر بدهند. مي‌توان به اين مجموعه‌ها يک نشان «ايمن» داد و نام آن‌ها را در وب‌سايت وزارتخانه ميراث فرهنگي و گردشگري ثبت کرد تا در دسترس مردم باشند. اگر اين مراکز تخلف کردند آن نشان و امتياز را پس بگيرند. وزارتخانه بايد نظارت جدي و مستمر داشته باشد و با متخلفان بدون اغماض و چشم‌پوشي برخورد کند و پاسخگو باشد. با چنين اقداماتي مي‌توان سفرهاي ايمن و مسئولانه را به معني واقعي راه‌اندازي کرد و به ستاد کرونا نيز نشان داد که مي‌توان سفرها را مديريت و مراقبت کرد.

معرفي مقاصد و مسيرهاي امن

اين کارشناس گردشگري ادامه داد: معرفي مقاصد و مسيرهاي امن اقدام ديگري است که مي‌توان انجام داد. مثلا يزد مدتي است خود را به عنوان مقصد ايمن معرفي کرده است، اين‌که فقط خودشان بگويند ايمن هستند کافي نيست، بايد وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري و يا ستاد کرونا هم آن‌ها را تاييد کنند. بايد فيلم مراکز و مسيرهايي که ايمن هستند منتشر شود تا مردم تفاوت آن را با سفرهايي که خودشان مي‌روند، ببينند. او با اشاره به افزاش پروازهاي کيش در هفته‌هاي اخير و پس از کاهش محدوديت‌هاي تردد بين‌شهري، اظهار کرد: وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري به عنوان متولي سفر بايد مسؤولانه‌تر وارد عمل شود، مثلا حالا که پروازهاي کيش افزايش يافته، تاييد کند که اين جزيره مقصد امني است يا نيست. اين‌طور نشود که سفر به کيش منجر به افزايش آمار مبتلايان شود و بعد ستاد کرونا به کليت گردشگري معترض شود و ايراد وارد کند. اروجي اظهار کرد: گفتن اين‌که سفر نرويد و تفريح نکنيد ديگر فايده ندارد، مردم خسته و بي‌اعصاب شده‌اند. جلو سفرهاي شخصي را بگيرند اما سفر و تور ايمن را در اختيار مردم بگذارند و از حالا تورهاي متنوع با قيمت‌هاي مختلف معرفي کنند که متناسب با توان اقتصادي و هر نوع سليقه‌اي باشد. حتي تور فاميلي اجرا کنند. چطور براي تورهاي خارجي از چند ماه قبل هزينه و تورها را معرفي مي‌کنند اما نمي‌توانند براي سفرهاي داخلي چنين برنامه‌ريزي‌اي داشته باشند؟ شما سفر خارجي مي‌رويد، همه جزئيات را در اختيارتان مي‌گذارند اما در سفرهاي داخلي هيچ اطلاعاتي نمي‌دهند. فرصت خوبي است که آژانس‌هاي مسافرتي تغيير رويکرد بدهند و مسيرها و خدمات ايمن را معرفي کنند. وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري هم حمايت و نظارت کند. مزيت اين شيوه بويژه در نوروز، کاهش تصادفات جاده‌اي است.

65 درصد سفرها با انگيزه ديدارهاي فاميلي

وي اضافه کرد: متاسفانه بيشتر آژانس‌ها فقط ياد گرفته‌اند تور خارجي اجرا کنند يا بليت بفروشند، حالا که شرايط و امکانش را ندارند احساس مي‌کنند ديگر تمام شده‌اند. اين کارشناس گردشگري در ادامه خاطره‌اي از سفر به اروپا و مهارت و توانايي آژانس‌هاي مسافرتي و سيستم گردشگري در کشورهايي از اين دست تعريف کرد و گفت: چند سال پيش در جريان همين سفر به آژانسي مراجعه کردم، اولين سوالي که پرسيدند اين بود که چقدر زمان دارم و چگونه مي‌خواهم هزينه کنم. پيشنهاد کردند براي ارزان‌تر شدن سفر شب‌ها در قطار بمانم و روزها بازديد داشته باشم. 20 روز سفرم را آن‌چنان خوب برنامه‌ريزي کردند که با کمترين هزينه بيشترين و کيفي‌ترين بازديدها را داشتم. متاسفانه ما سفرها و تورها را درست معرفي نمي‌کنيم يا فقط محدود به يک‌سري کار شده‌ايم. همين حالا که سفر رفتن مساله است مي‌توان تورهاي يک‌روزه بدون اقامت طراحي و اجرا کرد. يا فقط سفرهاي درون استاني و طبيعت‌گردي که مخاطرات کمتري داشته باشد، انجام داد. اروجي ادامه داد: طبق داده‌هاي مرکز آمار در تعطيلات نوروزي حدود 65 درصد سفرها به انگيزه ديدارهاي فاميلي و ديد و بازديد انجام مي‌شود، با توجه به اين آمار مي‌توان سفرهاي خانوادگي را براي نوروز طراحي کرد که اقامتي نداشته باشند و تور در فاصله 10 صبح تا عصر انجام شود. با اين خلاقيت‌ها و رعايت پروتکل‌هاي کرونا، نگراني‌ها هم کمتر مي شود. البته که نوع نظارت و جديت وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري هم مهم و تضمين‌کننده است. او اظهار کرد: متاسفانه وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري الان فقط دنبال باز شدن مرزها به روي گردشگران خارجي است که اشتباه‌ترين استراتژي در حال حاضر است. کدام گردشگر در چنين شرايطي به ايران سفر مي‌کند، وقتي هنوز تکليف واکسيناسيون روشن نيست. حتي در دبي تمرکز بر ترويج سفرهاي داخلي است، چون فقط از اين طريق مي‌توان اعتماد گردشگر خارجي را جلب کرد. گردشگري داخلي بهترين حالت براي کمک به صنعت گردشگري است. ورود گردشگر در شرايط موجود فقط باعث تبليغ منفي مي‌شود. بايد به اين نکات ظريف توجه کرد.

زمزمه گران کردن نرخ اقامت

اين کارشناس برنامه‌ريزي فرهنگي و گردشگري افزود: حتي الان وقت طمع کردن براي افزايش قيمت‌ها نيست. تا کمي درباره بازگشايي مرزها و صدور ويزا حرف شد، زمزمه گران کردن نرخ اقامت و ارزي و ريالي کردن قيمت‌ها در هتل‌ها هم بلند شد، اجازه بدهيد گردشگري کمي پا بگيرد بعد به فکر درست کردن واحد پولي و قيمت‌ها باشيد. هتل‌ها هر سال همزمان با اوج‌گيري سفرها قيمت‌ها را بالا مي‌برند، چون تقاضا زياد است، مردم هم از روي گرفتاري و ناچاري به اين قيمت‌ها تن مي‌دهند. هتل‌ها بايد در شرايط موجود همراهي کنند، قيمت‌ها را حتي نيم‌بها بدهند. پر شدن نصف هتل بهتر از خالي ماندن آن است. اگر قرار است به صنعت گردشگري کمک کنيم، بايد قيمت‌ها مناسب‌سازي شود، قطعا مردم استقبال مي‌کنند و مي‌آيند.