آرمان ملي- اميد کاجيان: «ايران هنوز طالبان را از گروه تروريستي خارج نکرده است» اين جملهاي از محمدجواد ظريف وزير خارجه ايران بود در گفتوگو با شبکه طلوعنيوز افغانستان. اظهاراتي که همان موقع بعد از بيانش منجر به واکنشهايي شد. اين در حالي بود که چندي پيش هياتي از طالبان با حضور در سفارت ايران، ترور فخريزاده را به مقامات ايران تسليت گفتند. اکنون بعد از ماجراي آن گفتوگو، روز گذشته هيات سياسي طالبان وارد تهران شد. سعيد خطيبزاده، سخنگوي وزارت امور خارجه از سفر هيات سياسي طالبان به تهران به رياست «ملا عبدالغني برادر» خبر داد. سخنگوي دستگاه ديپلماسي عنوان کرد: اين هيات براساس هماهنگي قبلي و به دعوت وزارت امور خارجه ايران بامداد ديروز (سهشنبه) وارد تهران شد و مورد استقبال مقامات وزارت امور خارجه قرار گرفت. خطيبزاده همچنين اظهار کرد: هيات سياسي طالبان در طول مدت حضور در تهران، ديدارهايي را با مقامات مسئول کشورمان از جمله وزير امور خارجه و نماينده ويژه ايران در امور افغانستان داشته و در خصوص روند صلح در افغانستان و مسائل و موضوعات مرتبط، تبادلنظر و رايزنيهايي خواهد کرد.
پرسش اصلي
اکنون پرسش اصلي اينجاست چگونه در تهران ميزبان همان گروهي هستيم که ميگويند هنوز در گروه تروريستي است و برچه اساس از آنها دعوت به عمل آمده؟ شايد هم اين گروه طي همين چند روزه از ليست تروريستي بيرون آمده است؟! بعد از سقوط طالبان بارها شائبه حضور طالبان شنيده ميشد. شايد نخستين بار درج خبري مبني بر سفر طيبآغا در ارديبهشت 94 به ايران باعث شد تا بحث طالبان مورد سوال قرار بگيرد. خبرگزاريهاي اصولگرا اين مساله را مطرح کردند، اما مقامات کشور درمورد آن سکوت در پيش گرفتند. در برخي از اين خبرگزاريها اعلام شد که پيش ازاين نيز اين گروه دوبار به منظور ديدن مقامات ايران به کشورمان آمده بودند. يکسال بعد بازهم يکي دو مورد از خبرگزاريهاي اصولگرا فاش کردند که ملامحمد معروف به ملا اختر منصور که پس از مرگ محمد عمر رهبر جديد طالبان بود، يک هفته قبل از کشته شدنش از خاک ايران رفته به در بلوچستان پاکستان و درحاليکه سوار يک خودرو بوده هدف حمله هوايي قرار گرفته و همراه با ساير سرنشينان کشته شده است. دو سال بعد از اين در سال 97 علي شمخاني از گفتوگوهاي با طالبان پرده برداشت. در سال جديد ادعاي جنجالي از سوي نيويورکتايمز ادعا کرد که مقامات اطلاعاتي آمريکا به نيويورکتايمز گفتهاند چند ماه پيش نفر دوم القاعده در تهران به وسيله موساد ترور شده است. نيمه مردادماه 99 بود که خبري روي خبرگزاريهاي رسمي کشور منتشر شد با اين مضمون که يک پدر و دختر لبناني با پنج گلوله به قتل رسيدهاند. اين خبرگزاريها دراينباره نوشتند: پدر و دختري به نام حبيب (ابوداوود) و مريم داودي در خيابان پاسداران، گلستان يکم با ضرب 5 گلوله کشته شدند. آنچه نيويورکتايمز مدعي شده همان خبر مشکوک در مورد قتل پدر و دختري بود که قبلا با هويتي ديگر و لبناني معرفي شده بودند. اين اخبار ضد و نقيض منتشر ميشد تا اينکه ظريف در گفتوگويي با خبرنگار افغانستاني اعلام کرد که طي اين سالها هنوز هم طالبان در ليست گروه تروريستي ايران قرار دارد اما روز گذشته رسما سخنگوي وزارت خارجه از حضور اين گروه در ايران سخن به ميان آورد.
سياست واقعي ايران
پيرمحمد ملازهي کارشناس مسائل افغانستان دراينباره به «آرمان ملي» ميگويد: حقيقت اين است که ايران، طالبان را تروريستي نميداند. ممکن است ظريف به واسطه يک گفتوگو چنين مسالهاي را مطرح کرده اما واقعيت اين است که بدون محاسبه نمي توان تحليل کرد و در شرايط فعلي هم تروريست ناميدن طالبان را به نفع خود نميداند. طالبان در حال حاضر کنترل پنجاه درصد افغانستان را از آن خود کرده است. در ميان پشتونها جايگاه ويژهاي دارد. خودش را از لحاظ نظامي بسيار تقويت کرده است. همه اينها در حالي است که ايران از خراسان و سيستان و بلوچستان بيشتر از هزار کيلومتر با آنها مرز مشترک دارد. وي ادامه ميدهد: ايران شايد چندين سال قبل از اين بيشتر تمرکزش روي شيعيان افغانستان يا فارسيزبانهاي افغان، تاجيکها و هراتهاي افغانستان بوده است. درحاليکه بيشتر جمعيت افغانستان را پشتونها تشکيل ميدهند اکنون با رابطه با طالبان درصدد نزديکي به پشتونهاست. اين کارشناس مسائل افغانستان در ادامه ميگويد: درعينحال ايران در برقراري اين رابطه بايد بسيار مراقب باشد. چراکه طالبها از لحاظ ايدئولوژيک به عربستان نزديک هستند و ميان ايران و عربستان هم رقابت و تنش شديدي وجود دارد. آنها از لحاظ نظامي هم با هند و پاکستان در ارتباط هستند که خود اين دو کشور هم باهم در رقابت و تنش قرار دارند.