گــــزارش

کنترل پرخاشگري حاصل از شرايط پاندمي کرونا

يک روانشناس با اشاره به پاندمي کوويد 19 و امکان افزايش خشم و بروز پرخاشگري، گفت: موقعيت‌هاي متفاوتي مي‌توانند ايجاد کننده خشم باشند، براي مثال با قرار گيري در موقعيت‌هايي نظير مورد ظلم واقع شدن، مورد تمسخر واقع شدن توسط ديگران و ... امکان افزايش خشم وجود دارد، اما امروزه با توجه به پاندمي کوويد 19، کاهش ديدار عزيزان، افزايش ترس و استرس در حيطه اشتغال، کاهش تفريحات و... شرايط براي افزايش خشم و پرخاشگري نيز افزايش يافته، از اين رو توجه به تکنيک‌هايي در جهت کنترل خشم مي‌تواند موثر باشد. گوهر يسنا انزاني با اشاره به پيچيده شدن زندگي در عصر امروز به دليل گسترش تکنولوژي و لزوم کسب مهارت‌هاي مواجهه با مشکلات، اظهار کرد: از جمله مهارت‌هاي مورد نياز در عصر حاضر مهارت‌هاي زندگي است که به‌رغم تاثير شگرف آن در آرامش انسان، مورد غفلت و چشم پوشي افراد واقع شده است. به گفته اين روانشناس، در حال حاضر با توجه به شرايط پاندمي کوويد 19 يادگيري مهارت‌هاي زندگي به عنوان توانايي که مي‌تواند به ما کمک کند در موقعيت‌هاي متفاوت صحيح رفتار و اينکه آرامش خود را حفظ کنيم بسيار حائز اهميت‌ است. همچنين در اين راستا از جمله مولفه‌هاي مهم مهارت‌هاي زندگي، کسب توانايي کنترل خشم است.

بروزخشم؛ جسماني و هيجاني

انزاني با بيان اينکه خشم احساسي است که به صورت جسماني و هيجاني ابراز مي‌شود، افزود: خشم واکنش طبيعي و ارگانيسم نسبت به شرايطي است که فرد دچار ناکامي مي‌شود، خشم مي‌تواند از احساس خفيف ناخوشايند تا احساس شديد عصبانيت را در بر بگيرد که در مرحله شديد به آن پرخاش گفته مي‌شود. مي‌توان گفت خشم احساسي طبيعي است که در صورت تداوم در بروز و افزايش شدت آن و مناسب نبودن نحوه ابراز آن مي‌تواند منجر به ايجاد بيماري‌هاي جسمي و ايجاد مشکل شود. وي درباره علائم بروز خشم با اشاره به سه تغيير، ادامه داد: با بروز خشم شاهد تغييرات فيزيولوژيک يا علائم جسماني که شامل منقبض شدن عضلات، گشادي مردمک چشم و افزايش ضربان قلب و تنفس سريع و تعريق و... است، تغييرات شناختي يا علائم فکري نظير نپذيرفتن اطلاعات جديد و حرف ديگران، خاموشي مغز و افزايش خطاهاي ذهني و غيره، همچنين تغييرات رفتاري نظير پرخاش کردن، سکوت کردن، عدم برقراري تماس چشمي و گريه کردن هستيم. انزاني معتقد است که رفتار فرد خشمگين و عصباني ناسازگارانه و گاهي پيامدهاي جبران ناپذيري را به همراه خواهد داشت. همچنين اين در حالي است که ما نمي‌توانيم خشم و عصبانيت را از زندگي حذف کنيم و تنها مي‌توانيم به تدريج آن را کنترل کنيم.

ابراز خشم به سه شيوه

اين روانشناس همچنين اين را هم گفت که بايد بتوانيم هنگام ايجاد خشم آن را تشخيص دهيم، در مدت زمان يک ماه نسبت به تمامي علائم اوليه خشم به ويژه علائم جسماني حساس شويم و همچنين بايد دقت کنيم کدام يک از علائم اوليه خشم هنگام عصبانيت در ما بروز مي‌کند تا نسبت به آن حساس باشيم. وي با بيان اينکه به طور کلي افراد مي‌توانند به سه شيوه خشم خود را بروز دهند، ادامه داد : شيوه ابراز خشم به صورت‌هاي متفاوتي انجام مي‌شود، برخي با رفتارهاي منفعلانه خشم خود را بروز مي‌دهند و با کنترل آن علامتي از عصباني شدن را نشان نمي‌دهند اما در عوض خشم را در خود فرو مي‌ريزند از اين رو ممکن است علائم افسردگي و غم بيشتري را تجربه کنند. انزاني ادامه داد: برخي ديگر در هنگام بروز خشم رفتار پرخاشگرانه دارند که از جمله علائم آن پرخاش بسيار بالا، با صداي بلند صحبت کردن، ناسزا گفتن، کتک زدن، شکستن وسايل و آسيب رساندن به خود و ديگران است. برخي ديگر اما با آموزش مهارت‌هاي زندگي عليرغم داشتن حس خشم به خود و ديگران آسيب نمي‌رسانند. با شناسايي احساس خود و کنترل افکار، خواسته‌هاي خود را به صورت مناسب بيان مي‌کنند. همچنين رفتارهايي از خود بروز مي‌دهند که به حق خود و طرف مقابل تعدي نکنند. به گفته اين روانشناس خشم واکنشي هيجاني و خشمگين شدن طبيعي است اما تهاجم يا همان پرخاشگري عکس العمل نامناسب و واکنش غير عادي است.

شيوه‌هاي عملي مديريت خشم

انزاني درباره شيوه‌هاي عملي مديريت خشم گفت: گاهي عوامل محيطي ناخودآگاه منجر به افزايش خشم مي‌شوند بنابراين اين نکته مهم است که افراد عوامل را شناسايي و کاهش دهند، براي مثال به صداي بلند تلويزيون يا نور نامناسب به عنوان عوامل محيطي موثر در بروز خشم توجه کنيم. وي توصيه کرد:در هنگام بروز عصبانيت به ويژه هنگامي که علائم اوليه در ما مشاهده مي‌شود، به اطرافيان خود اعلام کنيم که ما عصباني هستيم و مي‌توانيم صحبت درباره موضوع مدنظر را به بعد موکول کنيم. البته بايد زمان مناسب براي مذاکره را به طرف مقابل يادآور شويد تا او بداند چه هنگامي مي‌تواند با شما صحبت کند که آرامش داشته باشيد. اين روانشناس با اشاره به تاثير تمارين آرام بخش در کنترل خشم ادامه داد: افراد مي‌توانند اين تمارين را روزانه انجام دهند، به اتاق‌هاي ساکت و آرام بروند، در وضعيت راحتي بنشينند و يا دراز بکشند، چشمان خود را ببندند و سعي کنند با تنفس عميق ذهن و بدن خود را آرام کنند. وي افزود: همچنين در هنگام عصبانيت و خشم مي‌توانيم نامه‌اي براي فردي که از او عصباني هستيم بنويسم، از روي نامه براي خودمان بخوانيم به گونه‌اي که گويي براي همان فرد مي‌خوانيم و در نهايت نامه را دور بريزيم، اينگونه به کاهش خشم و افزايش آرامش کمک مي‌کنيم.

تاثير دعا در کسب آرامش

وي معتقد است که افراد با ليست کردن کارها و تفريحات مورد علاقه و انجام دادن آن‌ها مي‌توانند به افزايش آرامش خود کمک کنند. همچنين براي افزايش آرامش مي‌توان هر شب قبل از خواب دوش گرفت. از سوي ديگر گوش دادن موسيقي بدون کلام با چشم بسته و تنفس عميق، صحبت با مشاوران، انجام ورزش، خودگويي مثبت، کاهش عوامل مزاحم، مطالعه و حل کردن جدول به آرامش بيشتر کمک مي‌کند. انزاني ضمن اشاره به تاثير دعا و شکر نعمت در کسب آرامش و کاهش خشم و پرخاش، اظهار کرد: افراد بايد از کمال گرايي دوري کنند، باورهاي اشتباه خود را ارزيابي کنند، از تاثير قدم زدن و نوشتن و تکرار جملات مثبت غافل نشوند، همچنين توجه داشته باشند که شناختن نقش‌هاي خود و افزايش مهارت نه گفتن و زندگي در حال حاضر مي‌تواند به آن‌ها کمک کند.