روزهای پس از ترامپ

جو بايدن پيش از روي‌کارآمدن تکليف بسياري از مسائل بين‌المللي خود را مشخص کرده است. در داخل آمريکا فرمان‌هاي غيراصولي، نژادپرستانه و تبعيض‌آميز دونالد ترامپ به‌خصوص در مورد ويزا و اتباع ساير کشورها در اولين گام به نظر مي‌رسد توسط جو بايدن لغو شود تا بتواند تا حدودي شکاف ايجادشده در آمريکا را ترميم و نگاهي متعادل را حکمفرما کند. از سوي ديگر، جو بايدن با انتصاباتي که انجام داده است به نظر مي‌رسد قصد دارد تا چهره بين‌المللي آمريکا را بازسازي کند و به معاهدات بين‌المللي که ترامپ با خودخواهي از آنها خارج شده است، بازگردد. کنفرانس پاريس، يونسکو و سازمان بهداشت جهاني از جمله نهادهايي هستند که قطعا بايدن با نگاهي متفاوت از ترامپ به آنها خواهد نگريست و سياست‌هاي اشتباه ترامپ درخصوص آنها را ملغي خواهد کرد. بايدن به‌خوبي مي‌داند، آمريکا زماني چهره بين‌المللي خود را مي‌تواند از بسياري از موارد پاک کند که به تعهداتي که در عرصه بين‌المللي داده است، به صورت کامل پايبند باشد. در اين ميان کشورهايي نيز هستند که به‌واسطه حضور صرف ترامپ با ايالات‌متحده به مشکل برخورده‌اند که از جمله آنها مي‌توان به مکزيک، کانادا و کشورهاي غرب اروپا اشاره کرد. بهبود روابط با اين کشورها يکي ديگر از اموري است که بايدن در دستورکار قرار خواهد داد تا روزهاي پس از ترامپ متفاوت از آن چيزي باشد که جهانيان در چهار سال گذشته تجربه کرده‌اند. در مقابل نيز کشورهايي همچون روسيه، ايران و چين نيز حضور دارند که آنها همواره براي آمريکا چالش بوده‌اند و احتمالا با رفتاري صلح‌آميزتر در قبال اين کشورها رفتار کرده و مذاکرات در خصوص اختلافات با اين کشورها را در دستورکار قرار دهد. در همين راستا به نظر مي‌رسد سخت‌ترين چالش آنها منطقه خاورميانه و ايران باشد که شايد مسائل حل‌نشده بيشتري در اين حوزه باقي بماند. با وجود اين تمامي کشورهاي مذکور در يک موضوع اشتراک‌نظر دارند و اينکه رهبري گذشته آمريکا در دست فردي است که بايستي از تقابل جدي يا رويارويي نظامي با او پرهيز کرد. سياست‌هاي اتخاذشده توسط ترامپ عليه کشورمان طي 4 سال گذشته موجب ضربه هولناک به اقتصاد و زيرساخت‌ها شد. طي اين مدت و در پي خروج ترامپ از برجام بالاترين حجم تحريم‌ها عليه کشورمان اعمال شد، به‌طوري‌که از انجام بديهي‌ترين تراکنش‌هاي پولي ناتوان شديم. با اين وجود اين دوران نيز به پايان رسيد و اکنون جهان در انتظار استقرار دولت جديد آمريکا به رهبري بايدن است. آنچه مسلم است موضوع ايران در ابعاد گوناگون يکي از محوري‌ترين مسائل سياست خارجه اين کشور طي 4 سال آتي را تشکيل خواهد داد. زمزمه پيوستن مجدد اين کشور به برجام همراه با گسترش دايره مذاکرات و تسري آن به موضوعاتي از جمله منطقه‌اي، دفاعي و حقوق بشري شاکله چالش‌هاي آتي را تشکيل خواهد داد.