گــــزارش
فرياد پلاسکو به کجا رسيد؟
صبح روز 30 دي ماه سال 1395، دودي مهيب از ضلع شمال شرقي چهارراه استانبول، ساختمان پلاسکو، به آسمان برخاست. خشم شعله هاي آتش و دود، آنقدر شديد بود که از خيابان هاي اطراف هم آدم را مي ترساند و انگار پلاسکو 54 ساله داشت با تمام وجود درخواست کمک مي کرد. با گذشت ساعاتي از آغاز حريق و تلاش آتش نشانان حوالي ساعت 11:30 پلاسکو فروريخت و جان عزيز 16 آتشنشان و پنج شهروند را گرفت. با فروريختن ساختمان پلاسکو و شهادت آتش نشاناني که براي حفظ جان و مال شهروندان، شجاعانه تن به دل آتش زده بودند قلب ميليون ها نفر فشرده شد و شکست، امابايد پرسيد سرانجام تمام هشدارها جهت جلوگيري از پلاسکوهاي ديگر به کجا رسيد؟ داود براتي، آتشنشان بازنشسته و معاون پيشين سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني شهرداري تهران درباره تجربه اش براي جلوگيري از وقوع پلاسکوهاي ديگر اظهار کرد: حادثه پلاسکو يک فرياد بود. فريادي براي بسياري از ساختمانها که بگويند ما نياز به توجه جدي به ايمني ساختمانها در برابر حريق و حوادث داريم. آتشنشان بازنشسته و معاون پيشين سازمان آتشنشاني و خدمات ايمني شهرداري تهران ادامه داد: حادثه دلخراش پلاسکو فريادي بود براي رسيدن به اهداف ايمني و رسيدگي به وضعيت ساختمانها و اماکن مهم شهر تهران که اين فرياد را هنوز برخيها نشنيدهاند.
ضرورت ايمني ساختمانهاي بزرگ
وي ادامه داد: اگر بعد از حادثه پلاسکو، تلاشهايي براي تحقق اهداف ايمني صورت گرفته به نظر ميرسد کامل و با نگاه جدي نيست. پلاسکو نشان داد اگر ساختمانهاي مهم و پرخطر را رها کنيم، هر لحظه جان افراد تهديد ميشود.وي افزود: پلاسکو نشان داد، به رغم اينکه شهرها تغييرات بسياري داشتهاند؛ اما متاسفانه از جنبه ايمني که از مهمترين ملاحظات و الزامات در تغييرات کاربري و تراکم، توسعه بنا و افزايش ارتفاع ساختمانها است و در استانداردها و مقررات ملي ساختمان بدان تاکيد و براي همه صاحبان اماکن، مهندسان طراح و ناظر، شهرداري ها و ساير عناصر مرتبط بر اساس قانون نظام مهندسي و ساير قوانين مرتبط الزامي است، به اين مهم توجه نشده است؟ براتي اظهار کرد: حادثه پلاسکو نشان داد براي رسيدن به اهداف ايمني تمام حلقهها و دستگاهها بايد نقش خود را به خوبي ايفا کنند، به عنوان مثال بيمه هم از اين قاعده مستثني نيست و بايد نقش خود را به درستي ايفا کند.
تغيير شيوههاي صدور بيمهنامه
براتي اظهار کرد: اگر تا به حال بهعنوان مثال بيمه مسير جدايي را رفته و شرايط متفاوتي را داشته پس از حادثه پلاسکو نشان داده شد که بيمه هم بر اساس تجارب جهاني و استانداردهاي معتبر، بايد با ساير حلقهها از قبيل آتش نشانيها هم محور شده و در حقيقت بايد در جهت تحقق اهداف مشترک در خصوص بهبود مستمر ايمني و پيشگيري از بروز حريق و حوادث، تلاش هماهنگ داشته باشند. وي گفت: بيمه بايد از ابزارهايي که دارد استفاده کند تا شاهد افزايش مستمر ايمني و رعايت ضوابط و مقررات باشيم. آتشنشان بازنشسته و معاون پيشين سازمان آتشنشاني و خدمات ايمني شهرداري تهران، اظهار کرد: با تغيير شيوههاي صدور بيمهنامه، به ويژه در مرحله ارزيابي ريسک ميتوان صاحبان اماکن و کالاها را در زمان درخواست بيمه آتشسوزي، به رعايت فاکتورها و مولفههاي ايمني ترغيب کرد. اگر پيش از صدور بيمهنامه ارزيابي ريسک به درستي و با سطح تعميق و تدقيق لازمه صورت بگيرد و مکاني که ريسک آن از حد تعيين شده بالاتر بود بيمه آتشسوزي نشود، متقاضيان بيمه آتشسوزي نسبت به رفع معايب و نواقص و بهبود ايمني اقدام ميکند. براتي افزود: در اين رابطه در محلي که از ايمني برخوردار باشد متناسب با ضرايب ايمني و سطح سيستمها و تمهيدات ايمني و تدافعي در مقابل حريق و حوادث، ميتوان تعرفه بيمه آن را کاهش داد يا تخفيف منظور کرد. معاون پيشين سازمان آتشنشاني تهران تاکيد کرد: در برخي از مکانها، ريسکها و مخاطرات از حد مجاز بالاتر و غيرقابل قبول است و نبايد بيمه آتشسوزي و حوادث شود در غير اين صورت موجب ايجاد حاشيه امنيت کاذب ايمني شده و صاحبان اماکن و کالا در اينگونه موارد، در مقابل بسياري از نواقص و کاستيهاي ايمني، دلخوش به سرمايه بيمه آتشسوزي هستند که جبران خسارات خواهد کرد؟
ضرورت وجود الزامات فني و ايمني
براتي گفت: اگر تمام حلقه ها و عناصر مرتبط از جمله شهرداري، آتش نشاني، کارفرماها، بيمهها، اتحاديهها و صنوف، اداره بازرسي کار ، استاندارد، نظام مهندسي و دستگاههاي دولتي فرادستي مرتبط با ساختمانها و اماکن مهم شهر، در خصوص رعايت ايمني وحدت رويه و هماهنگي وجود داشته باشد و قوانين و مقررات، آييننامهها، دستورالعملها و الزامات فني و ايمني به درستي رعايت شود شاهد بهبود مستمر ايمني خواهيم بود. معاون سابق سازمان آتشنشاني تهران تاکيد کرد: اگر تمام قوانين به درستي با نقش پذيري عناصر مرتبط و استفاده از پتانسيلهاي موجود در نهادها و دستگاه ها بر اساس شرح وظايف سازماني رعايت شود و هر کدام از اين عناصر نقش خود را به درستي ايفا کند با تلاش هماهنگ و فعاليت هاي هم محور و هدفمند، به اهداف ايمني با لحاظ تسريع و تسهيل در فرآيند ايمنسازي ميرسيم، در غير اين صورت اين ناهماهنگيها باعث ميشود به اهداف ايمني نرسيده و يا منجر به افزايش هزينهها و سطح نازل ايمني باشيم. براتي در پايان تاکيد کرد: شرايط کانونهاي خطر در شهر تهران و در ساختمانهايي از قبيل پلاسکو ايجاب ميکند که دستگاههاي فرادستي که نقش سياستگذاري و راهبرد حکومتي و يا ايجاد زيرساخت لازم به منظور حرکت روان چرخهاي سنگين ايمني شهر را بر عهده دارند و در اين زمينه نقش اساسي و زيربنايي را بر عهده دارند بيش از پيش و مجدانه نسبت به رفع کاستيها و نواقص در قوانين و مقررات يا توسعه و تکميل آنها اقدام کنند.
