دانشيار راديوانکولوژي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، سرطان معده را شايعترين و کشندهترين سرطان در مردان ايراني برشمرد و گفت: سال گذشته 8800 مورد جديد ابتلا به سرطان معده در کشور شناسايي شد. دکتر شهرام يوسفي با اشاره به اپيدميولوژي سرطان معده در ايران و جهان افزود: سرطان معده در حال حاضر در کشور ما شايعترين سرطان در ميان مردان ايراني است، در حاليکه در کشورهاي غربي و آمريکايشمالي جزو پنج سرطان رايج نيز قرار ندارد که اين موضوع باعث اهميت دوچندان اين بيماري بهعنوان يک معضل بهداشتي و درماني در کشور ماست. بهگفته وي سرطان معده کشندهترين سرطان در مردان ايراني محسوب ميشود و براساس آمار وزارت بهداشت در سال گذشته 8800 مورد جديد ابتلا به سرطان معده در ميان ايرانيان شناسايي شد.
مهمترين عوامل خطر
اين دانشيار بيمارستان شهداي تجريش از مهمترين ريسک فاکتورها يا عوامل خطر بروز سرطان معده به تغيير سبک زندگي ايرانيان، افزايش مصرف فستفودها، استعمال دخانيات، ابتلا به عفونت هليکوباکترپيلوري و مصرف غذاهاي نمکدار يا دودي شده اشاره کرد. وي با اشاره به فراگيري عفونت هليکوباکترپيلوري در جمعيت زيادي از ايرانيان گفت: متاسفانه عفونت هليکوباکترپيلوري در کشور ما فوقالعاده کلونيزه است و از مهمترين عوامل يا ريسک فاکتورهاي ابتلا به سرطان معده به شمار ميرود. اين دانشيار راديوانکولوژي استعمال دخانيات اعم از سيگار و قليان را از مهمترين عوامل خطر در ابتلا به سرطان معده دانست و خاطرنشان کرد: اين خطر در کمين خود فرد سيگاري و نزديکانش که دود سيگار را استنشاق ميکنند، است.
سن شايع بروز
به گفته دکتر يوسفي سن شايع بروز سرطان معده در دهه پنجم تا ششم زندگي آقايان ايراني است و متاسفانه در مورد سرطان معده روش غربالگري خاصي وجود ندارد و تنها توصيه ميشود که با مشاهده علائم مشکوک گوارشي افراد هرچه سريعتر براي پيگيريهاي لازم به متخصص مراجعه کنند. دکتر يوسفي درمان سرطان معده را نيازمند همکاري گروههاي مختلف پزشکي دانست و افزود: اين بيماري با توجه به چالشهاي بهداشتي و درماني موجود در کشور نياز به درمان همه جانبه و هماهنگي بين گروههاي متخصص جراحي، راديوانکولوژي و فوقتخصصان گوارش دارد تا بهترين رويکرد و روش درماني براي بيمار انتخاب شود. اين دانشيار دانشگاه به افرادي که داراي ريسک فاکتورهاي مذکور، سابقه خانوادگي يا مشکلات گوارشي نظير مشکل بلع غذا، احساس سيري زودرس، سنگيني بعداز غذا هستند توصيه کرد که در اولين فرصت به متخصص داخلي يا فوقتخصص گوارش مراجعه کنند تا اقدامات اوليه تشخيصي براي آنان انجام شود. زيرا با تشخيص بيماري در مراحل اوليه امکان بهبودي کامل بيمار با کمک درمانهاي جراحي، شيميدرماني و راديوتراپي همزمان وجود دارد. وي با تاکيد بر اهميت افزايش سطح آگاهي و اطلاعرساني به عموم مردم در اين خصوص گفت: مردم بايد بدانند که درصورت وجود علائم گوارشي مشکوک و زمينه خانوادگي حتما بايد به پزشک مراجعه کند تا بررسيهاي تشخيصي انجام شود و بتوان سرطانمعده را در همان مراحل اوليه تشخيص داده و با اقدامات درماني باعث بهبود و معالجه کامل بيماري شويم. به گفته دکتر يوسفي، سرطان معده نيز همانند ساير سرطانها داراي مراحلي است که هرچه مرحله بيماري پايينتر باشد شانس بهبودي و علاج کامل بيمار بيشتر است به نحوي که در مرحله اول بيش از 90 درصد شانس علاج يا درمان کامل وجود دارد. اين درحالي است که هرچه سرطان پيشرفتهتر و به سمت مرحله 3 و 4 پيش رود، شانس بهبودي و علاج کامل کمتر ميشود. مثلا در مراحل پيشرفته و مرحله چهارم شانس بهبودي به کمتر از 10-5 درصد ميرسد. وي افزود: به همين دليل تاکيد ميشود افراد با مشاهده علائم مشکوک يا مشکلات گوارشي به متخصص مراجعه کنند تا درصورت نياز آندوسکوپي انجام شود و تشخيص بيماري در همان مراحل اوليه انجام شده و درمان آغاز و بيماري ريشهکن شود.
علائم
اين متخصص دانشگاه با اشاره به وجود علائم مشترک در بيماريهاي گوارشي خاطرنشان کرد: شايعترين علائم هشداردهنده در مورد سرطان معده با بسياري از علائم بيماريهاي گوارشي ديگر مشابه است؛ علائمي نظير سيري زودرس، تهوع، احساس پري بعداز خوردن غذا، نفخ ، درد قبل و بعداز خوردن غذا. بنابراين حتما بايد فرد به پزشک مراجعه کنند .وي با بيان اينکه متاسفانه درصد قابلتوجهي از سرطان معده در کشور در مراحل پيشرفته بيماري شناسايي ميشوند، گفت: بيش از نيمي از موارد جديد ابتلا به سرطان معده در مراحل سوم و يا بالاتر شناسايي ميشود که بيماري به ساير ارگان نظير کبد، ريه و استخوان گسترش پيدا کرده و درمانها جنبه تسکيني پيدا ميکند و باعث بهبود يا علاج کامل نميشود. به گفته اين دانشيار دانشگاه متاسفانه درصد قابلتوجهي از بيماران که در مرحله پيشرفته يا چهارم بيماري شناسايي ميشوند ظرف کمتر از دو سال بهرغم تمامي درمانهاي موجود فوت ميکنند. دکتر يوسفي فستفود و غذاهاي آماده را مهمترين عامل خطر و ريسک فاکتور ابتلا به سرطان معده برشمرد و تاکيد کرد: بهتر است مصرف فستفودها را به حداقل رسانده يا حتي به ميزان صفر برسد. فستفودها يا غذاهاي آماده داراي نيترات زيادي هستند که در معده به نيتروزآمين تبديل ميشوند و مهمترين عامل خطر بروز سرطان معده محسوب ميشوند.