يک متخصص اپيدميولوژي با بيان اينکه کشور در مسير کنترل اپيدمي بوده و حدود 70 درصد اين مسير طي شده است، گفت: تا پيش از دستيابي به مرحله کنترل کامل اپيدمي شرايط همچنان ناپايدار و شکننده است، بنابراين بايد چند هفته ديگر نيز با صبوري و شکيبايي پروتکلها و محدوديتها را رعايت کنيم تا شرايط اپيدمي پايدارتر و آمارها تثبيت شود و پس از آن با مستندات کافي، دلايل متقن و ضمن بسترسازي مناسب، نسبت به بازگشاييها اقدام کنيم. دکتر حميد سوري، استاد اپيدميولوژي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، ضمن يادآوري وضعيت وخيم اپيدمي در 2 ماه گذشته، عنوان کرد: مهر و آبان وضعيت وخامت شيوع بيماري در کشور به حدي بود که بيمارستانها ديگر جايي براي پذيرش بيمار جديد نداشتند و آمار فوتيهاي ناشي از بيماري به حدود 500 مورد در روز رسيده بود، در آن شرايط دولت مجبورشد يکي از پرهزينهترين مداخلات در کنترل و مديريت اپيدمي يعني لاک دان 150 شهر کشور را براي دو هفته اعمال کند. وي با اشاره به بار اقتصادي، اجتماعي، رواني و فرهنگي اعمال مداخلات سنگيني همچون تعطيلي شهرها بر دوش جوامع، اظهار کرد: در اين شرايط رويکرد نظام سلامت از تاکيد و توجه بر درمان به راهبرد پيشگيري تغيير کرد و تمامي اين مجموعه اقدامات به اجراي طرح محله محور مقابله با کرونا يعني طرح شهيد سليماني منجر شد؛ خوشبختانه اين طرح جواب داد و طي مدت کوتاهي آمار مرگ و مير ناشي از بيماري به زير 100 نفر کاهش پيدا کرد.
در مسير کنترل اپيدمي قرار داريم
رئيس کميته کشوري اپيدميولوژي کرونا با تاکيد بر اينکه اين دستاورد مثبت با تلاش و زحمت فراوان و با پشتوانه مشارکتها و حمايتهاي مردمي و نيروهاي داوطلب محقق شد، اظهار کرد: اگرچه از حدود 50 روز گذشته در مسير کنترل اپيدمي قرار گرفتهايم، ولي هنوز به مرحله کنترل اپيدمي نرسيدهايم؛ حدود 70 درصد راه طي شده و 30 درصد ديگر براي دستيابي به مرز کنترل اپيدمي باقي مانده است. اين اپيدميولوژيست تاکيد کرد: براي رسيدن به مرحلهاي که ديگر نگران شعله ور شدن مجدد اپيدمي نباشيم، بايد بتوانيم اپيدمي را به صورت کامل کنترل کنيم، به عبارت ديگر بايد در زمينه شيوع بيماري به مرحله ثبات رسيده و بتوانيم جلوي تغييرات معنادار پيامدها را بگيريم، البته با اين مرحله فاصله داريم و مطمئنا ادامه مسير يعني 30 درصد باقيمانده تا کنترل اپيدمي بسيار سختتر از ابتداي راه است. وي هوشياري مردم و مسئولين و تداوم رعايت پروتکلها و محدوديتها را در مدت زمان باقيمانده تا مرز کنترل اپيدمي بسيار مهم دانست و گفت: هم مردم بايد در همراهي و همکاري هوشيار باشند و هم سياستگذاران بايد در تغيير و لغو محدوديتها و يا بازگشاييها هوشيارانه و محتاطانه عمل کنند، چراکه وضعيت بسيار شکننده و آسيب پذير بوده و کوچکترين بياحتياطي ممکن است زحمات را بر باد داده و منجر به بازگشت شرايط وخيم اپيدمي و شروع پيکهاي بعدي شود.
اعلام مخالفت نسبت به بازگشاييها
سوري با اعلام مخالفت شديد نسبت به بازگشاييهاي زودهنگام و تغيير هر مداخلهاي که شرايط فعلي را برهم بزند، عنوان کرد: فعال شدن مجدد چرخه ويروس و بازگشت به شرايط نامساعد دو ماه گذشته هم از لحاظ جاني و مالي براي جامعه بسيار پرهزينه بوده و هم تمام تلاش هاي صورت گرفته در مسير اپيدمي را به هدر ميدهد. به گفته وي، براي بازگشت به شرايط عادي جامعه و بازگشاييها بايد شرايط اپيدمي در جامعه کنترل شده و پايدار باشد، اين در حاليست که وضعيت فعلي اپيدمي در کل کشور همچنان ناپايدار و شکننده بوده و نامگذاري شهرها با عناوين زرد و آبي و قرمز تنها شاخصهايي قراردادي است که به سرعت قابل تغيير است. وي با اشاره به وجود ترددهاي بين شهري در داخل کشور، عنوان کرد: با همين ترددها، وضعيت شهرها ميتواند به سرعت تغيير کند، شهري که زرد است قرار نيست تا ابد زرد بماند، بلکه ممکن است با کوچکترين بي احتياطي ظرف کمتر از يک هفته قرمز شود، بنابراين اين شکنندگي وضعيت اپيدمي در سطح شهرها و کل کشور حکمفرما بوده لذا هر اقدامي در جهت رفع محدوديتها و تغيير مداخلات بايد با احتياط و در نظر گرفتن جوانب و ابعاد مختلف موضوع اعمال شود. وي با بيان اينکه متولي اصلي مديريت اپيدمي در کشور وزارت بهداشت است، تاکيد کرد: بدون هماهنگي لازم با وزارتخانه نبايد هيچ مداخلهاي از سوي ارگانها لغو شده يا تغيير کند، چراکه اين مساله نيازمند فراهم آوردن زيرساختهاي لازم، ارايه آموزشهاي کافي و حتي مهيا بودن تيمهاي بهداشتي و واکنش سريع، پيش از بازگشاييهاست.
انتقاد از بازگشايي مدارس
سوري ضمن انتقاد از بازگشايي مدارس قبل از پايدار شدن شرايط اپيدمي و فراهم آوردن زيرساختهاي لازم، عنوان کرد: ممکن است آموزش و پرورش با قواعد خود نسبت به بازگشاييها اقدام کند ولي اگر وزارت بهداشت بسترهاي لازم از جمله تيمهاي واکنش سريع را فراهم نکرده باشد، ممکن است به سرعت شاهد شعلهور شدن مجدد اپيدمي در آن شهر يا منطقه باشيم. اين متخصص اپيدميولوژي در عين حال با بيان اينکه بازگشايي مدارس نياز کشور بوده و توجه به تبعات اجتماعي، رواني و رفتاري تعطيلي مدارس يک ضرورت است، عنوان کرد: با اين حال در شرايط اپيدمي توجه به زمان بندي مناسب براي بازگشايي مدارس بسيار مهمتر از تبعات و عوارض ناشي از تعطيلي آنهاست. سوري با بيان اينکه تمام تلاشهاي فعلي با هدف بازگشت جامعه به شرايط عادي صورت ميگيرد، گفت: حالا که 70 درصد مسير کنترل اپيدمي در کشور طي شده، بايد چند هفته ديگرنيز با صبوري و شکيبايي پروتکلها و محدوديتها را رعايت کنيم تا شرايط اپيدمي پايدارتر و آمارها تثبيت شود و پس از آن با مستندات کافي و دلايل متقن و ضمن بسترسازي مناسب، نسبت به بازگشاييها اقدام کنيم.
دليل طغيان اپيدمي در مازندران
رئيس کميته کشوري اپيدميولوژي کرونا همچنين در خصوص وضعيت اپيدمي در مازندران، توضيح داد: به نظر ميرسد که عدم رعايت دقيق پروتکلها و محدوديتها، عدم اجراي صحيح محدوديتهاي تردد و مجوزهاي جابهجايي، سفرهاي غير ضروري و همچنين طبيعت آن منطقه يعني تراکم جمعيت و نزديکي شهرها در استان مازندران، باعث شعله ور شدن اپيدمي در آن منطقه شده است. سوري با تاکيد بر تاثير جدي سفر بر شعلهور شدن اپيدمي، عنوان کرد: سفرها و به خصوص سفرهاي غيرضروري الگوي اپيدمي در جوامع را بر هم زده و جابجاييهاي جمعيتي ناشي از سفر، وخامت ناشي از آن را تشديد مي کند، متاسفانه اين اتفاق در مازندران رخ داده و بسيار نگران کننده است؛ بهگونهاي که حدود يک پنجم کل فوتيهاي ناشي از کرونا طي چند روز گذشته تنها مربوط به مازندران بوده است. اين عضو هيات علمي دانشگاه پرهيز از سفرهاي غيرضروري، رعايت پروتکلهاي بهداشتي و محدوديتها، رفتارهاي کنترل شده از سوي مردم و پيشگيري از اعمال سياستهاي شتابزده در بازگشت به شرايط عادي را در بهبود شرايط مازندران موثر دانست و گفت: در روند کنترل اپيدمي مساله طغيان اپيدمي يعني افزايش ناگهاني بار بيماري در يک منطقه جغرافيايي محدود اهميت بسزايي دارد، مانند اتفاقي که در مازندران رخ داده و بايد به سرعت توسط تيم هاي واکنش سريع کنترل شود. اين در حاليست که متاسفانه تعداد شهرهاي قرمز اين استان بيشتر شده و اين مساله به اين معناست که طغيان به جاي کنترل گسترش پيدا کرده است. سوري در پايان طغيان اپيدمي در مازندران به علت جهش ويروس را نادرست خواند و گفت: اگرچه توجه و رصد جهشهاي ويروس مساله مهمي است، ولي در حال حاضر بحث جهش ويروس شاخص مهمي در وضعيت اپيدمي در داخل کشور و منطقه مازندران محسوب نميشود.