افزايش اختلافات خانوادگي در پاندمي کوويد 19

يک روانشناس با اشاره به اهميت برقراري روابط موثر ميان زوجين و والدين و فرزندان به ويژه در شرايط پاندمي کوويد‌19، مطرح کرد: در شرايط فعلي که فرزندان و زوجين بيشتر در خانه و در کنار هم هستند به دليل نداشتن مهارت ارتباط موثر گاها اختلافات خانوادگي نيز افزايش يافته‌ است. از اين رو شناخت روحيات، احساسات، رفتار و انتظار رفتار خود و ارتقاي مهارت‌هاي موثر از جمله اصلي‌ترين مولفه‌هاي مورد نياز خانواده‌ها در شرايط فعلي است. گوهر يسنا انزاني اظهار کرد: در شرايط فعلي که زوجين و فرزندان اوقات بيشتري را با يکديگر سپري مي‌کنند نداشتن ارتباط موثر خود را بيشتر نشان مي‌دهد. گاهي به دليل اختلاف نظرهايي زوجين شروع به مقابله با نظرات هم مي‌کنند و در پي اين هستند که خواسته خود را اجرايي کنند در حالي که همه افراد مثل هم فکر نمي‌کنند و بسياري از تعارضات و اختلافات از آنجايي آغاز مي‌شود که زوجين ديدگاه متفاوتي نسبت به يک موضوع دارند. اين روانشناس ادامه داد: هر کدام از زوجين منحصر به فرد است و ديدگاه و رفتار و عقيده خاص خود را دارد. همچنين زن و شوهر بايد اين نکته را بدانند که ايجاد اختلاف‌نظر منجر به تشويق تغيير و يادگيري مهارت جديد در برقراري ارتباط مي‌شود و با کمک حل مساله مي‌توان اختلاف‌نظرها را به شکل متناسبي حل کرد.

گاهي اختلاف‌نظر منجر به شادي مي‌شود

وي همچنين معتقد است که گاهي اختلاف نظر منجر به شادي و تفريح و تنوع در زندگي مي‌شود. اختلاف نظر قسمت جدايي ناپذير اختلاف است، زوجين نبايد خواسته‌هاي خود را رد کنند اما بايد بدانند راه حل اختلاف حل مساله است. مذاکره‌اي سالم است که حس برندگي را هم در خانم و هم در آقا ايجاد کند. انزاني ادامه داد: مهارت ارتباط موثر مهم‌ترين عوامل سلامت و بهداشت روان است، امروزه بسياري از مشکلات در حيطه قلمرو انسان‌ها است و بزرگترين درماندگي انسان ناتواني در دستيابي به همکاري و تفاهم با ديگران است، فقدان مهارت در ارتباط مشکل تمام افراد و مي‌تواند عامل شکست و ناکامي باشد. به گفته اين روانشناس، ارتباط موثر رمز موفقيت بسياري از انسان‌ها در جنبه‌هاي مختلف اجتماعي، تحصيلي، زناشويي، تربيت فرزندان، زندگي شغلي و حرفه‌اي و عاملي موثري در پيشرفت هر فرد است. عدم برقراري ارتباط موثر از مهم‌ترين عوامل ايجاد حالت عصباني و اختلالات رواني و رفتاري است. ارتباط در شکل کلامي و غير‌کلامي شکل مي‌گيرد و ارتباط موثر از قديمي ترين دستاوردهاي بشر است.

عصر حاضر؛ عصر ارتباطات

انزاني تصريح کرد: ارتباط از برخورد چهره به چهره آغاز و پيامد آن صحبت‌هاي دلنشين در جهت نزديک‌تر شدن دو طرف به يکديگر است. چگونگي گفتارها، در يک مسير قرار گرفتن انديشه‌ها، منجر به ظهور اندوخته‌هاي دروني فرد مي‌شود بنابراين خواسته‌هاي دروني افراد قوت مي‌گيرد و کشش احساسي بيشتر مي‌شود، اعتماد بين يکديگر، همکاري و تبادل نظر و احترام نيز افزايش مي‌يابد. وي افزود: زن و شوهر بايد يکديگر را به عنوان موجود ارزشمند بپذيرند و پيشرفت هر کدام را مانعي براي خود ندانند. عصر حاضر عصر ارتباطات و لازم است اين نکات را بياموزيم چراکه ارتباط موثر اکتسابي است و با تکرار تمرين مي‌توان آن را آموخت. از سوي ديگر تنهايي هراس هميشگي بشر است، انسان موجودي اجتماعي است بنابراين به برقراري ارتباط لازم دارد. وي همچينن اين را هم گفت که با شکل گيري ارتباط موثر سلامت روان بهبود پيدا مي‌کند، منجر به سلامت روابط بين فردي مي‌شود. از سوي ديگر ارتباط موثر وسيله انتقال اطلاعات به شکل متناسب با ديگران است که از طريق آن عاطفه و احساس به ديگران منتقل مي‌شود، سوء‌برداشت‌ها و سوء تفاهمات کاهش پيدا مي‌کند، خشم کاهش مي‌يابد و منجر به رشد فردي و اجتماعي مي‌شود.

ضرورت داشتن ارتباط موثر

اين روانشناس معتقد است که از طريق ارتباط موثر مي‌توانيم افکار خود را با ديگران در ميان بگذاريم، انتظارات و خواسته‌هاي خود را بيان کنيم، به رشد شخصي و هويت‌يابي خود کمک مي‌کنيم، به بهره‌وري شغلي و موفقيت برسيم و در نهايت استرس، خشم، افسردي و ساير مشکلات روحي را کاهش دهيم. انزاني گفت: اگر مهارت ارتباط موثر را بلد نباشيم، نارضايتي از زندگي، سوءتفاهمات، ترس‌ها به ويژه ترس از تنهايي، دوست‌داشتني نبودن و طرد شدن افزايش مي‌يابد، اعتماد به نفس کاهش و استرس و انزوا‌طلبي خشم و تنفر و فشار رواني نيز افزايش پيدا مي‌کند. از اين رو براي کارايي ارتباط بايد مطمئن شويم شنونده امکان برقراري ارتباط را دارد، خود را جاي شنونده قرار دهيم و احساساتش را درک کنيم. همچنين بايد انتظارات و رفتار خود از رابطه با بيان جزئيات و واضح به طرف مقابل بگوييم، به طرف مقابل و شونده نگاه کنيم، کلي گويي نکنيم و جزئيات زيادي را از صحبت حذف کنيم.

مولفه‌هايي براي بهبود ارتباطات

وي در ادامه به بيان مولفه‌هايي براي بهبود ارتباطات پرداخت و افزود: زوجين بايد به ارتباط خود اعتماد داشته باشند، يکديگر را بپذيرند و به صحبت‌هاي هم گوش کنند، مثبت گو و مثبت نگر باشند، تلاش خود را براي درک نيازهاي فرد مقابل به کار گيرند، رفتارهاي غير‌کلامي مناسب داشته باشند، فنون همدلي را بياموزند و حمايت از يکديگر را اصل مهم ارتباطات در نظر بگيرند. اين روانشناس در بخش ديگر سخنان خود به تاثير گوش دادن فعال در ارتباط ميان زوجين با يکديگر و با فرزندان اشاره و تصريح کرد: هدف از گوش دادن هدفمند کسب اطلاعات و راهنمايي گرفتن، درک افکار و احساسات ديگران، حل مشکلات، فهميدن احساسات ديگران و حمايت عاطفي است. براي گوش دادن فعال بايد به طرف مقابل نگاه کنيم، به سخنانش علاقمند باشيم، نشانه‌هاي کلامي و غير کلامي طرف مقابل را درک کنيم، سعي کنيم آنچه را از صحبت‌ها گفته نمي‌شود درک کنيم، کمتر خودمان صحبت کنيم و سوالات مناسبي درباره سخنانش بپرسيم. به گفته انزاني، تمامي کارهاي ما نوعي ارتباط محسوب مي‌شود، همچنين چگونگي ارسال پيام چگونگي دريافت پيام را معين مي‌کند بنابراين نحوه حرف زدن داراي اهميت بالايي است. چگونگي آغاز پيام به ما کمک مي‌کند تا ارتباطات خود را بهينه کنيم و کلماتي که کلام با آن‌ها آغاز مي‌شود بسيار داراي اهميت است و ارسال پيام درست، منجر به دريافت درست پيام مي‌شود. همچنين ارتباط داراي حالات و ژست‌هاي گوناگون است و هر پيام ساده ممکن است در جمع‌هاي متفاوت کاملا متفاوت ارائه شود.