تعامل بهتری با بایدن صورت میگیرد
آرمـان ملي - عليرضا پورحسين: براساس آنچه تاکنون درمورد بايدن گفته شده اين است او برنامهاي کوتاهمدت و بلندمدت در قبال ايران و برجام خواهد داشت و نخستين گام او که در سخنراني اعلام کرده و تدوين هم شده اين است که يکسري از تحريمهاي ضد حقوق بشري را لغو کند و اجازه دهد گردش مالي ايران براي خريد مواد غذايي و دارو به جريان بيفتد. گام دوم بايدن طبق آنچه خود او اعلام کرده اين است که به شکل مشروط به برجام باز خواهد گشت و بخشي از تحريمهاي برجامي را که ترامپ وضع کرده بود برخواهد داشت که در مقابل ايران هم بايد دوباره و بهتدريج به تعهدات برجامي خود بازگردد. گام سوم بايدن صلح در برابر صلح يا آرامش در برابر آرامش خواهد بود که بر اين اساس در صورت موافقت کشورمان، مذاکرات خود را با ايران آغاز ميکند تا به زعم خود مکملهايي هم به بندهاي برجام اضافه کند. اين مکملها شايد تا حدودي مشکلساز باشد اما آنچه مشخص است و قطعا ميتوان آن را پيشبيني کرد کاهش تنشهاست؛ تنشهايي که برخي بر اين باور هستند با حضور بايدن نيز تداوم دارد اما اتفاقات رخداده مقوله ديگري را يادآوري ميکند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با حسن هانيزاده، ديپلمات پيشين کشورمان داشته است که در ادامه ميخوانيد.
آيا در واقع بايدن ممکن است مسير ترامپ را دنبال کند؟
اتفاقات اخيري که در کاخ سفيد رقم خورد و از سوي ديگر حمله طرفداران دونالد ترامپ به کنگره به شکلي يک انزواي سياسي براي همپيمانان آمريکا در منطقه خاورميانه از جمله رژيمصهيونيستي و امارات و عربستان ايجاد کرد به اين علت که دونالد ترامپ يک چتر حمايتي براي آنها بود و حتي پس از شکست در انتخابات نيز به نحوي به آنها رسيدگي و با آنها جلساتي برگزار ميکرد تا کار را در همين روزها نيز براي ايران سخت کنند اما عملا ديگر قادر به انجام اين کار نيز نخواهد بود و مجبور است در سکوت مطلق در 10 روز آينده فرورود. ايران با تغييراتي که صورت گرفته است و با توجه به اينکه تا 10 روز ديگر بايدن به صورت کامل در کاخ سفيد مستقر خواهد شد، دستخوش تغييراتي بهخصوص در حوزه اقتصادي خواهد شد. در نخستين گام با ورود بايدن به کاخ سفيد و بازگشت او به برجام شاهد گشايشهاي اقتصادي نيز خواهيم بود. اين امر نزديک است.
آيا اين احتمال وجود دارد که به شرايط سال 2015 بازگشت و مسائل بيشتري حل و فصل شود؟
بايدن اگر در مرحله بعد در راستاي رفع تحريمها گام بردارد ميتوان اميدوار بود که به سال 2015 و برجام آن دوران بازگشت. اتفاقاتي که بهصورت خواسته يا ناخواسته در ماههاي اخير در آمريکا رقم خورده همگي به نفع ايران است و ايران بايد از اين فرصت به بهترين شکل ممکن استفاده کند. از يکسو آينده بسيار تلخي در انتظار دونالد ترامپ است و از سوي ديگر نيز چهره واقعي دشمنان ايران و دونالد ترامپ براي جهانيان مشخص شد. ايران مشخصا تعامل بهتري با تيم جو بايدن خواهد داشت؛ زيرا جو بايدن رفتار به مراتب متعادلتري نسبت به ايران و منطقه خواهد داشت و شرايط را در داخل ايران بهتر خواهد کرد زيرا اين رفتارها و تعاملات بسيار تاثيرگذار است. همه چيز گام به گام صورت خواهد گرفت و موفقيت در هر مرحله ميتواند يک بستر خوب براي حل و فصل مشکلات بيشتري باشد و شرايط را به سال 2015 نزديکتر کند.
تغييرات منطقهاي در هفتههاي آينده به چه شکل خواهد بود؟
شرايط امروز کاملا خاکستري است و کاملا شفاف نيست که به صورت دقيق در روزهاي آينده در عرصه منطقه و بينالملل چه اتفاقاتي رقم خواهد خورد. در کوتاهمدت وضعيت منطقه و بهخصوص سياستهاي کشورهاي عربي منطقه تغيير چنداني نخواهد کرد. امارات، بحرين و عربستان منتظر استقرار دولت جديد آمريکا هستند و به دنبال آن ميخواهند سياستهاي آينده خود را در منطقه و در قبال ايران چينش دهند که احتمال بسيار زياد سياستهاي متعادلتر و معقولتري نسبت به ايران است و از سطح تنشها کم خواهد شد. آنها ديگر حامي سرسختي ندارند و نميتوانند سياستهاي تهاجمي خود را در قبال ايران ادامه دهند. در اين صورت ايران نيز براي بهبود روابط خود با اين کشورها گام خواهد برداشت همانطور که در گذشته نيز بر اين اصل تاکيد کرده است و اين امر ميتواند شرايط منطقه را تا حدود زيادي تغيير دهد. بايد توجه داشت که ادبيات رئيسجمهور منتسب به جريان دموکرات با دونالد ترامپ بسيار متفاوت است و گفتمان آنها اساسا در عرصههاي مختلف متفاوت است. جريان دموکرات طبيعتا ادبيات آرامتري دارد. آنچه در طول چند سال گذشته رخ داده است بهوضوح اين امر را مخابره ميکند که سياستهاي کلان تغيير نميکند اما ادبيات آنها تغيير خواهد کرد. پيروزي دموکراتها وضعيت منطقه را دگرگون خواهد کرد و تحولاتي را شاهد خواهيم بود. نکته حائز اهميت اين است که پيروزي بايدن منجر به نگراني فزاينده کشورهاي حاشيه خليج فارس شده است به اين علت که عربستان، امارات و بحرين بهشدت به جمهوريخواهان وابسته هستند و همواره از اين حزب براي مقابله با ايران و جريان مقاومت استفاده ميکنند. فلذا پيروزي جو بايدن سبب شد بسياري از پروندههاي حقوق بشري اين سه کشور عربي گشوده شده و بازخواني شود.
