نگاهي به متمم 25 قانون اساسي آمريکا
ادامه از صفحه يک
که فرصت قانوني استيضاح رئيسجمهور را ظرف دو هفته آينده نخواهند داشت و از طرفي معاون اول رئيسجمهور هم از مقررات متمم 25 قانون اساسي که ميتواند موقتا با صدور اعلاميهاي يعني بر ناتواني رئيسجمهور در اداره کشور، رأسا کفالت رياستجمهوري را در دو هفته آينده برعهده گيرد اقدامي نخواهد کرد، دموکراتها از انتخابات سال 2024 و اعلام کانديداتوري دونالد ترامپ وحشت دارند. دونالد ترامپ هماکنون ميليونها دلار در حساب کمپين انتخاباتي خود دارد که ميتواند با هزينهکرد اين پول راه پيروزي در 2024 را هموار کند و دموکراتها از هماکنون دنبال آن هستند که شرايطي به وجود آورند تا حزب جمهوريخواه از هماکنون راه خود را از دونالد ترامپي که دوباره استيضاح او کليد خورده و با دعوت از هواداران خود حمله به کنگره را در کارنامه خود دارد حمايت نکنند يا او را از حرب اخراج نمايند و اگر بتوانند پرونده حمله به کنگره را در محاکم با عنوان مجرمانه به جريان بيندازند به اضافه ديگر پروندههايي که آقاي ترامپ خصوصا در امور مالي و مالياتي دارد سابقه جنايي برايش دست و پا کنند، اما متمم 25 قانون اساسي آمريکا چيست و چه سابقه تاريخي دارد؟ قانون اساسي آمريکا در طول زمان اصلاحيههايي به خود ديده که هر يک از اصلاحيهها را تحت عنوان تبصره با شماره و رديف با نام متمم قانون اساسي شناخته ميشوند. متمم 25 قانون اساسي آمريکا در دوره رياستجمهوري ليندون جانسون که ابتدا در سال 1963 بعد ار ترور جان اف کندي که معاون اول او بود به رياستجمهوري رسيد باقيمانده دوره رياستجمهوري جان اف کندي را به پايان برد و در سال 1964 از طرف حزب دموکرات کانديداي رياستجمهوري شد و با رأي بالا به رياستجمهوري رسيد در سال 1967 يکسال به پايان دوره رياستجمهوري خود درصدد الحاق تبصرهاي به قانون اساسي برآمد و اصلاحيه شماره 25 به متمم قانون اساسي آمريکا اضافه شد. اصلاحيه شماره 25 از 4 بخش تشکيل شده است.
بخش نخست اعلام ميدارد:
در صورت فوت يا کنارهگيري رئيسجمهور از سمت خود معاون وي رئيسجمهور ميشود. اين بخش که شامل دوره اول رياستجمهوري جانسون بود در دورههاي بعد هم اجرائي شد جانسون در انتخابات سال 1968 با توجه به ناکامي در جنگ ويتنام کانديدا نشد و حزب جمهوريخواه با کانديداتوري ريچارد نيکسون انتخابات را برد در دوره دوم، نيکسون با ماجراي واترگيت روبهرو شد و معاون او جرالد فورد بقيه دوره رياستجمهوري را ادامه داد اما در دوره بعد از جيمي کارتر شکست خود.
بخش دوم متمم 25 قانون اساسي آمريکا اعلام ميدارد:
هرگاه سمت معاون رياستجمهوري بلاتصدي شود، رئيسجمهور يک نفر را به عنوان معاون خود نامزد مينمايد که در صورت تاييد مجلس نمايندگان و سنا فرد انتخاب شده توسط رئيسجمهور به عنوان معاون اول او منصوب ميشود، اين بخش از متمم 25 قانون اساسي نخستين بار توسط ريچارد نيکسون مورد استفاده قرار گرفت معاون اول رئيسجمهور آمريکا بايد در زمان انتخابات توسط کانديداي رياستجمهوري معرفي و مردم به معاون هم رأي ميدهند. معاون اول ريچارد نيکسون که با رأي مردم انتخاب شده بود اسييروآگنيو بود که با برملا شدن رسوائي واترگيت استعفا داد و ريچارد نيکسون هم با انتخاب جرالد فورد به معاونت برابر بخش دوم متمم 25 قانون اساسي و معرفي به کنگره در نهايت مجالس آمريکا اين انتخاب را تاييد کردند و با استعفاي ريچارد نيکسون آقاي جرالد فورد که رأي مردم را پشتوانه خود نداشت به رياستجمهوري رسيد و همين امر هم باعث شکست رئيسجمهور مستقر يعني جرالد فورد از کانديداي حزب دموکرات يعني جيمي کارتر شد.
بخــش سوم متــمم 25 قــانون اســاسي مـقرر مــيدارد:
... هرگاه رئيسجمهور طي اعلاميه کتبي به رئيس مجلس سنا و رئيس مجلس نمايندگان اطلاع دهد که توان استفاده از اختيارات و انجام وظايف رياستجمهوري را ندارد و تا زمانيکه اعلاميهاي کتبي مبني بر لغو اعلاميه پيشين ارسال ننمايد، معاون وي به عنوان کفيل رياستجمهوري وظايف و اختيارات مزبور را عهده دار ميشود. اين بخش از متمم 25 قانون اساسي آمريکا تاکنون مورد استفاده هيچ يک از رؤساي جمهور از سال 1967 تاکنون واقع نشده است.
بخش چهارم:
هرگاه معاون رئيسجمهور و اکثريتي متشکل از مقامات اصلي دستگاههاي اجرائي يا هر مرجع ديگري که کنگره ميتواند به موجب قانون پيشبيني نمايد، طي اعلاميهاي کتبي به رئيس موقت سنا و رئيس مجلس نمايندگان اطلاع دهند که رئيسجمهور توان استفاده از اختيارات و انجام وظايف رياستجمهوري را ندارد معاون رئيسجمهور بيدرنگ به عنوان کفيل رياستجمهوري اختيارات و وظايف فوق را برعهده ميگيرد. هرچند در ادامه بخش چهارم و در شرايطي که رئيسجمهور کتبا اعلام کند که ناتواني وي رفع شده است ميتواند اعمال اختيارات و انجام وظايف رياستجمهوري را برعهده گيرد، مگر اينکه معاون اول رئيسجمهور اکثريت متشکل از مقامات اصلي اجرائي، يا مراجع ديگري که کنگره ميتواند از طريق قانون پيشبيني کند ظرف چهار روز طي اطلاعيهاي کتبي به رئيس موقت سنا و رئيس مجلس نمايندگان اطلاع دهند که رئيسجمهور توان استفاده از اختيارات و انجام وظايف رياستجمهوري را ندارد، در اين صورت چنانچه کنگره جلسه رسمي نداشته باشد ظرف 48 ساعت تشکيل جلسه خواهد داد و در اين مورد تصميمگيري ميکند، چنانچه کنگره ظرف 21 روز پس از دريافت اعلاميه کتبي اخير يا در صورتي که جلسه رسمي نداشته باشد، ظرف 21 روز پس از اينکه از کنگره خواسته ميشود تشکيل جلسه دهد و با دوسوم آراي هر مجلس تشخيص دهد که رئيسجمهور توان استفاده از اختيارات و انجام وظايف رياستجمهوري را ندارد، معاون رئيسجمهور به عنوان کفيل وي انجام وظيفه را بر عهده ميگيرد؛ در غير اين صورت، رئيسجمهور اختيارات و وظايف خود را دوباره برعهده ميگيرد با نگاهي کوتاه به متمم 25 قانون اساسي آمريکا و نحوه اعمال و اجراي آن در دو هفته باقي مانده به پايان رياستجمهوري آقاي ترامپ و عدم تمايل آقاي مايک پنس به استفاده از بخش چهارم متمم 25 قانون اساسي، آنچه در روزهاي آينده در آمريکا اتفاق ميافتد صرفا کاربردي ايذائي براي ترامپ دارد تا در 12 روز باقي مانده امکان استفاده از اختيارات خود را نداشته باشد رئيسجمهوري که با يک توئيت وزراي کابينه خود را تغيير و امور جاريه کشور را به نوشتن چند جمله در توئيت خلاصه ميکرد از اين رسانه هم محروم شد، همه اين اقدامات از اين بابت است که آقاي ترامپ شخصيتي خاص و ويژه است و هر آن ممکن است تصميمي بگيرد که اثرات مخرب آن خصوصا در روزها و ساعات باقي مانده رياستجمهوري او هزينهبر باشد.
