هياهو، فريــــادِ خـشمآلود، جنجالآفريني، طرحهاي خلقالساعه و شعار و دشنام عليه دولت، اين کليدواژهها را شايد بتوان خلاصهاي از عملکرد مجلس يازدهم تاکنون دانست، جايي که نمايندگان اين دوره از مجلس که گروه عمدهاي از آنها نخستين حضور در بهارستان را تجربه ميکنند و تعداد کثيري از آنها با آرائي اندک از حوزههاي انتخابيه راهي پارلمان شدهاند که اين اتفاق چندان عجيب نيست، چه اينکه اين مجلس در اتفاقي کمسابقه با کمترين ميزان مشارکت در تاريخ ادوار مجالس تشکيل شد. نمايندگاني که با شعارهاي معيشتي و وعده بهبود شرايط اقتصادي به مجلس آمدند اما همه کار کردند غير از آنچه که وعده داده بودند.
فرياد بر سر دولت
از ابتداي آغاز به کار مجلس يازدهم و در شرايطي که شايد تنوع دقيق طيفبندي سياسي آنها به رغم اينکه همگي اصولگرايان محسوب ميشدند، چندان مشخص نبود؛ عموم تحليلگران سياسي اما بر يک نکته اتفاق نظر داشتند و آن «تقابل مجلس يازدهم با دولت» بود. هرچه رئيس اين مجلس به صورت لساني بر «لزوم وحدت و تعامل» با دولت سخن ميگفت، عملکرد و اعمال مجلسنشينان مسير ديگري را دنبال ميکرد؛ چه اينکه قاليباف هرچه بيشتر تلاش دارد يک چهره اهل تعامل با دولت در قامت رياست قوه مقننه از خود نشان بدهد کمتر موفق است و هنوز نتوانسته از شخصيت «آلترناتيو دولت کنوني بودن» فاصله بگيرد، دولتي که طي دو انتخابات با رئيس آن به رقابت پرداخت و البته هربار دست خالي بازگشت. ايلنا نوشت؛ تنشهاي بهارستاننشينان با دولت اگرچه از ابتداي آغاز به کار مجلس در هر نطق و تذکر مشهود بود، اما با حضور وزراي دولت به منظور ارائه گزارش عملکرد وارد فاز تازهاي شد، اين تنشها با حضور محمدجواد آذريجهرمي شدت پيدا کرد و با حضور عبدالرضا رحماني فضلي ادامه يافت، اما تقابل ميان مجلس و دولت با حضور محمدجواد ظريف به اوج خود رسيد، جايي که نمايندگان در عين اينکه در صحبتهاي خود اتهامات و نسبتهاي نارواي متعددي را نسبت به رئيس دستگاه ديپلماسي کشور بيان کردند، حتي در خلال توضيحات ظريف نيز با ايجاد همهمه و فريادهاي بلند بارها باعث قطع سخنان او شدند و کار به جايي رسيد که او با چهرهاي مغموم عبارت «از مهماننوازي شما سپاسگزارم» را خطاب به مجلسيها به زبان آورد. اين تندرويها و تنشها کار را به جايي رساند که مقام معظم رهبري در نخستين ديدارشان با نمايندگان اين مجلس نسبت به آن واکنشي صريح نشان دادند، رهبري به رغم آنکه در اين ديدار اين مجلس را «يکي از قويترين و انقلابيترين مجالس دوران انقلاب» ناميدند اما طي تذکري خطاب به مجلسيها فرمودند:« اين روابط با دولتمردان بايستي هم با قانون منطبق باشد، هم با شرع؛ هم قانوني بايد باشد، هم شرعي. يعني سؤال، تفحّص و امثال اينها که در قانون آمده، اينها حقّ شما است، بايستي انجام بدهيد، امّا توهين نه، دشنام نه، نسبتِ بدون علم نه؛ اينها حقّ شما نيست و بعضياش حرام شرعي هم هست» پس از اين بيانات رهبري تب تند نمايندگان اگرچه تا مدت کوتاهي فروکش کرد اما تنها سه ماه بعد تعدادي اندک از نمايندگان طرح سوال از رئيسجمهور را به راه انداختند.
سونامي طرحها
نمايندگان مجلس يازدهم به رغم تاکيدات متعدد رهبري، رئيسجمهور و حتي تذکرات لساني رئيسمجلس بر لزوم وحدت ميان قوا اما تا امروز همه کار کردند غير از وحدت و تعامل ميان قوا آن هم از سوي قوه مقننه با قوه مجريه. اما نگاهي بر گلايههاي گاه و بيگاه روحاني و معاون پارلماني او حکايت از آن دارد که مجلسيها به رغم اينکه شعارهايي که با محتواي تعامل و همکاري مطرح ميکنند اما آنچه در عمل رخ نميدهد همين مساله است. نمايندگان مجلس يازدهم به جاي رسيدگي به لوايح دولت که از مجلس دهم باقيمانده بود تصميم گرفتند تا براي هر مشکل يک طرح ارائه کنند اما دردسر اساسي جايي نمايان شد که ظاهرا هر فرد يا هر گعده و گروهي از نمايندگان به صورت جداگانه به دنبال ارائه طرح رفتند و کار به جايي رسيد که در برخي موضوعات نمايندگان حداقل دو يا گاهي چند طرح مشابه به صحن آوردند. اما نکتهاي که بايد به آن توجه داشت اين است که عموم کارشناسان صاحبنظر در امر اداره کشور بر اين مساله اتفاق نظر دارند که براي بهبود شرايط و پيشبرد هرچه بهتر امور، لوايح دولت بر طرحهاي مجلس اولويت دارد. عدم تعامل مجلس با دولت به جايي رسيد که رئيسجمهور به رغم اشارههاي متعدد در سخنرانيهاي مختلف نسبت به طرحهاي بر زمين مانده دولت در مجلس يازدهم، در جلسه روز چهارشنبه 19 آذر ماه هيات دولت در حالي که چند روزي از ارسال لايحه بودجه سال 1400 ميگذشت، در سخناني گفت: بودجه سال 1400 نخستين کار مشترک ميان دولت و مجلس يازدهم است، متاسفانه در اين مدت مجلس محترم لوايح ما را به اتاق بايگاني برد اما سونامي طرحها را راه انداخته است و اين خلاف توسعه کشور است.»