هاشمی، نماد عقلانیت نظام
يکي از ويژگيهاي شاخص آيتا... هاشميرفسنجاني، اعتدال و مقابله با افراطوتفريط بود، به همين دليل مهمترين مخالفان ايشان از افراطيون جناحها و جريانات مختلف سياسي و فکري بودند. اين موضوع منحصر به بعد از انقلاب نبود، قبل از پيروزي انقلاب هم تخريب ايشان توسط سازمان مجاهدين خلق به دليل مخالفت آيتا... هاشمي با انحراف ايدئولوژيک آغاز شد و سپس توسط جريانهاي افراطي و منحرفي مانند فرقان ادامه يافت. طي چهار دهه سپري شده، همواره شاهد تخريب ايشان از سوي افراطيون بوديم که به دليل عدمداشتن دلايل منطقي براي تخريب، رو به شايعهسازي و دروغپراکني و توهين به ايشان آوردند. عمق دلبستگي آيتا... هاشمي به انقلاب و مردم به حدي بود که تحمل هر آسيبي که به ايشان و خانوادهشان در اين راه وارد ميشد برايشان دشوار نبود. به تعبير بزرگان انقلاب، مظلوميت آيتا... هاشمي به مراتب بيشتر از مظلوميت شهيد بهشتي بود؛ چراکه تخريب شهيد بهشتي در دورهاي کوتاه و توسط يک جريان سياسي انجام شد؛ اما اوج تخريب آيتا... هاشمي در دو دهه پاياني عمر ايشان توسط هر دو جناح سياسي کشور انجام گرفت. عقلانيت يکي از ويژگيهاي منحصر به فرد ايشان بود. به تعبير برخي از صاحبنظران، آيتا... هاشمي نماد عقلانيت نظام بود. ايشان در همه امور؛ چه حوزه شخصي و چه مسائل سياسي و چه در مديريت سعي ميکردند تابع محض عقل و منطق و استدلال باشند. نگاه آيتا... هاشمي به مردم مقطعي و حتي براي کسب راي و محبوبيت اجتماعي نبود. از نظر ايشان، مصالح راهبردي مردم در اولويت نخست قرار داشت و به هيچوجه قابل معامله و مصالحه نبود. شايد در برخي مقاطع به دليل تخريبها يا حرکتهاي پوپوليستي برخي چهرهها و جريانات سياسي، محبوبيت ايشان در ميان بخشي از اقشار کاهش يافت اما به تدريج که حقايق روشن شد صحت پيشبينيها و ثمره اعتدالگرايي و عقلانيت ايشان مشخص شد. مردم بيش از گذشته به آيتا... هاشمي به عنوان يک تکيهگاه و حامي اعتماد پيدا کردند و به نوعي پاسخ همه تخريبها را با حضور بينظير و بهيادماندني خود در مراسم تشييع و تدفين ايشان دادند. ميراث ايشان، راه و مکتب آيتا... هاشمي است. عقلانيت در نظر و اعتدال در عمل، سيرهاي است که تنها راه توسعه و برونرفت کشور از مشکلات و تنگناها است. آيتا... هاشمي از ابتداي انقلاب و حتي قبل از آن به دليل نگاه توسعهگرا و دنياديدگي به دنبال ايجاد زيرساختهاي مدرن و کارآمد براي شهرها بودند. ايشان در سال 1363 و در اوج جنگ، در نمازجمعه تهران از مترو سخن گفتند که سرآغاز فعال شدن متروي تهران پس از سالها توقف به دليل برخي تنگنظريها و عدمنگاه به آينده بود که امروز ثمره و نتيجه آن را ميبينيم. آيندهنگري ، عقلانيت، نگاه توسعهاي، برنامهمحور و مبتنيبر تربيت نيروي انساني متخصص چند شاخص اصلي تفکر مرحوم آيتا... هاشمي بود. ايشان همواره نگاهي منسجم و مبتني بر برنامهريزي و آيندهنگري به وقايع و اتفاقات داشتند و اين نگاه در روزهاي ابتدايي انقلاب که هنوز بسياري از حرکتها شکل سازمانيافته به خود نگرفته بود، کارساز و موثر بود. از سوي ديگر شناخت امام از ايشان و ويژگيهاي ديگر شخصيتي مانند تيزبيني و تيزهوشي آقاي هاشمي، زمينهساز اعتماد و علاقه امام به ايشان شده بود. آقاي هاشمي در هر پست و جايگاهي که قرار داشت با ديدگاهي ژرف و عميق به مسائل مينگريست و با مديريت زبانزد خود؛ چه در مجلس شوراي اسلامي و چه در دوران رياستجمهوري و مجمع تشخيص مصلحت نظام و خبرگان رهبري در کنار ديگر افراد و با وجود اختلافنظرها به ادامه مسير ميپرداخت. به اين فضايل آيتا... هاشمي اين غمنامه را هم ميتوان و بايد افزود که در همه سالهاي پس از انقلاب همواره کاميابيهاي جمهوري اسلامي را ستود و آن را به مردم و انقلاب نسبت داد و مسئوليت ناکاميها را به گردن ديگران نينداخت، اما ديگران همه خطاهاي خود را به پاي او نوشتند و آنگونه که زماني خودش گفت با سينه مجروح از رازهاي نظام، که لابد بسياري از آنها خطاهاي مکنون ديگران بود، به ديار باقي شتافت. عبارت «مظلوم زيست و مظلوم رفت» هم وصف حال اين «پاره تن» نظام باشد. يادش گرامي و راهش پررهرو باد.
