چرایی زوال اعتماد اجتماعی
يکي از اصليترين عوامل تحکيم و تعالي دولتها در اعتماد اجتماعي خلاصه ميشود؛ اعتماد مردم به دولت، مردم به مردم و دولت به مردم. در 40 سال گذشته مردم کشور ما اعتماد خود را به دولتها به ثبت رسانده و دولت نيز در شرايط و دورههايي متعدد صداقت و علاقه مردم را با خدمت به آنها مورد تصديق قرار دادهاند. درباره اعتماد مردم به مردم، حجم شگفتانگيز چکهاي برگشتي و پروندههاي کلاهبرداري و... بهترين شواهد در احتضار اعتماد مردم به هم است. از سوي ديگر، تخلفات اقتصادي و البته نجوميها يکي از اصليترين دلايل کاهش اعتماد به دولت به حساب ميآيد. براي نمونه ميتوان به ظهور سلاطين مختلف در بدنه بيمار و بيجان اقتصاد مانند سلطان سکه، سلطان دلار، فرش، پتو، قبر، خودرو اشاره کرد. البته بر کسي پوشيده نيست که با ورود رياست جديد قوهقضائيه به صحنه حقطلبي و احقاق حقوق مردم، غارتگران باور کردهاند که تا ابد نخواهند توانست در حاشيه امنيت به کارهاي خود ادامه دهند. از نگاه رفتارشناسي اجتماعي وعدههاي بدون عمل دولتمردان در ابتداي ورودشان به حيطههاي سياسي، اعتقاد به صداقت دولتي را ضعيف و کمرنگ کرده و مردم را دلسرد مينمايد. در اين بين، در يک پژوهش ميداني، ميزان مخاطبان رسانههاي بيگانه، گاهي برابر و حتي بيشتر از رسانههاي داخلي بوده که علامت سوال پررنگي را در جامعه ايجاد ميکند. در کمتر کشوري در دنيا، ميزان کمرنگ بودن اعتماد به رسانهها بهاندازه کشور ماست. سمپاشيهاي پادوهاي سياسي بيگانگان در داخل و بمباران خبري 445 تلويزيون و راديوي ماهوارهاي به زبان فارسي که با سرمايههاي مثلث شوم سعودي، صهيونيسم و استکباري شبانهروزي بهکار مشغولند. همچنين کمکاري و سستي رسانههاي مکتوب داخلي و کمرنگ بودن در فضاي مجازي، عوامل ايجاد تقويت و رشد سرطاني رسانههاي ياد شده است که اقبال به رسانههاي مختلف بيگانه را افزايش ميدهد. در اين بين و در دو- سه سال اخير متضادگويي دولتمردان در مشاغل و مسئوليتهاي مختلف باعث کماعتقادي و ضعف اعتماد به دولت و مديران ارشد آنها شده است. مثلا در همين موضوع کرونا، تئوريهاي متضاد صاحبنظران، متخصصان و صاحبمنصبان موجب کاهش اعتماد مردم از حرکتهاي دولتي شده است. مثلا در موضوع آزمايش واکسن کرونا قبل از توليد انبوه، حرفها و شايعات مختلفي ايجاد شده است. بر کسي پوشيده نيست که ايران در زمينه واکسنسازي سابقه درخشان 80 ساله دارد و واکسنهاي توليدي در ايران، جان بسياري از هموطنان و مردم جهان را نجات داده است. حالا يکي از مسئولان درماني، واکسن مورداستفاده را در مرحله آزمايش «دارونما» اعلام کرده. اين گفته چه معني دارد؟ بدون توجه به جايگاه افراد، حرکت در جهت کاهش اعتماد اجتماعي، گناه کوچکي نيست که بتوان بهسادگي از آن عبور کرد. حتي براي ايجاد اين اعتماد کار بهجايي رسيده که رئيس کل تشکيلات ساخت واکسن کرونا، جگرگوشه خود را براي آزمايش واکسن معرفي ميکند؛ آفرين به اين صداقت و اعتماد. مصيبت بزرگتر در بخشي از ما مردم، فقدان خودباوري و ضعف اعتمادبهنفس ملي است. خارجيپسندي از لباس گرفته تا آدامس و از دارو گرفته تا خودرو، گريبان بسياري از ما را رها نميکند. همين که در بازار آشفته و بلبشوي جهاني، دانشمندان ما شجاعت ورود به عرصه رقابت با غولهاي دارويي و صنعتي را دارند، بايد تمامقد بهپا خاست و يکصدا به آنها دستمريزاد گفت. از دوستان ديگر نيز ميخواهيم که خودشان را باور کنند.
