عراق به دنبال ایجاد موازنه است
آرمــان ملي - عليرضا پورحسيــن: نمايندگي آمريکا در سازمان ملل متحد پس از آنکه در مردادماه امسال، شکست سختي را در شوراي امنيت سازمان ملل متحد براي تمديد محدوديت تسليحاتي ايران متحمل شد، بهطور خودخوانده مدعي شد که مکانيسم ماشه اعمال شده است. اين موضوع در هيچ نهادي از بدنه سازمان ملل متحد به رسميت شناخته نشد و در شوراي امنيت هم بهطور قاطع با نظر 13 عضو آن، ادعاي آمريکا باطل دانسته شد اما تندروهاي ضدايراني کاخ سفيد دست برنداشتند و بر آن شدند تا در کميته پنجم مجمع عمومي سازمان ملل متحد که وظيفه تصويب بودجه سازمان ملل را برعهده دارد، متممي به يکي از قطعنامهها وارد سازند تا براي اجراي مکانيسم ماشه، بودجه در نظر گرفته شود. در اين ميان آراي 15 کشور همسايه زميني و دريايي ايران در نوع خود جالب توجه بود. روسيه، ترکيه، پاکستان، قزاقستان، آذربايجان، ارمنستان راي مخالف آمريکا داده، عربستان و بحرين راي موافق، عراق، عمان، قطر، امارات، کويت راي ممتنع داده و افغانستان و ترکمنستان نيز غايب بودند. در اين ميان راي ممتنع عراق بسيار عجيب بود؛ زيرا ميزان روابط دو ملت و دولت ايران و عراق فراتر از آن است که در چنين موضوعي که کشورهايي نظير ارمنستان، آذربايجان، پاکستان، ترکيه و روسيه راي مخالف دادهاند، کشوري مثل عراق راي ممتنع دهد؛ رايي که برخي آن را سياست جديد عراق در عرصه بينالملل قلمداد کردند و برخي نيز آن را پيامي به ايران دانستند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با حسن رويوران، کارشناس مسائل خاورميانه داشته است که در ادامه ميخوانيد.
راي عــراق در ســازمـان مــلل حــاوي چـه پيـامهايي بود؟
امروز کابينه عراق به رياست مصطفي الکاظمي، در تلاش است تا يک موازنه ميان ايران و ايالات متحده ايجاد کند. راي ممتنع عراق نيز به اين علت است. اين راي از نگاه ايران به هيچ وجه قابل توجيه نيست. اين همان پروندهاي بود که همه تحت عنوان مکانيزم ماشه آن را ميشناختيم که آمريکا بر آن تاکيد داشت و با وجود اين که از برجام خارج شده بود اما قصد داشت تا از مزاياي آن به نفع خود استفاده کند. اکثر کشورهاي جهان نيز در اين عرصه در مقابل آمريکا ايستادند. ايالاتمتحده عملا در اين رويارويي بار ديگر شکست خورد. عراق خود زخمخورده تحريمهاست و از سال 1990 تا 2003 عراق تحت تحريم آمريکا و سازمان ملل بود که منجر به فروپاشي کامل شيرازه جامعه آن شد. در آن برهه زماني تمام مشاغل و صنايع در عراق نابود شد و عرصه به قدري بر اين کشور تنگ شد که مردم فقط به فکر نان شب خود بودند و بسياري نيز از تامين آن عاجز شده بودند. عراق که تجربه تحريمهاي سخت را دارد و پيامدهاي آن را ميداند، چگونه ميتواند نسبت به آن بيتفاوت باشد و راي ممتنع دهد. اين راي به هيچ وجه قابل قبول نيست و اين راي مردم عراق نبود بلکه صرفا راي مصطفي الکاظمي بود. جمهوري اسلامي ايران هيچگاه اين راي دولت مصطفي الکاظمي را فراموش نخواهد کرد.
چه اتفـاقي افتــاد که عراق به يـک کشـور بيطرف تبديل شد؟
عراق همچنان دوست ايران است و مبادلات تجاري ايران و عراق بيش از 11ميليارد دلار است. با اضافه کردن مبحث انرژي به اين مبادلات، اين رقم به بيش از 15ميليارد دلار ميرسد. امروز ايران بيشترين صادرات خود را به عراق انجام ميدهد. بايد توجه داشت که در عراق چند مقوله را بايد از يکديگر جدا دانست؛ نخست دولت از مردم است. مردم عراق هنوز هم به ايران تمايل دارند و اين موضع عراق تغييري در عرصه تجاري و دوستي دو ملت ايجاد نميکند. دولت عراق ميخواهد که واردات خود را از ايران کم کند اما توان آن را ندارد و اگر به چنين سمتي حرکت کند بهشدت ضربه خواهد خورد. مردم عراق همچنان طالب کالاي ايراني هستند و بازار عراق به اين کالاها محتاج است. دولت عراق ناگزير است که امروز هم ايران و هم آمريکا را در کنار خود نگه دارد و حداکثر اقدامي است که ميتواند انجام دهد. آنها از اين روزهاي پاياني دولت ترامپ هراس دارند و نميخواهند در اين مدت اتفاقي رقم بخورد. بزرگترين کاري نيز که عراق در عرصه سياسي ميتواند انجام دهد يک موازنه ميان ايران و آمريکاست و بيش از اين اقدام ديگري نميتواند انجام دهد.
آينـده روابط سياسي ايران و عراق را چگونه پيشبيني ميکنيد؟
انتخابات در عراق نزديک است و اين انتخابات بسياري موارد را تغيير خواهد داد. آمريکا در اين عرصه نقشههاي زيادي کشيده بود و تصور ميکرد که ميتواند دولت طرفدار خود را در عراق به قدرت برساند که اين امر با عملکرد ضعيف مصطفي الکاظمي به نتيجه نرسيد. امروز هنوز شاهد هستيم که در عراق تظاهرات وجود دارد و اين دولت در پرداخت حقوق کارکنان خود نيز ناتوان شده است که منجر به نارضايتي شده است. امروز شاهد هستيم که ارزش پول ملي عراق نيز کاهش و قيمت دلار در اين کشور افزايش يافته است و در خصوص خانوادههاي رژيم قبل نيز تصميماتي آنها گرفته شده که در آن عرصه نيز تحت فشار است. در عرصه عمراني نيز دولت الکاظمي عملکرد خوبي نداشته و مجموع اين عملکرد ضعيف سبب شده است تا مصطفي الکاظمي مورد حمايت مردم نباشد. اميدواريهاي آمريکا بهدنبال اين اتفاقات از بين رفته است. تظاهرات اين روزهاي عراق نشان ميدهد که دولت الکاظمي در انتخابات آتي نيز موفق نخواهد بود و در آن انتخابات همچون دورههاي قبل بسياري از گروهها آراي پاييني کسب ميکنند و آرا پراکنده ميشود و به سمت ائتلاف خواهند رفت و اين امر خواستههاي آمريکا را برآورده نخواهد کرد و بار ديگر يک دولت در عراق به روي کار خواهد آمد که روابط خوبي با ايران خواهد داشت.
