گـــزارش
شيوه رفتار صحيح
با کنجکاوي کودکان
سوال کردن کودکان حس کنجکاويشان را نشان ميدهد و به رشد و تقويت فرزندان کمک ميکند. اين حس فرزندان، به علت نداشتن حوصله و حس مسئوليت والدين، از همان ابتداي کودکي سرکوب ميشود و والدين به جاي اينکه خوشحال باشند فرزندانشان در حال يادگيري و شناخت دنياي اطراف خود هستند ناراحت و کلافه ميشوند.عليرضا مهدويان عضو هيات علمي دانشگاه علم و فرهنگ و روانشناس تربيتي در اين باره گفت: والدين بايد در ابتدا مفهوم کنجکاوي را در ذهن کودکان، درک کنند. اغلب پدران و مادران در برخورد با فرزندانشان فکر ميکنند بچه فضولي دارند که دست به هر چيزي ميزند و به وسايل آسيب ميرساند.
افزايش دامنه جستوجوگري کودکان
وي افزود: وقتي کودک به صورت چهار دست و پا راه ميرود و تحرک ميکند، دامنه قابليتهايش براي کشف محيط بيشتر ميشود و ممکن است به وسايل دست بزند و اجسامي را در دهانش بگذارد، سفتي و نرمي و مزه و چيزهاي مختلف را آزمايش کند. وقتي بچه با راه رفتن از آن اتاق به اين اتاق ميرود دامنه شعاع جستوجوگريش بيشتر ميشود، اما اين جستجوگري به منزله فضولي نيست، بلکه به منزله اين است که جهان در ذهن او شناختهتر شده است و پديدهها را بهتر ميشناسد.اين روانشناس تربيتي گفت: والدين بايد به کودکان کمک کنند و توضيح بدهند که مثلا فلان شيء چيست و در شرايطي که به کودک آسيب نميرسد اجازه دهند خود او به آن دست بزند و با آن بازي کند.مهدويان تصريح کرد: والدين بايد زمينه پاسخ به کنجکاويهاي کودک را فراهم کنند، براي مثال با بيرون رفتن مثل باغ وحش، پارک يا در محيط جديد. کنجکاوي لازمه رشد کودک است و اگر ميخواهيم فرزندان رشد يافتهاي داشته باشيم که از نظر شناختي، هوشي و فکري در آينده موفق باشند و لازم است حتماً در دوره کودکي تجربه شناخت جهان را برايشان بيشتر فراهم کنيم، مثلاً در قالب اسباب بازيها و تجربههاي مختلف اين امکان را براي شناخت فرزندان تأمين کنيم.
رشد و پرورش خلاقيت در کودکان
مهدويان گفت: والدين براي کودکان بايد يک محيط آزمايشگاهي فراهم کنند. ممکن است کودک بر اثر کنجکاوي اسباب بازي خود را بشکند و داخلش را ببيند؛ لذا بايد تا جايي که خطري ندارد اين امکان را براي کودکمان فراهم کنيم، اين کار سبب ميشود که کودک درکش از جهان بهتر شود. اين خلاقيت، براي زندگي کم کم ساخته ميشود و به رشد يافتگي بهتري دست پيدا ميکند، اما بهتر است بدانيد که کودکان دوست دارند بدانند وسايل اطرافشان چه ويژگيهايي دارند، اما اين اجازه دادن به اين معنا نيست که آنها به هر چيزي که دوست دارند دست بزنند.
ايجاد مرز توسط والدين
يک روانشناس تربيتي تصريح کرد: والدين بايد يک مرز درست کنند، يعني حدود مقررات کنجکاوي را براي او مشخص کنند. وقتي کودک در حال کنجکاوي است تلاش ميکند چيزي را ياد بگيرد. لذا بهتر است وقتي کودکمان کنجکاوي ميکند، علتش را از او بپرسيم، براي مثال وقتي به بخاري دست ميزند، از او بپرسيم چه چيزي را حس ميکند، اين کار باعث ميشود ذهن و تفکرات کودک فعال شود.
کنجکاوي، والدين را کلافه ميکند
مهدويان گفت: وسايلي را که خطرناک يا گران قيمت هستند، از دسترس کودکان دور نگه داريم. والدين با کلام به کودکان در مورد کنجکاويشان توضيح دهند. نگاه والدين بايد به اين صورت باشد که ذهن کودک خالي از اطلاعات است و متناسب با سن او توضيح دهند. لازم نيست که همه ابعاد را توضيح دهند. والدين نبايد به فرزندانشان توهين کنند و از کلمات نامناسب براي خطاب قرار دادن آنها استفاده کنند.وي افزود: والدين بايد حق جستوجو و کنجکاوي را براي فرزندانشان قائل باشند و آنها را از چيزهاي خطرناک مانند بخاري نترسانند. بايد به کودک توضيح دهند که بعضي چيزها باعث آسيب زدن به ما ميشود و پس نبايد به آنها دست زد.
رابطه کنجکاوي و هوش بالا
اين روانشناس تربيتي گفت: کنجکاوي رابطه نزديکي باهوش فرد دارد، بچهاي که باهوشتر است کنجکاويهاي بيشتري دارد، اگر بيش از حد کودکي کنجکاو باشد، سرعت اکتشاف گري کودک زياد است و درک از مسائل بيشتر ميشود. والدين براي جواب دادن اين کنجکاويها ميتوانند کتابهاي زياد و آزمايشهايي را در اختيار فرزندشان قرار دهند.مهدويان گفت: گاهي اوقات برخي از والدين اين احساس را دارند که اگر اجازه ندهند بچهها به چيزي دست بزنند ممکن است عقدهاي بار بيايند، در اين صورت اگر نياز به کنجکاوي آنها را برآورده کنند، بچه پرتوقع بار آمده و دوست دارد به هر چيزي دست بزند. والدين بايد توجه داشته باشند متناسب با سن فرزندانشان کنجکاوي شان را پاسخ دهند.اين روانشناس تربيتي تصريح کرد: ناتواني والدين در پاسخگويي به کنجکاوي کودکان نشاندهنده ضعف آنها است، لذا پدرها و مادرها بايد با خواندن کتابهاي متفاوت و مراجعه به روانشناس، به راحتي به کنجکاوي آنها پاسخ دهند.
