آمریکای سیاه و سفید

دونــالد ترامــپ درحالي به پايــان دوران رياست‌جمهوري خود نزديک مي‌شود که ايالت متحده همزمان با تمام جهان درگير ويروس کرونا، عواقب و پيامدهاي آن است. اين درحالي است که ترامپ از آغاز اين همه‌گيري مخالفت خود را با دستورالعمل‌هاي سازمان بهداشت جهاني نشان داد و آنها را متهم به همدستي با چين براي ساخت اين ويروس کرد. جان بولتون ديپلمات نومحافظه‌کار آمريکا از آوريل 2018 تا سپتامبر 2019 مي‌کوشيد ترامپ را به مسيرهاي معمول و البته جنگ‌طلبانه آمريکايي که به نفع اسرائيل هم باشد، هدايت کند. «اتاق اتفاق» روايت‌هاي جان بولتون از 17 ماه فعاليتش به‌عنوان مشاور امنيت ملي در کاخ سفيد است؛ اگرچه پيش از اين داستان‌هاي زيادي در مدت رياست‌جمهوري ترامپ از افراد مختلف نوشته شده، ولي جان بولتون کسي است که در جلسات مختلف اتاق بيضي‌شکل، ديدار با سران کشورها و... حضور داشته است. «اتاق اتفاق» به سبک روايي نوشته شده و همين امر نشان مي‌دهد مخاطبان عام هم براي جان بولتون حائز اهميت بوده‌اند. گويي دستي پنهاني او را وادار مي‌کند که 500 صفحه را به هر طريقي پر کند - اگرچه نسخه فارسي کتاب به دليل داشتن توضيحات و پاورقي‌هاي جامع و کامل به ششصدوچهل صفحه رسيده است.- اما در خلال صفحات کتاب درمي‌يابيم جان بولتون به آنچه از انتشار اين کتاب مي‌خواسته، حتي به‌طور ناچيز نرسيده است. جان بولتون با اين شيوه روايتگري بيش از آنچه تصوير مناسبي از خود در اذهان افراد به‌خصوص خود آمريکايي‌ها بر جاي بگذارد، ظاهرا و باطنا شبيه به کاراکتر ند فلاندرز (شخصيت کارتوني در انيميشن سيمپسون‌ها) به نظر رسيده است. ظاهرا هدف جان بولتون از نوشتن اين کتاب شستن دست‌هاي آلوده به خونش از اقدامات غيرانساني‌اي است که به او منصوب شده. ولي بيش از آنکه ترامپ را ناسياستمداري معرفي کند که تنها به فکر کسب‌وکار خويش است، اتهاماتي را که در سطح بين‌المللي به او زده‌اند تاييد مي‌کند و همين امر او را بيشتر در بوته نقد افکار عمومي قرار مي‌دهد. بولتون حامي حمله نظامي به کره شمالي و ايران است و معتقد است که توافق هسته‌اي با ايران بي‌ارزش است. او بارها خواستار جنگ با ايران و تغيير حکومت ايران شده ‌است. بولتون در مارس 2015 چند ماه پيش از توافق هسته‌اي با ايران، مطلبي در روزنامه نيويورک‌تايمز با تيتر «براي از کارانداختن بمب ايران، ايران را بمباران کنيد» ارائه داد. او نقطه‌عطف واقعي کتابش را حمله به ايران مي‌داند که در اوج نااميدي جان بولتون اين امر بنا بر دلايل مصلحتي لغو شد يا براي مدتي نامعلوم به تعويق افتاد: «در تاريخ (برابر با 20 ژوئن 2019 ميلادي) يک فروند پهپاد نورثروپ گرومن آر کيو-4 گلوبال هاوک که وارد حريم هوايي ايران شده بود در نزديکي تنگه هرمز توسط سامانه پدافند هوايي سوم خرداد نيروي هوافضاي سپاه پاسداران منهدم شد. هرچند مقامات آمريکايي مدعي شدند که اين پهپاد در حال پرواز بر فراز آب‌هاي بين‌المللي بوده ‌است.» ساعتي بعد دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمريکا در حساب توييتر خود نوشت: «ايران مرتکب اشتباه بسيار بزرگي شد.» نيويورک‌تايمز گزارش کرد که ترامپ دستور انجام حمله محدود به برخي اهداف در ايران نظير سايت‌هاي موشکي و راداري را در بامداد روز جمعه به وقت ايران صادر کرد، اما هنگامي که حمله در مراحل اوليه بود دستور لغو عمليات را داد. ترامپ دليل لغو حمله را گزارش احتمال کشته‌شدن حدود 150 نفر از طرف ژنرال‌هاي ارتش، و نامتناسب‌بودن آن با انهدام پهپاد بدون سرنشين اعلام کرد. رسانه‌ها گزارش کردند که او اين تصميم را برخلاف نظر مشاوران امنيت ملي خود نظير جان بولتون، مايک پومپئو و جينا هسپل که بر انجام حمله توصيه داشتند. بولتون از اين نمايش غيرمنتظره احتياط و انسان‌دوستي ترامپ به خشم آمد و آن را غيرمنطقي‌ترين کاري که يک رئيس‌جمهور انجام مي‌دهد، خواند. بولتون به در «اتاق اتفاق» از اهداف خود به طور مبهمي سخن مي‌گويد، اما به نظر مي‌رسد ترور قاسم سليماني که چهارماه پس از استعفاي بولتون صورت گرفت، يکي از اهداف او بوده است. بولتون نااميد و سرخورده از اقدامات خودسرانه ترامپ از سمت خود استعفا داد و پذيرفت در دادگاهي که به منظور استيضاح توسط جمهوري‌خواهان مجلس سنا برپا مي‌شد شهادت دهد، ولي همانطور که انتظار مي‌رفت اين اتفاق هرگز نيفتاد. «اتاق اتفاق» پر از جزئياتي است که هيچ اطلاعات صحيحي از عملکرد جان بولتون نمي‌دهد، گويي او کارهاي انجام‌نداده‌اش را نوعي دفاع مقدس از خود و از کاخ سفيد مي‌داند و اين امر او را تا حدي دورو نشان مي‌دهد. اگرچه خودش ابدا اين احساس را در مورد خودش ندارد.

نام کتاب: اتاق اتفاق

نويسنده: جان بولتون

مترجم: سعيد کلاتي

ناشر: ثالث