فرمولهای تعیین قیمت خودرو جواب نمیدهد!
آرمانملي-محمدسياح: بازار خودرو با نوسانات قيمتي زيادي روبهرو است و در اين بازار مشخص نيست قيمت چطور تعيين ميشود و با چه ترازي کاهش يا افزايش پيدا ميکند. مردم بهعنوان بزرگترين مشتري محصولات خودرويي کشور در اين شرايط نميدانند که چه بايد کنند. تعيين قيمت خودرو در بازار آزاد که شرايط خاصي ندارد، اما شوراي رقابت هر از چندگاهي فرمولي جديد براي قيمتگذاري خودرو اعلام ميکند که البته هيچ يک از روشهايش تا امروز، به نفع مصرفکننده نهايي نبوده است. افزايش هزينهها و رشد قيمت در بازار آزاد باعث افزايش قيمت در کارخانه هم شده و همين موضوع باعث شده است تا خودروسازان پيش از اين، مجوز بازنگري سه ماه قيمت خودرو را بگيرند! بسياري از مردم در حال حاضر توانايي خريد خودرو ندارند و بهنظر هم نميرسد که اين موضوع براي خودروسازان مهم باشد، چراکه هميشه درآمدهايشان را دارند! در همين زمينه «آرمانملي» گفتوگويي با فربد زاوه، کارشناس بازار خودرو، داشته که در ادامه ميخوانيد.
شوراي رقابت فرمولي را براي تعيين قيمت 18خودرو اعلام کرده تا براساس آن و با توجه به ميانگين قيمت خودرو در بازار آزاد، قيمت در کارخانه تعيين شود، آيا اين کار کمکي به بازار خودرو خواهد کرد؟
تا روزي که اين آدمها نشسته و فرمول مينويسند و اين فرمولها جواب هم نميدهند و کسي با آنها کاري ندارد و مدعي هم هستند کسان ديگري مقصرند؛ بازار رنگ آرامش را نميبيند. علت افزايش قيمت خودرو، گوجهفرنگي، مسکن و هر چيز ديگر سياستهاي پولي و مالي غلط دولت و بانک مرکزي است نه چيز ديگر. کشور صاحب يک تورم افسارگسيخته است؛ مرغ به کيلويي 35 هزار تومان و تخممرغ عددي به سه هزار تومان رسيده آيا همه اينها تقصير دلال است، واقعيت اين است که من اصلا نميفهمم که فرمول قيمتگذاري به چه معناست؟ مگر فرمول قبلياي که رئيس شوراي رقابت در خرداد ماه با حضور در تلويزيون اعلام کرد و قولي که داد تا قيمت خودرو 40 درصد کاهش پيدا کند محقق شد؟ از خرداد تا الان قيمت تا چهار-پنج برابر هم افزايش پيدا کرده و الان هم با وجود کاهش قيمتي، باز هم قيمتها دو برابر زمانيست که قرار بود کاهش 40 درصدي پيدا کند! آدمي که فرمولهايش در 10 سال گذشته يک بار هم کار نکرده است، چه اصراري است که ايشان از بالا براي ملت ايران فرمول بنويسند! مگر زندگي مردم ايران بازيچه فرمول شوراي رقابت است؟ بايد قيمت در مبدا کارخانه تعيين شود و واردات را آزاد کنيم! البته در همه حوزهها اين موضوع را داريم بانک مرکزي و وزارت صمت سه سال است که واردکنندگان را معطل خود کردهاند که ميخواهند مصرف ارز را کنترل کنند! ميزان مصرف ارز در کشور که تغييري نکرد و قيمت آن هم که 10 برابر شد! سوال سادهاي بهعنوان يک شهروند ايراني مطرح است چرا ما به اين انسانها حقوق ميدهيم؟ اگر اينها نباشند آيا افزايش قيمت بدتر از 10 برابر ميشود؟ بازار از فرمول تبعيت نميکند، قيمتها بهعنوان يک بنگاه توليدي يا شرکت بايد آزاد شود و در عين حال همه قوانين دست و پاگيري که در وزارت صمت چه براي توليد و چه واردات هست، بايد حذف شوند.
راه مقابله با تورمي که امروز در اقتصاد اين چنين اثرگذار بوده، چيست؟
تنها راه مبارزه با تورم انضباط بودجهاي و انقباض مالي است. نميتوان با بيبندوباري بودجهاي و انبساط مالي در يک کشور تورم را کنترل کرد، تا حالا هيچ اقتصاد ديگري در جهان نتوانسته و ما هم نخواهيم توانست و وضعيت وحشتناکي که در آن هستيم روزبهروز بدتر ميشود و ما بايد شش ماه ديگر بشينيم و بگوييم که مثلا قيمت در دي 99 چقدر خوب بوده است. اين اتفاقي است که در چهار سال گذشته و حتي قبلتر از آن هم افتاده و هميشه هم اين فرمولها مطرح بوده است. اقتصاد با مديريت دستور، کتک و حذف قيمت از سايت کار نميکند! سلطان سکه اعدام شد، تاثيري در کاهش قيمت سکه داشت؟ خير؛ قيمت سه برابر شد. شيوا گفته که ميخواهيم دلالان را حذف کنيم، ميتوانيد بگوييد در اين صورت ماشين دست دوم را چه کسي خواهد خريد؟ اگر ميخواهيد دلالان را حذف کنيد بايد سود 20 درصدي نقل و انتقالات را هم حذف کنيد و از فردا همه مقابل کارخانهها صف بکشيم تا چيزي بخريم! با نظام خردهفروشي در ايران دشمن شدهايم! علت تورم که نظام خردهفروشي نيست؛ علت تورم سياستهاي پولي است و دولت براي اينکه ناکارآمدي خود را نپذيرد اين موضوع را به گردن مردم انداخته است و آيا اين موضوع تا اين زمان با اين همه فرافکني حل شده است؟ الان هم حل نميشود.
موضوعي که الان درباره آن صحبت شده قبلا هم مورد توجه قرار گرفته است، چرا همچنان اصرار به استفاده از روشهاي غلط و قيمتگذاري دستوري در کشور وجود دارد؟ چرا نميخواهند که روش موثر و تاثيرگذاري در مديريت بازار استفاده کنند؟
فقط در يک قلم کالاي 4200 توماني خوراک دام در کشور 160 هزار ميليارد تومان و در بازار خودرو 140 تا 150 هزار ميليارد تومان رانت ايجاد شده است، در بازاري مانند موز چرا ثبت سفارش بسته شده است؟ چرا مرغداري که نهاده را از بازار آزاد ميخرد اجازه دارد تا دانه مرغ را خودش وارد و فقط يک نفر خاص بايد وارد کند؟ اين موضوع ناشي از ناکارآمديست، چون نميشود اين همه خرابکاري ايجاد کرد!
شوراي رقابت روي اين موضوع دست گذاشته و آنهايي که نياز واقعي به خودرو براي گذران زندگي دارند، چه کار بايد کنند؟
آقاي طيبنيا، وزير اسبق اقتصاد، زمانيکه خداحافظي ميکرد يک جمله طلايي گفت، اينکه «راهحل مشکل اقتصاد ايران فني نيست، بلکه سياسي است.» واقعيت اين است که نميشود و مردم نميتوانند راهحلي پيدا کنند در شرايطي که سيستم نميخواهد اصلاحات اساسي خودش را بپذيرد. در اين مشکل اساسي مردم کاري نميتوانند کنند چون منشاء خلق پول مردم نيستند، خيلي شنيدهايم که اگر چند روز مردم هيچ چيزي نخرند؛ قيمتها درست ميشود، اما اين حرف درستي نيست. سطح عمومي قيمتها متناسب با حجم پول و حجم اقتصاد تعيين ميشود.
