آرمان ملي - عليرضا پورحسين: اما واگرها در خصوص روابط ايران و عراق و تنشهاي احتمالي که در آن آمريکا نيز نقش پررنگي دارد با توئيت دونالد ترامپ در رابطه با حمله به منطقه سبز بغداد بار ديگر جديتر شد؛ اوضاعي ملتهب که با سفر هيات عراقي به ايران سوالات زيادي را ايجاد کرد. سخنگوي دولت عراق در رابطه با سفر اخير هيات سياسي اين کشور به تهران گفت اين سفر به منظور بررسي اوضاع امنيتي بود و هيات عراقي از طرف دولت به ايران سفر و اوضاع امنيتي را بررسي کرد. او مدعي شد نيروهاي منطقهاي در عراق نفوذ دارند که بايد با آنها درباره مسائل امنيتي به تفاهم رسيد. در همين ميان سخنگوي وزارت خارجه کشورمان روز دوشنبه در نشست خبري خود در پاسخ به سوالي در ارتباط با سفر يکي از مقامات ارشد دولت عراق به تهران به دستور نخستوزير اين کشور گفت که مشاور نخستوزير عراق به تهران سفر کرده است. اين سفر به دعوت ايران صورت گرفته است و در جريان آن، مقامات دو کشور ايران و عراق در مورد موضوعات مختلف در حوزه روابط دو کشور و مسائل منطقهاي گفتوگو و رايزني کردهاند؛ صحبتهايي که شائبهها را در اين خصوص تقويت کرده و برخي صحبتها مبني بر اقتصادي بودن اين سفر را به حاشيه رانده است. مقولهاي که اين روزها ميان ايران و عراق رنگوبويي سياسي گرفته است. در راستاي بررسي اين مسائل «آرمان ملي» گفتوگويي با محمدجواد جمالينوبندگاني، نايبرئيس کميسيون سياست خارجي مجلس دهم داشته است که در ادامه ميخوانيد.
ريشه تنشهاي اخير ميان ايران و عراق را بايد در کجا دانست؟
درباره اتفاقاتي که در چند روز گذشته رخ داده و بهخصوص حملاتي که به منطقه سبز عراق شده بهوضوح مشخص است که نميتواند با ايران ارتباطي داشته باشد، زيرا بزرگترين دشمن ايران در اين برهه زماني که دونالد ترامپ است تا سه هفته ديگر کاخ سفيد را ترک ميکند و هيچ کشوري در اين حالت گذار اقدامي به اين شکل نسنجيده انجام نميدهد. ترامپ در اين سه هفته به دنبال بهانه است. در منطق سياسي و امنيتي ايران اين امر نميگنجد که چنين اقدامي کند و بهانه به دست دونالد ترامپ دهد. هيچ کشوري چنين اشتباهي نميکند. همچون گذشته قطعا استراتژي ايران صبر است و معقولانه در عرصه بينالمللي رفتار خواهد کرد. اين اقدامات و ايجاد تنشها با چندين هدف صورت گرفته است؛ نخست اينکه بهانه به دست آمريکاييها داده شود و سريعا نيز ترامپ آن را توئيت کرده و يک عکس نامفهوم را منتشر ميکند. از سوي ديگر ترامپ ممکن است بخواهد درراستاي انتقامگيري جو بايدن را در يک عمل انجام شده قرار دهد و در يک تنش جدي دولت را به او تحويل دهد و به همين علت به دنبال ايجاد تنش است.
چه حوادث و اقداماتي به اين عرصه پر و بال داده و موجب تشديد اين تنشها ميشود؟
برخي جريانات سياسي در کشور عراق وجود دارند که به هيچوجه نميتوان به آنها اعتماد کرد چراکه هر روز يک شعار ميدهند. در برههاي از زمان اين گروهها همراه با جريانهاي راست افراطي ميشوند و روز ديگر با چپهاي افراطي همکاري ميکنند و در آخر نيز با بعثيها و غربيها به اشتراک نظر ميرسند و اينگونه نشان ميدهند که به هيچوجه ثباتنظر ندارند. جريان صدر يکي از اين گروههاست که همواره اينگونه عمل ميکند. رهبر اين جريان نيز مانند وليد جنبلاط رهبر حزب سوسياليست ترقيخواه لبنان است و اين دو شخصيت شباهت زيادي به يکديگر در اين نوع عملکرد دارند. به هيچوجه نميتوان روي مواضع اين افراد و جريانها تکيه کرد. ايجاد ائتلاف با بعثيها و شکلگيري گروه ساترون در مجلس عراق نشاندهنده همين امر است و اين عدم ثبات آنها را به اثبات ميرساند.
آيا اين اتفاقات از خارج از عراق و در منطقه خاورميانه نشات ميگيرد؟
امروز امارات، بحرين و عربستان هزينههاي زيادي در کشور عراق انجام ميدهند و تاثيرات زيادي بر اين کشور ميگذارند. آنها حتي در ميان شيعيان عراق نيز نفوذ دارند و همواره اين موضوع را القا ميکنند که عراق زير سلطه ايران است تا جو عمومي عراق را به هم زده و از فرصت استفاده کنند. در اين ميان نيز بايد توجه داشت که الکاظمي نيز يک نيروي نزديک به آمريکا است و تابعيت اين کشور را دارد و در حال ايجاد جريانهايي نزديک به مصريها و اردنيها در عراق است و گرايشاتي چندجانبه دارد. اقدامات اخير در عراق ميتواند يک علت ديگر نيز داشته باشد. پارلمان عراق روي اصل خروج نيروهاي آمريکايي از عراق تاکيد دارد و برخي با ايجاد تنش ميخواهند اين امر را القا کنند که هنوز نياز است نيروهاي آمريکايي در عراق حضور داشته باشند و با اين اتفاقات به اهداف خود برسند. همه اين موارد دست به دست هم ميدهد تا اين تنشها ايجاد شود. قطعا ايران بايد تمامي اين مسائل را مدنظر قرار دهد و با مديريت هوشمند خود، اجازه ندهد که برخي ميان ايران و عراق اختلافاندازي کنند. از سوي ديگر، نتانياهو، بنزايد، بنسلمان و برخي کشورهاي عربي به دنبال اين هستند در سه هفته آتي يک تنش جدي ايجاد کنند تا ترامپ بتواند ضربهاي به ايران وارد کند؛ زيرا ميدانند اين آخرين فرصت آنهاست و در آينده ديگر حامياي همچون دونالد ترامپ نخواهند داشت. اين افراد و دولتها براي به نتيجه رساندن مقاصد شوم خود ممکن است دست به هر اقدامي بزنند.