آرمـان ملي - عليرضا پــورحسيــن: ابوجهاد الـهــاشــمـي،کـه پــيـش از ايـن ريــاست دفتر عادل عبدالمهدي را برعهده داشت، از سوي نخسـتوزيـر فعلي عراق به تهران سفر کرده است. در همين راستا برخي رسانههاي عراقي اعلام کردهاند هيات عراقي بعد از ديدار با مقامات ايراني، اين کشور را ترک کرده و وارد بغداد شده است. در اخبار منتشر شده در اين خصوص، هدف از اين سفر گفتوگو پيرامون تحولات امنيتي اخير در عراق و افزايش غيرمعمول تحرکات ارتش آمريکا در منطقه و تبادل پيام عنوان شده است. در همين حال اخباري نيز از سوي برخي رسانهها در خصوص درخواست آمريکاييها براي سفر نماينده نخستوزير عراق به تهران منتشر شده است. از سويي برخي منابع عراقي نيز اعلام کردهاند که در اين سفر پيام طرف ايراني در خصوص ضرورت افزايش هوشياري دولت عراق و فاصله گرفتن از فتنهانگيزيهاي ايالاتمتحده آمريکا عليه جمهوري اسلامي ايران به اين هيات ابلاغ شده است. اخباري که به نظر ميرسد مبتني بر بيانيه چند روز پيش مقتدي صدر در خصوص تنشهاي ايران و ايالاتمتحده بوده است. به دنبال اين حدس و گمانها عصر يکشنبه نيز يک منبع سياسي عراقي بيان کرده که ايرانيها به هيات عراقي گفتهاند قصد تنشزايي در منطقه را ندارند. در راستاي بررسي اين تحولات و بررسي اين گمانهزنيها «آرمان ملي» گفتوگويي با عبدالرضا فرجيراد، ديپلمات پيشين کشورمان و کارشناسارشد مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
اهداف اين سفر در واقعيت چه ميتواند باشد و آيا حدس و گمانها در اين رابطه صحت دارد؟
نميتوان اينگونه برداشت کرد که تنشها در منطقه سبز عراق منجر به سفر هيات عراقي به ايران بوده است. اين سفر بيشتر با اهداف اقتصادي صورت گرفته و هماهنگي دو کشور در اين عرصه در اين ديدارها مورد رايزني قرار گرفته است. فرمانده سپاه قدس ايران بهتازگي با مقامات عراقي و نخستوزير عراق در اين کشور ديدار کرده و گفتهها در اين خصوص در آن ديدار بيان شده است و ارتباطها همواره وجود دارد. در آن جلسات نيز هماهنگيهايي با دولت عراق انجام شده است تا تنشها کاهش يابد و آرامش و ثبات در عراق پايدار باشد؛ امري که همواره ايران در راستاي آن تلاش کرده است. مشخصا اين هيات عراقي، که در راس آن مشاور نخستوزير عراق قرار دارد، ارتباط با مسائل اقتصادي است. ايران در اين برهه زماني تحتتاثير تحريمها قرار دارد و عراق همواره در اين عرصه با ايران مراوداتي داشته است، به اين علت که در برخي موارد مستثناست. قطعا در اين ديدار مسائل نظامي و امنيتي نيز مطرح ميشود زيرا اين قبيل ديدارها صرفا در رابطه با يک موضوع خاص نيست؛ اما مشخصا علت آن صرفا تنشهاي اخير در عراق نيست. همواره مسئولان سپاه قدس با مقامات عراقي ديدار داشته و با يکديگر نيز هماهنگ هستند.
بيانيه مقتـدي صدر در اين برهه زماني گويــاي چه مواردي است و آيا ميتوان اينگونه برداشــت کرد که چهـرههاي شاخص عراق با رويــکردي متفـاوت در مقابــل ايــران قرار گرفتهاند؟
نميتوان اينگونه گفت که فضا در داخل کشور عراق عليه ايران است، زيرا ديدگاههاي بسيار متفاوتي در اين کشور وجود دارد و نميتوان گفتههاي يک شخص را به کل عراق تعميم داد. حتي در ميان شيعيان عراقي نيز چندين نگاه در قبال ايران وجود دارد و در اين زمينه وحدت رويه ندارند. از سوي ديگر هيچگاه نبايد صحبتهاي مقتدي صدر را جدي گرفت و آنها را نشاتگرفته از يک جريان بزرگ در عراق دانست. او هرچند وقت يک بار يک صحبتي ميکند؛ مانند همين چند روز پيش که عنوان کرد عراق محل تاختوتاز ايران و آمريکا شده است، درحاليکه ايران هميشه صرفا در راستاي امنيت و ثبات در عراق گام برداشته است و اين ديگران بودهاند که همواره تنشزايي کردهاند. همواره امنيت عراق براي ايران مهم بوده و هميشه ايران در اين راستا گام برداشته و حتي در اين مسير نيز هزينه کرده است، به همين علت نبايد اين صحبتها را جدي گرفت.
آيا عملکرد مصطفي الکاظمي در ماههاي اخير به اين شکل بوده است که حمايت آمريکا را جلب کند و آيا ميتوان او را چهره نزديک به آمريکا دانست؟
عراق شاهد تظاهرات گستردهاي بود و هنوز نيز اعتراضات ادامه دارد. به همين علت مصطفي الکاظمي تلاش ميکند نظر تمامي جريانهاي داخل عراق را جلب کند. او در عرصه بينالمللي نيز به دنبال اين است تا نظر تمامي کشورها را جلب کند و با همه اين کشورها روابطي حسنه داشته باشد. او کار بسيار سختي دارد و هر روز نيز به انتخابات سرنوشتساز عراق نيز نزديک ميشويم. در اين برهه زماني بعيد به نظر ميرسد بخواهد با ايران تنش ايجاد کند. از سوي ديگر او به دنبال اين است تا در اين سه هفته باقيمانده از دوران ترامپ سفارت اين کشور در عراق تعطيل نشود. عراق از چندين طرف تحتفشار است و تصور ميکنند اگر سفارت آمريکا در عراق تعطيل شود با مشکلات زيادي مواجه خواهند شد. از مجموع اين اتفاقات ميتوان دريافت که صرفا نگاه او به سمت آمريکا نيست. عراق تلاش ميکند با تمامي همسايگان خود ارتباط داشته باشد و در همين راستا روابط خود را با کشورهاي مهم منطقه از جمله ترکيه، عربستان و مصر توسعه دهد و ارتباط خود را با ايران نيز حفظ کند. تحريمها سبب شده است امروز آنها در مسائل مالي با ايران با مشکل مواجه شوند و نتوانند بدهيهاي خود را به ايران پرداخت کنند. ميزان صادرات گاز ايران به عراق نيز کاهش يافته است و به همين علت روابط خود را با ايران مخدوش نخواهند کرد. الکاظمي همچون نخستوزيرهاي سابق عراق به ايران نزديک نيست و يک نخستوزير چندجانبهگراست.