تا امروز براي کنترل تنشهاي چند هفته اخير بازار مواد پروتئيني بهويژه تخممرغ، مسئولان هيچ روشي را براي کنترل قيمت و مديريت نظاممند جز چند روش ضربالاجلي مانند توزيع عمده در بازارهاي ميادين ميوه و ترهبار بهکار نبستهاند. همين بيتفاوتي در مسئولان باعث شده تا دلالان جرات بيشتري پيدا کنند تا بازار را به هم بريزند. هر چند برخي از توليدکنندگاني دستکمي از دلالان ندارند و با مافيابازي بازار را در مشت خود گرفتهاند. بازار مرغ و تخممرغ چند هفتهاي است که روي آرامش به خود نديده است و مردم نگرانتر از گذشته به فردا نگاه ميکنند. تغيير لحظهاي قيمت تخممرغ، محصولي که براي خانوادههاي مستمند و کمبضاعت بيشترين وعده غذايي را تشکيل ميدهند قرار است از سفرههاي آنها برداشته شود. اينکه تخممرغ به يک معضل در اقتصاد تبديل شده بسيار آزاردهنده است و نشان ميدهد که مسئولان اقتصادي کشور هنوز نتوانستهاند براي اين موضوع ساده، راهحل پيدا کنند شايد هم اصلا به اين موضوع توجهي ندارند! همين نوسانات قيمتي باعث شده تا امروز بسياري از محصولات مهم و اساسي از سبد غذايي خانوار، حذف شوند. بعد از مرغ که قيمت آن از 15 هزار تومان به 40 و 50 هزار تومان رسيد و همچنان اين افزايش ادامه دارد بهنظر ميرسد قيمت تخممرغ هم قرار نيست آرام بگيرد. با رشد قيمتها ميزان مصرف مردم هم به شدت کاهش مييابد و اين يعني بخشي از جامعه در آينده بايد بهدنبال مواد غذايي جايگزين باشند!
نهاده، تنها مساله است!؟
شايد در نگاه اول قيمتگذاري امروز مرغ و تخممرغ مرتبط به نهادههاي دامي باشد ولي وقتي خبر امحاي هزار و 400 تن ذرت دامي در سال گذشته به دليل طولاني شدن روند توزيع را ميخوانيم بايد به اين نکته توجه داشته باشيم که همه چيز دست مافياي اين بازار است که نميگذارند نهادههاي دامي به درستي وارد کشور شوند و در اختيار توليدکنندگان قرار بگيرند، دولت اظهار ميکند براي واردات نهادههاي دامي ارز دولتي اختصاص داده ولي اين يارانه هيچگاه به دست مصرفکننده نهايي نميرسد چراکه مسير پر از راهزن نميگذارد! اين موضوعي نيست که به تازگي اتفاق افتاده باشد، رانتي که در اين حوزه وجود دارد اجازه نميدهد تا يارانههاي دولتي به مصرفکننده واقعي برسد و اين ميشود که امروز ميبينيم. ايمان رنگي، عضو اتحاديه واردکنندگان نهادههاي دام و طيور ايران، در اين باره گفته است:« بروکراسي و اشکالات سامانه بازارگاه موجب شده تا هم توليدکنندگان صنايع دام و طيور و هم مصرفکنندگان نهايي کالا و واردکنندگان ضرر و زيانهاي بسياري را متحمل شوند، اما همچنان انگشت اتهام براي بر هم خوردن تنظيم بازار نهادههاي دامي به سمت واردکنندگاني گرفته شود که گرفتار مشکلات فرآيند توزيع کالا در بازار هستند. سال گذشته نيز به دليل طولانيشدن روند توزيع نهادههاي دامي در بازار و فاسد شدن 1400 تن ذرت دامي در روي کشتي ناچار شديم تا اين ميزان ذرت را امحا کنيم.»
تناقضات هزينهساز!
يکي ديگر از مشکلاتي که در کشور و در حوزه توليد مواد پروتئيني وجود دارد تناقضگويي مسئولان در اين بازار است، يکي از وجود نهاده ميگويد يکي از نبود آن، يکي از گران شدن و ديگري از کاهش قيمت! يکي از نبود سيستم توزيع يکي از مشکلات سامانه بازارگاه، يکي از نبود نظارت ميگويد و يکي بر طبل بيمسئوليتي مسئولان ميکوبد؛ يکي از نبود امکانات در حملونقل نهادههاي دامي ميگويد و يکي از عدم همکاري گمرک براي ترخيص! مشکل اساسي در حوزههاي مختلف اقتصادي کشور نبود مديريت يکپارچه، مديران دلسوز و ميهنپرست و عدم توجه نيازهاي مردم بهعنوان بزرگترين مصرفکننده داخلي است. ناصر نبيپور، سخنگوي اتحاديه مرغداران مرغ تخمگذار ميهن، با بيان اينکه تخمين ميزنيم به دليل مشکلات توليد تا هشت ميليون مرغ تخمگذار راهي کشتارگاهها شده باشد، اظهار کرد: «سازمان دامپزشکي مرغداران را تحت فشار قرار داده است که به دليل عدم تاثير واکسن آنفلوآنزا، گلههاي مرغ تخمگذار بالاي 70 هفته به کشتارگاه فرستاده شود. اين اتفاقات به معني کاهش بيشتر عرضه و افزايش دوباره قيمت تخممرغ در بازار است.» او با تاکيد بر اينکه آمار اسمي و رسمي توليد تخممرغ در کشور با توجه به مشکلات اخير در بخش توليد متفاوت است، به ايلنا افزود: «بهطور اسمي روزانه دو هزار و 900 تا سه هزار تن تخممرغ در سراسر کشور توليد و عرضه ميشود، اما آمار رسمي حداقل 20 درصد کمتر است و در حال حاضر صادرات ممنوع است، در زماني که صادرات از کشور انجام نميشود بايد براي يافتن دليل کاهش عرضه به سراغ توليد رفت.» محمدعلي کمالي، مديرعامل اتحاديه سراسري مرغداران گوشتي، هم درباره نهادهها گفت: «با توزيع گسترده نهادههاي دام و طيور در سامانه بازارگاه در هفتههاي اخير، قيمت اين کالاها در بازار آزاد نيز روند کاهشي به خود گرفته است.» تصميمات نادرست مسئولان و اقداماتي که طبق قانون بايد انجام دهند ولي انجام نميدهند همگي به کوچکتر شدن سفره مردم منجر و موجبات نارضايتي آنها را فراهم آورده است.