آرمان ملي- حميد شجاعي: انتخابات رياستجمهوري سيزدهم از معدود مقاطع انتخاباتي است که اصلا قابل پيشبيني نيست. هرچند به قرائت عدهاي با طرح اصلاح قانون انتخابات در مجلس اين انتخابات به سمت پيشبينيپذير شدن ميرود. با اين حال جريان اصلاحطلب درصدد است تا با حضوري پرقدرت در آوردگاه 1400 باز هم موفقيتهاي قبلي را تکرار کند. اما نکته اينجاست که آنها براي حضوري موفق بايد نکاتي مثل اجماع و رد شدن از فيلتر شوراي نگهبان را مدنظر قرار دهند. حجتالاسلام رسول منتجبنيا، دبيرکل حزب جمهوريت معتقد است: «اينکه چند کانديدا از ناحيه اصلاحطلبان مطرح شود يک نوع انتحار سياسي و خودزني است و درواقع به نوعي به استقبال شکست رفتن است.»
انتخابات و چند نکته
هرچند اصلاحطلبان به واسطه برخي عملکردهاي ناموفق دولت که موجبات نارضايتي و اعتراض مردم را فراهم آورده امروز با ريزش سرمايه اجتماعي و نوعي رويگرداني از سوي جامعه مواجهاند. اما اين مساله باعث نشده که آنها کنج عزلت گزينند و عطاي انتخابات پيش رو را به لقايش ببخشند. اتفاقا برعکس عدهاي از اصلاحطلبان بسيار اميدوارانه به عرصه انتخابات 1400 نگاه ميکنند و در قاموسشان اصلاحطلبان شرايط بدي در جامعه ندارند و اگر کانديداهايشان در انتخابات رد صلاحيت نشوند ميتوانند بار ديگر موفقيتهاي مقاطع گذشته انتخاباتي را تکرار کنند. به عقيده برخي اصلاحطلبان، اين جريان اصلا با ريزش سرمايه اجتماعي مواجه نبوده و آنچه ريزش کرده حمايتها از دولت بوده است. اين در حالي است که هنوز خود اصلاحطلبان مرزهاي عملکردي خود را با دولت مشخص نکردهاند و هستند کساني که شعار با روحاني تا 1400 را بر سر زبان ميرانند. با اين حال همانطور که اکثر کارشناسان و صاحبنظران ميگويند فضاي انتخابات پيشرو غبارآلود است و هنوز مشخص نيست که با چگونه انتخاباتي و با چه کيفيتي مواجه خواهيم بود. اينکه عزم حاکميت بر مشارکت حداکثري خواهد بود يا ادامه مدل انتخابات مجلس؛ اينکه نگاه نهاد نظارتي به حضور کانديداها در انتخابات بهخصوص اصلاحطلبان بر چه مبنايي خواهد بود و اساسا مردم چگونه مشارکتي را رقم خواهند زد هريک از موضوعات مهمي است که ميتوان بسيار به آن پرداخت. با اين حال آنچه امروز براي اصلاحطلبان و حاميان آنها مورد توجه و جذابيت قرار دارد؛ بحث انتخاب نامزدهاي خود براي حضور در آوردگاه 1400 است. از همين رو تا کنون اسامي بسياري هم مطرح شده است. از چهرههايي چون محمدرضا عارف که حسن رسولي، فعال سياسي اصلاحطلب چندي پيش از عزم وي براي حضور در انتخابات خبر داد تا بحث حضور اسحاق جهانگيري، محمدجواد ظريف و حتي برخي احتمالات خوشبينانه اما نه چندان واقعي در خصوص کانديداتوري رئيس دولت اصلاحات در انتخابات. آنچه مسلم است اصلاحطلبان بايد اين مهم را در نظر داشته باشند که ابتدا بايد وارد صحنه انتخابات بشوند و مهمتر از آن به اجماع روي يک گزينه برسند. اينها نکاتي است که به شرط رعايت آنها احتمال موفقيت در انتخابات 1400 بيشتر خواهد شد.
فردي بيايد که احتمال ردشدنش کم باشد
يک فعال سياسي اصلاحطلب در ارتباط با احتمال کانديداي واحد اصلاحطلبان و کارايي نهاد اجماعساز جديد اظهار داشت: بايد چنين کاري انجام شود، اگر اصلاحطلبان بخواهند جريان اصلاحات بماند و همچنان فعال باشند و در جامعه هم حيات سياسي داشته باشند بايد حضورشان حضوري فعال و چشمگير باشد و تلاش کنند که به وحدت نظر برسند. حجتالاسلام رسول منتجبنيا گفت: اينکه چند کانديدا از ناحيه اصلاحطلبان مطرح شود يک نوع انتحار سياسي و خودزني است و در واقع به نوعي به استقبال شکست رفتن است؛ در هرکدام از جناحهاي سياسي همينطور است، چون اکنون جناح اصلاحطلب مورد بحث ماست عرض ميکنم، بههرحال چارهاي ندارد غير از اينکه به وحدت نظر برسد و همين وحدت نظر هم بايد اصولي و قاعدهمند باشد يعني معيارها مشخص باشد و مشخص کنند که کانديدايي که ميخواهند روي آن توافق کنند بايد چه شرايطي داشته باشد. وي افزود: شرايط لازم براي مديريت بهينه کشور بايد در سطح عالي باشد و به عبارت ديگر، بايد روي اصلح افراد يعني شايستهترين فرد، موافقت کنند و آن کسي را که امتيازهاي بيشتري را نسبت به ديگران دارد بدون تعصب حزبي انتخاب کنند، پس اول بايد روي معيارها بحث کنند و بعد روي مصاديق روند و بهترين و شايستهترين مصداق را در ميان اصلاحطلبان انتخاب کنند و روي او وحدت نظر داشته باشند و همه او را تبليغ کنند؛ اگر چنين باشد احتمال موفقيت آنها بسيار زياد خواهد بود اما اگر خدايي نکرده فعال نباشند يا بين آنها تفرقه و اختلاف باشد يا کانديداهاي متعدد داشته باشند، هم مردم مايوس ميشوند و هم اصلاحطلبان توفيقي پيدا نخواهند کرد. دبيرکل حزب جمهوريت درخصوص نقش مجمع روحانيون مبارز در جريان اصلاحات بيان کرد: مجمع روحانيون مبارز ظرفيت بسيار بالايي براي محوريت فعاليتهاي سياسي سالم و خط امامي داشته و دارد و ميتواند ايجاد وحدت و انسجام و شور و اشتياق کند و از نظام هم حمايت کند؛ ضمن اينکه ميتواند انتقاد و ايراد و اصلاح هم کند اما بايد محوريت خودش را حفظ کند. وي ادامه داد: من فکر ميکنم از اين ظرفيت کمتر استفاده ميشود و در زمانهاي گذشته استفاده شاياني از اين ظرفيت ميشد اما در سالهاي اخير کمتر استفاده شده است. من شنيدهام که دوستان جلسهاي داشته و احزاب را دعوت کردهاند، البته من خودم نبودم ولي شنيدم که آنجا بحثهايي مطرح شده است. در حد اينکه راهنمايي کرده و ايجاد وحدت و انسجام کنند خيلي خوب است اما اگر آنها هم بخواهند دستوري عمل کنند و جايگزين شوراي عالي سياستگذاري باشند و اختيار را از افراد اصلاحطلب و احزاب بگيرند کار درستي نيست که البته فکر نميکنم دوستان ما در مجمع چنين تصوري داشته باشند و حتما ميخواهند احزاب را حمايت و تقويت کنند. منتجبنيا درمورد کانديداي اصلاحطلبان در انتخابات پيش رو بيان کرد: ما بايد اصل را بر اين بگذاريم که کانديداي اصلاحطلبان، اصلاحطلب باشد و از کانديداي نيابتي و اجارهاي پرهيز کنيم چون خاطره خوبي از آن نداشتيم و نتيجهبخش نبوده است. انشاءا... که کانديداهاي اصلاحطلب تاييد شوند چون تعداد کانديدا زياد نيست و بايد روي يک نفر اتفاق نظر کنند، البته توصيه من به دوستان اين است که فردي را که ميخواهند بهعنوان کانديداي واحد اصلاحطلبان مطرح کنند فردي باشد که احتمال رد صلاحيت او خيلي کم باشد. افرادي را که به احتمال بالا صلاحيت آنها تاييد نميشود بيخود وارد صحنه نکنند و براي آنها و براي ديگران هزينه بر جاي نگذارند.