تاثير بودجه بر روي بورس در١٤٠٠
آرمانملي-محمدميلاد عبداللهي: چند هفتهاي است که بازار سرمايه در محدوده مشخص دچار نوسان شده است و بسياري از کارشناسان بر اين باورند مسائل اقتصادي کلان در روزهاي اخير همچون دوگانگيها درباره لايحه بودجه سال آتي، عامل مهمي در شکلگيري چنين وضعيتي است. نکته مهم ديگر اما مسائل مربوط به بازارگرداني است که اخيرا سروصداي زيادي را از جانب سهامداران در بر داشته و عدهاي آن را مصداق بارز دستکاري و نوسانگيري ميدانند. اضافه بر اين موارد، موضوع صندوق «پالايشيکم» و عدم بازدهي آن از زمان بازگشايي يکي ديگر از مواردي است که فعالان بر اين باورند اگر دولت چارهاي براي سر و سامان دادن به وضعيت آن پيدا نکند، اعتماد مردم براي خريد ساير صندوقهاي دولتي از بين ميرود. در همين خصوص عليرضا کديور، تحليلگر ارشد بازار سهام، گفتوگويي را با «آرمانملي» انجام داده که در ادامه ميخوانيد.
به نظر شما علت اصلي نوسانات اخير بازار سرمايه چيست و چرا روند صعودي که تا دو هفته قبل ادامه داشت به يکباره متوقف شد، در حالت کلي شاخص کل تا پايان سال به کدام سمت خواهد رفت؟
به نظر من نوساني که اکنون دامنگير بازار شده، ناشي از بلاتکليفي درباره چند اتفاق مهم و گمانهزنيها براي ريزش دوباره بازار سهام در روزهاي پيش روست؛ در واقع دوگانگي ذهني ايجاده شده است که اتفاقات اخير چه تاثيري را در روزهاي آينده خواهد گذاشت. اصليترين مسالهاي که لازم است به آن اشاره کنيم، موضوع لايحه بودجهاي است که در چند وقت اخير سر و صداي بسياري ايجاد کرد و بحثهاي شکل گرفته پيرامون آن همچون رد کليات لايحه تا اظهارات نمايندگان مبني بر کسري بودجه و ديدهنشدن هزينههاي واقعي، جو منفي را به بازار تحميل کرد. به علاوه رئيس کل بانک مرکزي هم در مصاحبهاي با رسانهها اعلام کرد تلاشها بر آن است تا سال آينده دلار نيما به حدود 17 هزار تومان برسد. واقعيت آن است زماني که اين صحبتها مطرح ميشود، بازار سهام و سرمايهگذاران دچار شک و ترديد ميشوند. در واقع موضوع بودجه و متغيرهاي کلان اقتصادي يکي از عوامل مهم براي ايجاد نوسان در بازار است. نکته ديگري هم که عامل بلاتکليفي بازار سهام است، بحث برجام خواهد بود؛ اينکه دوباره و با چه کيفيتي توافق شکل ميگيرد که اين مساله ميتواند هم بر بودجه و هم بر روند بازار سرمايه تاثيرگذار باشد، چراکه دولت برنامه خود را در بودجه 1400 با فرض احياي برجام و ايجاد دوباره گشايشهاي اقتصادي ديده است. بهزعم من تا زماني که موضوعات مهم اشاره شده حل و فصل نشود، بازار روند نوساني و در عين حال صعودي کند خواهد داشت، به عبارت ديگر انتظار ميرود اگر اتفاق پيشبيني نشدهاي رخ ندهد، رقم شاخص کل تا پايان سال بالاتر خواهد بود.
تحليل شما از وضعيت صندوق پالايش چيست؟ چراکه بسياري از سهامداران از ابتداي بازگشايي تا کنون متحمل زيان شدهاند و نسبت به وضعيت آن گله دارند و معتقدند اين صندوق به حال خود رها شده است.
بايد بگويم روزي که صندوق پالايش پذيرهنويسي شد، قيمت هر سهم آن 10 هزار تومان بود و اکنون به کانال هشت هزار تومان رسيده است. يکي از دلايل آن هم افت محسوس قيمت سهام پالايشگاهي موجود (حتي با تخفيف) در پرتفوي اين صندوق است و منجر شده تا NAV آن افت کند. يک نکته خيلي مهم که بايد آن را مدنظر قرار داد تفاوت ميان صندوق «دارايکم» و «پالايشي» به لحظ وجود بازارگردان است، به طوريکه در صندوق پالايش بازارگردان داريم و اين مهم براي دارا موجود نيست، به همين جهت ميبينيم که در جريان معاملات صندوق پالايش NAV زير هشت هزار تومان است، ولي بالاتر از آن و صندوق دارايکم 80 درصد پايينتر از NAV معامله ميشود، به عبارتي دقيقتر صندوق دارايکم ارزنده و قيمت آن پايين است ولي پالايشي با توجه قيمتهاي روز چهارشنبه بسيار بالاتر معامله ميشود. اين دقيقا تفاوت حضور بازارگردان در اين صندوق است. به نظر من دولت امتيازاتي به گروه پالايشي خواهد داد تا بتواند اثر مثبتي را براي سهام آنها به ارمغان آورد، بهعنوان مثال آنها ميتوانند وجه خريد نفت خود را مدتدار پرداخت کنند و حدس ميزنم شايد در آينده هم اتفاقاتي از اين دست بيفتد، يعني امتيازات دولت ميتواند هم بر سودآوري پالايشيها تاثير مثبت بگذارد و هم قيمت سهام آنها را افزايش دهد.
به طور مشخص چه امتيازاتي را ميتوان براي اين مهم درنظر گرفت؟
بهعنوان مثال تخصيص خوراک آنها بيشتر يا قيمتگذاري محصولات جانبي و خريد فرآوردههاي شرکتهاي پالايشي دستخوش تغييراتي شود. امتياز به اين گروه ميتواند روي سودآوري آنها اثر مثبت بگذارد، البته اينها صرفا حدس و گمان است و نميتوان به صورت قطعي درباره آن صحبت کرد. کما اينکه در سالهاي قبل هم چنين اقداماتي انجام شد و وزارت نفت و دولت براي حل مشکلات شرکتهاي پالايشي، چنين راهکارهايي را اتخاذ کردند. همچنين دولت قصد دارد براي صندوق داراي دوم اقدام به پذيرهنويسي کند و به نظر من موفقيت براي آن و اطمينان مردم به خريد اين صندوق تا حد زيادي تابع شکلگيري ذهنيت مثبت بالاخص در صندوق پالايشي است.
به زعم شما، با توجه به اينکه در روزهاي اخير خيلي از فعالان نسبت به دستکاري در بازار گمانهزنيهايي مطرح کردند، آيا اين موضوع بياعتمادي دوبارهاي را به مردم براي خريد صندوق بعدي تحميل نميکند؟
متاسفانه پذيرهنويسي براي دارايکم در مقطعي انجام گرفت که بازار شرايط رو به رشد و مثبتي داشت و در آن زمان شايد سازمان بورس و دولت نيازي به حضور بازارگردان نميديدند. به علاوه ما در صندوق دارايکم بازارگردان نداريم و متاسفانه اين عاملي است تا با اختلاف زيادي نسبت به NAV معامله شود، به واقع صندوق مذکور با احتساب قيمت سهامي که در پرتفو آن موجود است، بسيار ارزنده و بالعکس روند قيمتي آن نزولي است. به نظر من در مقطع کنوني وضعيت سهام بانکي نسبت به پالايشي بهتر است، يعني به رغم آنکه وضعيت سهام اين گروه بهتر است و صندوق دارايکم پايينتر ازNAV معامله ميشود، ولي شرايط صندوق پالايش مطلوبتر و اين به دليل وجود بازارگردان است.
