آرمان ملي- حميد شجاعي: انتخابات مجلس يازدهم در اسفند 98 که با مشارکت حداقلي مردم اصولگرايان بعضا گمنام را وارد بهارستان کرد زنگ خطر را براي اصلاحطلبان درآورد. به حدي که خود اصلاحطلبان نيز به اين امر اذعان داشتند که عدم رسيدگي و تحقق مطالبات مردم و برخي نارضايتيها باعث شد تا مردم مثل مقاطع گذشته به سمت مشارکت گسترده نروند. لذا از همان زمان عدهاي از اصلاحطلبان بر اين عقيده شدند که براي اينکه در انتخابات 1400 نيز شرايط انتخابات 98 تکرار نشود بايد اقداماتي صورت دهند؛ از جمله مرزبندي با دولت، گفتوگو با مردم و مشخص کردن سهم و نقش خود در عملکردهاي دولت و در آخر نيز تدوين و ارائه برنامههاي کاربردي و عملگرايانه در حوزههاي مختلف بهخصوص اقتصاد و معيشت مردم مبتني بر نيازها و خواستههاي امروز جامعه و ارائه آن به مردم. از همين رو بود که چندي پيش مانيفست اصلاحطلبان براي انتخابات سال آينده منتشر شد و اصلاحطلبان بر لزوم حرکت بر مدار اين مانيفست تاکيد کردند. با اين حال هنوز دو نکته مهم و حياتي براي اصلاحطلبان حل نشده است؛ نخست اقناع افکارعمومي، ترغيب مردم براي حضور در انتخابات و ايجاد شرايطي براي حمايت از نامزد اصلاحطلبان و ديگري بحث چگونگي حضور در انتخابات سال 1400. امروز کمتر اصلاحطلبي را ميتوان ديد که به همان عهد و حمايت اوليه با حسن روحاني و دولتش مانده و اگر هم حمايتي باشد صرفا پوستهاي ظاهري با درونمايهاي انتقادي نسبتبه عملکردهاي دولت است. چراکه برخي عملکردهاي دولت که موجبات نارضايتي مردم را فراهم آورده است باعث شده تا اصلاحطلبان نيز در آتش نارضايتي مردم نسبتبه عملکرد دولت بسوزند و قرباني شوند. ريزش محسوس سرمايه اجتماعي اصلاحطلبان مويد همين نکته است. از اين رو به نظر ميرسد که اصلاحطلبان برخلاف برخي اظهارنظرات چندان قائل به ائتلاف مجدد با ساير جريانات همچون معتدلين يا اصولگرايان ميانهرو نباشند و کانديداي جرياني خود را روانه انتخابات کنند تا در صورت پيروزي پاسخگوي عملکردهاي رئيسجمهور برخاسته از خود باشند. هرچند که کم و کيف حضور کانديداي جرياني آنها را نيز نوع نگرش حاکميت به انتخابات و شوراي نگهبان به اصلاحطلبان مشخص خواهد کرد. آنچه مسلم است به نظر ميرسد اصلاحطلبان به شرط حضور مستقل در انتخابات و کانديداي جرياني خود در انتخابات حضور فعال خواهند داشت.
ائتلاف نميکنيم
يک فعال سياسي اصلاحطلب درباره رويکرد اصلاحطلبان نسبت به دولت روحاني اظهار داشت: ما در سال92 مجبور بوديم که از بين گزينههاي موجود از يک نفر حمايت کنيم اما ميدانستيم که هيچ وقت آقاي روحاني تابلوي اصلاحطلبي نداشته و حتي مدعي اصلاحطلب بودن نبوده است. با دانستن چنين شرايطي، از بين کساني که حضور داشتند او را انتخاب کرديم. فردا نوشت، حجتالاسلام محمدعلي ابطحي گفت: بعد از انتخابات هم شخصيتهايي مانند رئيس دولت اصلاحات و ديگران درباره تعيين وزرا بحثهايي داشتند که آقاي روحاني نپذيرفت و در نهايت ديديم که رئيس دفتر او گفت که اصلاحطلبان نقشي در پيروزي آقاي روحاني نداشتند. وي افزود: ما به همان ميزاني که اصولگرايان مسئوليت دولت آقاي احمدينژاد را ميپذيرند، مسئوليت دولت روحاني را ميپذيريم اما فراموش نکنيم که قرار نبود روحاني ايني باشد که اکنون ميبينيم؛ بنابراين با توجه به اين تجربه بعيد است اصلاحطلبان براي بار ديگر سياست ائتلافي را بپذيرند. عضو مجمع روحانيون مبارز درخصوص رويکرد اصلاحطلبان در انتخابات پيش رو بيان کرد: ممکن است نامزدي ارائه نکنيم اما با نامزد ائتلافي وارد انتخابات نميشويم و اگر از يک نامزد اصلاحطلب حمايت کنيم، مسئوليت او را بهطور کامل ميپذيريم. ابطحي درباره احتمال نامزدي محمدجواد ظريف اظهار کرد: من پيشبيني نميکنم ظريف نامزد شود زيرا هميشه گفته است که ميخواهد در تخصص خودش که ديپلماسي و سياست خارجي است کار کند. آقاي ظريف ظرفيت خوبي در جامعه دارد اما نامزد نميشود. رئيس دفتر رئيس دوره اصلاحات درباره خبر غيررسمي ديدار احمدينژاد و رئيس دولت اصلاحات عنوان کرد: شايعه ديدار ايشان و احمدينژاد را تکذيب ميکنم. من دوشنبهشب با رئيس دولت اصلاحات صحبت کردم و اطمينان ميدهم چنين ديداري وجود نداشته است.
روحاني که حمايت کرديم؛ اين نبود
ابطحي درباره احتمال نامزد شدن رئيس دولت اصلاحات در انتخابات پيشرو بيان کرد: خيلي از دوستان از احزاب مختلف از رئيس دولت اصلاحات درخواست کردهاند که نامزد شود اما ايشان حتي نميخواهند چنين درخواستي را بشنود و اساسا نميخواهند چنين موضوعي مطرح شود. ابطحي درباره محمدرضا خاتمي هم ابراز داشت: درباره آقاي سيدمحمدرضا خاتمي هم درخواستهايي مطرح ميشود اما او نيز کلا نميخواهد نامش به ميان آيد. رئيس دفتر رئيس دولت اصلاحات درباره سيدحسن خميني هم تصريح کرد: «من نشنيدهام که او بخواهد نامزد شود. بحثهايي در رسانهها شده است اما گمان ميکنم حتي با خود نيز بحث نامزدي در انتخابات مطرح نشده است اما در عين حال او را يک چهره بزرگ اصلاحطلبي ميدانم. عضو مجمع روحانيون مبارز درباره آينده حسن روحاني گفت: «يادم ميآيد بعد از آنکه رئيس دولت اصلاحات در دور دوم رياستجمهوري رأي آورد يکي از بزرگان قم به من پيغام داد که به قم بيا. من هم رفتم. او گفت به رئيس دولت اصلاحات بگو حالا که ديگر نياز به رأي مردم نداري، ديگر شعارهاي آزاديخواهي، جامعه مدني و... را مطرح نکن. من جا خوردم که بههرحال ما به مردم تعهد دادهايم اما واقعيت سياسي اين است که چنين نگاهي وجود دارد و آقاي روحاني هم احتمالا با تجربه سه رئيسجمهور پيش از خود چشمش ترسيده است و ميخواهد بعد از دولت هم کارهاي باشد. اين فعال سياسي اصلاحطلب در خصوص چرايي عدم پذيرش مسئوليت دولت روحاني از سوي اصلاحطلبان تصريح کرد: دهها نفر از اصلاحطلبان از جمله خود رئيس دولت اصلاحات به عملکرد دولت انتقاد کردهاند و واقعا آن روحاني که ما از او حمايت کرديم اين نبود. ما براي تحقق شعارهاي او حمايت کرديم.