توان رئیسجمهور شدن را در خودم نمیبینم
وزير امور خارجه کشورمان با بيان اينکه ايران همواره با حضور نيروهاي خارجي در منطقه مخالف بوده است، گفت: در موضوع افغانستان نيز ما معتقد به خروج قانونمند و حسابشده نيروهاي خارجي هستيم؛ براساس خواست مردم افغانستان و با تحويل مسئولانه مسئوليتهاي امنيتي به نيروهاي افغاني نه به شکلي که آمريکاييها خودشان بروند با طالبان مذاکره کنند. ايسنا نوشت، محمدجواد ظريف در خصوص شبهات مبتني بر کمک ايران به آمريکا براي حضور در کنفرانس «بن» 2001 اظهار داشت: ما کمک به حضور آمريکا نکرديم، کمک به استقلال و ايجاد يک حکومت دموکراتيک در افغانستان کرديم. اولا که کنفرانس بن بعد از حضور آمريکا در افغانستان بود و بعد از مقابله مردم افغانستان و اتحاد شمال با کمک آمريکا و با کمک ما در مقابل حکومت قبلي حکومتي که سازمان ملل متحد آن را به رسميت ميشناخت توانست برگردد به کابل اما آنچه در بن اتفاق افتاد، در واقع ما کمک کرديم به گروههاي مختلف افغاني که بتوانند يک آينده دموکراتيک را براي افغانستان شکل بدهند. سياست ايران هيچگاه در برابر افغانستان تغيير نکرده است. ظريف در مورد تعريف ايران از طالبان گفت: طالبان قبل از اينکه کسي ديگر را کشته باشند- هشت نفر از همکاران من را کشتند و شهيد کردند. لذا تعريف ما اين است که طالبان اقدامات تروريستي زيادي کردند. اما اينکه ما بگوييم طالبان تروريست است، طالبان بالاخره يک گروهي هست در داخل افغانستان که اقدامات تروريستي داشته و امروز هم ضروري است که طالبان بهعنوان يک بخشي از راهحل آينده افغانستان باشد، نه راهحل آينده افغانستان. وي افزود: طالبان اقدامات تروريستي بسيار انجام داده است. اينکه طالبان يک گروه تروريستي هست يا نه، در قوانين ما هنوز طالبان را از گروه تروريستي خارج نکرديم؛ همانطور که شوراي امنيت ملل متحد تصميم ميگيرد، ما همان رفتار را داريم. اما معتقديم که طالبان در آينده يک واقعيت است. ظريف موضع خود در خصوص کشته شدن 8 همکار خود در مزارشريف اظهار کرد: نه بخشيدهايم و نه فراموش کردهايم. اما اينکه انتقام بخواهيم بگيريم، ما همان زمان تصميم گرفتيم. ظريف درخصوص نزديکي آمريکا و طالبان و موضع ايران در اين خصوص بيان کرد: موضع ما اين است که آمريکا بايد تسهيلکننده گفتوگوهاي بينالافغاني باشد نه به جاي افغانها با يک گروه تماس بگيرد و به توافق برسد و کار را به جايي برساند که آن گروه هيچ مبنايي را جز توافق خودش را با آمريکا بهعنوان مبنا نپذيرد. ظريف درمورد کمک ايران به طالبان عنوان کرد: ما حتما هيچيک از اين سه کار را انجام نميدهيم. جنگافزار نميدهيم، زخميهاي طالبان را درمان نميکنيم اما با طالبان گفتوگوي جدي داريم. من شخصا با ملا برادر در تهران ملاقات کردم. کما اينکه ديگر مقامات بينالمللي يا در دوحه يا در پايتختهاي خودشان با هيات طالبان ديدار کردهاند.
ابتکار منطقهاي مفيد خواهد بود
رئيس دستگاه ديپلماسي بيان کرد: ما ميانجي نيستيم. ما يک همسايهايم که براي ما افغانستان مهم است. آينده افغانستان مهم است و آينده افغانستان را با همين شکلي که گفتم ميخواهيم. ظريف درخصوص نيت نگاه طالبان به مساله صلح اظهار داشت: من برداشتم اين است که طالبان مايل به صلح براساس مباني خودش است. صلح يعني رسيدن به تفاهم با همه، وگرنه ميشود پيروزي در جنگ. پيروزي در جنگ، با صلح دو تاست. من فکر ميکنم بايد طالبان دنبال صلح باشند. صلح يعني پذيرش واقعيات کنوني، پذيرش ديدگاه همه طرفها. نه اينکه بگوييم هروقت همه طرفها آمدند و به ما تسليم شدند آن وقت صلح ميشود. وي اظهار کرد: جمهوري اسلامي يک خاصيت دارد و آن اين است که ما در گفتن مواضعمان با کسي رودربايستي نداريم. ظريف درخصوص فرآيند بينالمللي صلح در افغانستان گفت: ما معتقديم که يک ابتکار منطقهاي ميتواند براي افغانستان بسيار مفيد باشد. ببينيد ما در 6+2 شرکت کرديم که مبنايش همسايگان افغانستان بود، البته کشورهاي ديگر هم بودند. ما نميپذيريم که ديگران تصميم بگيرند و ما در حاشيه برويم و براي تصميمات آنها مهر و امضا ايجاد بکنيم و آن را تاييد بکنيم. ما معتقديم که اولا هر ابتکار منطقهاي بايد خود افغانستان در آن حضور داشته باشد، نميتواند يک ابتکار منطقهاي بدون حضور افغانستان شکل بگيرد. بايد محوريت صلح در افغانستان خود افغانستان باشد. وي افزود: ما با قطر روابط بسيار خوبي داريم. در يک چارچوب مناسب حتما آمادگي داريم که با قطر همکاري کنيم. همين امروز هم ما با قطر گفتوگوهاي بسيار خوبي درمورد آينده افغانستان داريم. وقتي هم که من ميخواستم اين ابتکار منطقهاي را شروع بکنم، از اولين کساني که با او تماس گرفتم وزير خارجه قطر بود.
سرانجام برجام؟
وزير امور خارجه در مورد احتمال مذاکره مجدد با آمريکا براي احياي برجام گفت: ما معتقديم که سياستي که آمريکا در دوران آقاي ترامپ دنبال کرد-سياست فشار حداکثري- به اهداف خودش نرسيد. اين به معناي اين نيست که به ما فشار اقتصادي نياوردهاند، به مردم ما فشار نياوردهاند. چرا! مردم ما را حتي از واکسن کرونا محروم کردند. اما نتوانستند به اهدافشان برسند. ظريف ادامه داد: آقاي بايدن يا خود آقاي ترامپ اگر ميفهميدند که اين سياستشان غلط است، بايد سياست را کنار بگذارند. آمريکا بهعنوان عضو ملل متحد، عضو شوراي امنيت موظف است قطعنامه شماره 2231 را اجرا بکند و آن يعني اينکه بايد تحريمها را بردارد. ايران هم اعلام کرده که اگر آمريکا تحريمها را بردارد، ما بتوانيم نفتمان را بفروشيم، پولهايمان را بتوانيم برگردانيم- آن وقت است که ما به تعهدات برجاميمان برميگرديم. وي در مورد مذاکره مجدد اظهار کرد: اينها نياز به مذاکره ندارد. اينکه شما تعهداتتان را انجام بدهيد ما هم تعهداتمان را انجام ميدهيم. ما مواضعمان را صريح گفتيم. شرايط برميگردد به سمت شرايط عادي. رئيس دستگاه ديپلماسي درباره احتمال نامزدي خود در انتخابات رياستجمهوري 1400 تصريح کرد: قطعا خير. من توان خودم را ميدانم و آن کار را در توان خود نميبينم.
