احتمال تعدیل کارشکنی‌ها در مسیر دولت

روز چهارشنبه گذشته مقام معظم رهبري در ديدار اعضاي ستاد بزرگداشت سالگرد سپهبد شهيد سردار سليماني و خانواده آن بزرگوار به صراحت از عدم فرصت‌سوزي براي لغو تحريم‌ها سخن گفتند. در اين رابطه ايشان بيان داشتند که «‌نمي‌گوييم دنبال رفع تحريم نباشيم، چرا‌که اگر بتوانيم تحريم را رفع کنيم، حتي يک ساعت هم نبايد تأخير کنيم، اگرچه اکنون چهار سال است که تأخير شده و از سال 95 که بنا بود همه تحريم‌ها يک‌باره برداشته شود، تا امروز نه‌تنها تحريم‌ها برداشته نشده، بلکه زيادتر هم شده است. اگر بتوان با روش درست، عاقلانه، ايراني- اسلامي و عزتمندانه تحريم‌ها را برطرف کرد بايد اين کار را انجام داد.» اين سخنان بي‌شک نشان از هوشمندي و درايت سياسي و ديپلماتيک رهبري دارد، چرا که براي ايشان اولويت منافع ملي است. لذا به نظر مي‌رسد از نظر حاکميت همه راه‌ها براي تصميم‌گيري باز است. خصوصا که به موازات اين مواضع مدبرانه رهبري، خبر بازگشت لوايح FATF به مجمع تشخيص مصلحت نظام به منظور بررسي مجدد دو لايحه پالرمو و CFT قطعاً مي‌تواند يک پالس مثبت را، هم در فضاي داخل و هم در سطح منطقه و جهان به همراه داشته باشد. به هر حال اگر نگاه جو بايدن براي بازگشت آمريکا به برجام و لغو تحريم‌ها جدي باشد، جمهوري اسلامي ايران براي آنکه از مزاياي اقتصادي و تجاري برجام بعد از لغو تحريم‌ها توسط دولت بايدن استفاده کند بايد تمامي موانع داخلي را از سر راه بردارد. پيرو اين نکته عدم‌تعيين‌تکليف لوايح مربوط به FATF مي‌تواند مسير ايران را در دسترسي به منابع حاصل از فروش نفت و ديگر منابع بلوکه شده ما در ساير کشورها بعد از لغو تحريم‌ها با چالش مواجه کند. ضمن اينکه تصويب لوايح باقي مانده در مجمع تشخيص مصلحت نظام يقينا اتهاماتي عليه جمهوري اسلامي ايران نظير پولشويي و تامين مالي تروريسم را به محاق خواهد برد. در اين صورت ديگر ايالات متحده آمريکا و اروپايي‌ها براي عمل به تعهدات برجامي‌شان بهانه‌اي به نام عدم‌شفافيت ايران نخواهند داشت. به حال با باز شدن فضاي سياسي براي مذاکره در سايه مواضع رهبري و بازگشت لوايح FATF به مجمع تشخيص مصلحت نظام مي‌توان به خلق فرصت‌ها و استفاده از آنها اميدوار بود. هر چند در آن سو تداوم اين فضاي باز سياسي در داخل منوط به رفتار، واکنش، اقدام و تصميمات طرف هاي برجامي خواهد بود. در اين بين قطعاً عملکرد و کارنامه دولت جو ‌بايدن نقش کليدي خواهد داشت. اما با سخنان ديروز مقام معظم رهبري به نظر مي‌رسد حمايت جدي از اين سياست اصولي آقاي دکتر روحاني صورت گرفته است و اين موضع دولت را براي پيشبرد اهداف مد نظرش در جهت تامين منافع کشور در زمينه مذاکرات پيش‌رو تقويت مي‌کند. با سخنان مقام معظم رهبري در خصوص عدم‌فرصت سوزي براي لغو تحريم‌ها، دلواپسان و کاسبان تحريم ديگر نمي‌توانند به کارشکني خود عليه دولت و به خصوص رويکرد وزارت امور خارجه ادامه دهند. ذيل اين واقعيت بعد از فرمايشات مقام معظم رهبري که براي همه فصل‌الخطاب است، احتمالاً تلاش‌هاي تخريبي اين جريان‌ها در حوزه سياست خارجي تعديل شود و با تغيير موضع، سعي‌شان بر آن خواهد بود که انتظارات مردم را در استفاده از تمام راه‌ها براي لغو تحريم‌ها برآورده کنند؛ چرا که ملت در شرايط کمرشکن تحريمي اين درخواست را دارند که در دولت و حاکميت از هيچ تلاشي براي لغو تحريم‌ها دريغ نشود. با اين وصف چه‌بسا مجلس يازدهم طرح اقدام راهبردي براي لغو تحريم‌ها را نيز راهگشاي اين مسير ديپلماتيک بداند.