حضور طالبان در سفارت ایران؟
آرمان ملي- اميد کاجيان: وزير امور خارجه کشورمان در پاسخ به اين سوال مجري تلويزيون طلوع که تعريف شما از طالبان چيست، گفت: در قوانين ما هنوز طالبان را از گروه تروريستي خارج نکردهايم. اظهارات ظريف درباره طالبان از اين حيث قابلتوجه به نظر ميرسد که رابطه با طالبان علني شده است. از سويي در يکي از آخرين اتفاقات، هياتي از طالبان براي عرض تسليت و همدردي بعد از ترور شهيد فخريزاده به سفارت ايران رفته و البته که با استقبال نيز همراه شده است. اين در حالي است که چندي پيش نيز شايعاتي مبني بر تشکيل شوراي مشهد طالبان مطرح شده بود که البته آن زمان سيدعباس عراقچي در موردش گفته بود ممکن است طالبان براي خود شوراي مشهد درست کرده باشد اما از نظر ما موضوعيت ندارد! پيشتر از آن در تاريخ سيزدهم مرداد 91 هم خبري مبني بر بازگشايي دفتر طالبان در زاهدان رسانهاي شد. همان موقع اين خبر به صورت نقلقول از يک رسانه روسي در برخي از رسانههاي داخلي ايران نيز انتشار يافت. برپايه ادعاي آن روزنامه روسي، تهران به طالبان اجازه داده بود که دفتر نمايندگي خود را در شهر زاهدان تاسيس کنند. هرچند آن زمان نيز کسي اين موضوع را تاييد نکرد. اما نخستينبار که رابطه ايران و طالبان در رسانههاي خاص داخلي که بسياري آن را منابع نزديک به برخي نهادها ميدانند، مطرح شد به زماني بازميگردد که خبرگزاري تسنيم در آخرين روزهاي ارديبهشت سال 94 خبر از حضور هيات سياسي طالبان افغانستان به رهبري طيبآغا به ايران داد. آن سفر و البته اينکه پيشتر نيز هياتهاي طالبان به ايران آمده بودند، رسما موضوع رابطه ايران و طالبان را بر سر زبانها انداخت. هفدهم خرداد95 نيز برخي از رسانههاي اصولگرا مدعي شدند ملامحمداختر منصور، رهبر طالبان تقريبا يک هفته قبل از کشته شدن به مدت دو ماه در ايران حضور داشته است. زمستان دوسال پيش اما شخص علي شمخاني که بهعنوان دبير شوراي عالي امنيت ملي در صدر هياتي از مقامات عالي سياسي، نظامي و امنيتي به کابل سفر کرده بود در ديدارش با حمدا... محب، همتاي افغانستاني خود با صراحت از ديدار و گفتوگوي مقامات ايران با طالبان سخن گفت. اواخر اسفند 88 بود که رسانههاي عربي اعلام کردند که خيريه بنلادن (يکي از همسران بنلادن) به همراه چند تن از فرزندان بنلادن در يک مجتمع مسکوني تحت نظر زندگي ميکنند. بعد از آن هم گفته شد که ايمان دختر اسامه بنلادن بالاخره پس از مدتها به سوريه رفت. ايمان پس از اقامت سهماهه به سوريه رفت. آن زمان طي خبرهايي که برخي رسانههاي عربي دادند به نقل از ايمان بنلادن از زمان حمله ايالاتمتحده به افغانستان (اکتبر 2001 ) او به همراه پنج تن ديگر از خواهران و برادران خود تحت نظر بودند. اما اکنون که رابطه ايران و طالبان بهخصوص بعد از اعلام رسمي کساني چون شمخاني بر کسي پوشيده نيست، اظهارات ظريف مبني بر باقي ماندن آنها در ليست چه معنايي ميدهد، وي اين موضوع را با چه ديدي مطرح کرده است و آيا اين اظهارات تبعاتي نخواهد داشت؟
چرا ظريف چنين گفت؟
علي بيگدلي، کارشناس مسائل بينالملل دراينباره به «آرمان ملي» ميگويد: ايران براي مدتها با طالبان روابط داشته است. پسر يکي از آنان شاگرد من هم بود. همين موضوع باعث سفر عبدا... عبدا... به ايران نيز شد. اين موضوع باعث واکنش او و دولت افغانستان شده بود. عبدا... عبدا... به فکر يارگيري در مقابل طالبان بود و تلاش داشت ايران را از طالبان دور کند. اما طي روزهاي اخير شرايط تغيير يافته است؛ بهخصوص بعد از ديدارهايي که مايک پمپئو در آذرماه سال جاري با نمايندگان ارشد طالبان در قطر داشته است. البته که او با مقامات دولت افغانستان نيز ديدارهايي داشت. گفتوگوهاي دوحه ظاهرا طالبان را قانع کرده است که روابطش با ايران را کم کند. از سويي، زلمي خليلزاد فرستاده ويژه آمريکا در امور افغانستان نيز در اين کار نقش بسزايي ايفا کرد. آمريکاييها طالبان را بهويژه در قطر تحت فشار قرار دادند تا همه ارتباطاتش را با ايران به کمترين حد خود برساند و طالبان نيز با اين خواسته موافقت کرده است. همين امر اکنون باعث واکنش منفي ظريف عليه طالبان طي همين چند روز شده است، در حدي که بگويد هنوز طالبان در ليست تروريستي است. اين کارشناس ادامه ميدهد: البته به نظر ميآيد اين اظهارات تبعاتي خواهد داشت. هياتهاي مذاکرهاي که به قطر يا هرات ميرفتند. به هر روي ظاهرا طالبان پيشنهاد دولت آمريکا را براي کاهش حداقلي رابطه با ايران پذيرفته است و از همينرو شاهد چنين واکنشي از ظريف بوديم.
