مذاکرات داخلی، مسیر همافزایی
آرمان ملي- محمدهادي عليمرداني: تعامل و همکاري ميان قوا يکي از نکات مورد تاکيد رهبر معظم انقلاب در سال گذشته بوده است. بهبود روابط داخلي ميان دستگاهها يکي از نکات مهم براي افزايش توان داخلي و قدرت اداره کشور به شمار ميآيد. اين موضوع در نظامات مبتني بر تفکيک قوا داراي اهميت بسياري بوده و ايران نيز از اين رويه مستثنا نخواهد بود.
بدون تهمت، بدون هتک حرمت
از چند ماه پيش تاکنون مشکلاتي در مسير تعامل و همافزايي قوا قرار گرفته است. تير سال جاري رهبر معظم انقلاب در ارتباط تصويري با نمايندگان تاکيد کردند: «روابط مجلس با دولتمردان بايد مطابق قانون و شرع باشد، يعني سوال و تفحص بهعنوان حق مجلس وجود داشته باشد اما توهين و دشنام و نسبتِ بدون علم به دولتمردان بههيچوجه جايز نيست و برخي از اين نسبتها حرام شرعي است. حضور وزرا در يکماه اول آغازبهکار مجلس و ارائه گزارش از شرايط کشور، کار بسيار خوبي بود اما نبايد به وزرا توهين يا تهمتي زده شود.» اين تذکر در دومين ماه آغاز به کار مجلس، نشان از عملکرد تاملبرانگيز نمايندگان داشت، با اين حال اين روند ادامه پيدا کرد و رهبر انقلاب در ديدار اعضاي ستاد ملي مقابله با کرونا فرمودند: «هتک حرمت در ميان مردم حرام است و نسبت به مسئولان بيشتر، بهخصوص در ميان مسئولان بالاي کشور. ممکن است انتقاد درستي داشته باشيد، انتقاد کنيد اشکالي ندارد، اما انتقاد با اهانت و هتک حرمت متفاوت است. اينگونه رفتارها و هتک حرمت، روش آمريکاييهاست که در مناظرهها و کارهاي مطبوعاتي، خود را در دنيا رسوا کردهاند تا جايي که يک شخصيت برجسته سياسي آنها ميگويد، دنيا با هراس و تحقير به ما نگاه ميکند. روش ما اسلامي و قرآني است، يعني انتقاد بيان ميشود، اما هتک حرمت انجام نميگيرد.»
آيا نميشود با عنصر داخلي مذاکره کرد؟
انتظار ميرفت که پس از دو تذکر پياپي، مسير تعامل ميان قوا هموار شود. با اين حال بهنظر ميرسد که عملکرد برخي مسئولان هنوز به تمامي رضايتبخش نبوده است. روز گذشته (چهارشنبه 26 آذر) رهبر انقلاب در ديدار اعضاي ستاد بزرگداشت سالگرد سپهبد شهيد سردار سليماني و خانواده آن شهيد والامقام، با تاکيد بر «حفظ اتحاد ملي»، به صداي واحد ملت در بسياري از امور اشاره کردند و گفتند: «مسئولان نبايد اين اتحاد و همصدايي مردم را از بين ببرند و ملت را تکهتکه کنند، بلکه بايد هر سه قوه بهويژه روساي آنها با همافزايي و همکاري، اتحاد ملي را روزبهروز تقويت کنند.» ايشان با انتقاد از برخي سخنان اختلافافکن، خطاب به مسئولان گفتند: «اختلافات خود را با مذاکره با يکديگر حل کنيد. مگر نميگوييد بايد با دنيا مذاکره کرد، آيا نميشود با عنصر داخلي مذاکره و اختلافات را حل کرد؟»
دولت آماده تعامل بود
تعامل ميان قوا يکي از کليدهاي اداره کشورهايي با نظام مبتني بر جمهوريت است. همه قوا وظايف معيني دارند که با عمل صحيح به آنها، کشور ميتواند نيازهاي خود را رفع کند و در مسير توسعه قدم بگذارد. اختلاف و درگيري ميان قوا، توهين و کشمکش نهتنها موجب رفع مشکلات نخواهد بود، بلکه کشور را از حرکت بازخواهد داشت. پس از اولين تذکر رهبر انقلاب در خصوص تعامل ميان قوا، حسن روحاني در جلسه عصر يکشنبه 22 تيرماه هيات دولت، ضمن استقبال از بيانات رهبري درباره همافزايي قوا با يکديگر تاکيد کرد: «چنان که از ابتداي شروع مجلس يازدهم گفتهايم، دولت آماده تفاهم، همکاري و تعامل سازنده با مجلس شوراي اسلامي جهت پيشرفت و آباداني و مقابله با نقشههاي شوم دشمنان قسمخورده کشور است.» همچنين رئيس مجلس نيز در نشست علني يکشنبه، 25 خرداد از تعامل ميان قوا صحبت کرد. رئيس قوه مقننه خطاب به وزير ارشاد اسلامي و رئيس سازمان تبليغات اسلامي گفت: «نکات بحقي را در گزارش خود اشاره کرديد، اما غير از ما و شما که مسئوليتي را پذيرفتيم، چهکسي بايد اين مشکلات را حل کند؟ مردم نبايد از مسئولان که مسئوليت حق مشکلات را دارند، نقدي بشنوند. در مجموع اميدواريم در مجلس يازدهم با تعامل با قواي ديگر، شاهد حل معضلات و مشکلات فرهنگي کشور باشيم.»
کاهش اختلافات، مسير پيش پاي کشور
مجلس يازدهم از ابتداي فعاليت خود به مجلس انقلابي معروف بوده است. در همين زمينه چندي پيش محمدرضا ميرتاجالديني، نماينده مجلس يازدهم با اشاره به نقشه راه مجلس يازدهم گفت: «نقشه اصلي مجلس يازدهم، آرمانهاي انقلاب است که از انديشههاي امام نشات گرفته که بايد تابلو و سرلوحه حرکت همه مسئولان کشور و نمايندگان مجلس بهويژه مجلس يازدهم قرار گيرد؛ چراکه اين مجلس تشکيل شده از نمايندگان انقلابي، متخصص و نخبه است.» با اين حال بايد ديد که آيا عملکرد مجلس و دولت مصداق تعامل ميان مجلس و دولت است؟ چندي پيش سيدرضا اکرمي، عضو جامعه روحانيت مبارز در همين راستا طي گفتوگو با «آرمانملي» اظهار داشت: «در پنج دورهاي که در مجلس بودم گاهي شاهد اين تنشها بين مجالس و دولتها بودم. در اينجا نيز در خصوص اختلاف بين دولت و مجلس به نظرم يک محلل لازم است که سران و روساي کميسيونها را کنار هم بنشانند و ارتباطات در کميسيونها بيشتر باشد. برخي از مطالب بالاخره اختلاف است و اين امري طبيعي است که همه انسانها با هم اختلاف داشته باشند و در کشور ما نيز وجود دارد و امر عجيبي نيست. راهحل اين است که با يک محلل و واسطهاي اين اختلافات را کاهش داد. راه دوم اين است که مطبوعات ما در اين قصه واسطه شوند و روساي کميسيونها را دور هم جمع کنند و بگويند اختلافتان بر سر چيست. از سويي هم وزرا را گرد هم جمع کنند و بپرسند که چه اختلافي با مجلس دارند؟» تنها راه بهبود عملکرد قوا و گسترش کارآمدي، تعامل و همافزايي ميان همه نهادهاست؛ موضوعي که بارها مورد تاکيد همه مسئولان کشور بوده است.
