همانطور که واکسن کوويد- 19 فايزر (Pfizer) و بيوانتک (BioNTech) براي دريافت مجوز سازمان غذا و داروي ايالاتمتحده (FDA) موفق بود، واکسن مدرنا و موسسه ملي بهداشت نيز بهطور قطعي موفق عمل ميکند.روز سهشنبه سازمان غذا و دارو تجزيهوتحليل دقيق خود از عملکرد مدرنا (Moderna) در يک آزمايش باليني فاز سوم با بيش از 30 هزار شرکتکننده را منتشر کرد؛ نتيجه نهايي، کارايي موثر 5/94 درصدي در جلوگيري از موارد عفونت با کوويد19 بود.يک گروه مشاوره شامل دانشمندان مستقل و ساير کارشناسان روز پنجشنبه قبل از رأيگيري در مورد توصيه به استفاده مجاز از واکسن مدرنا در موارد اضطراري، اطلاعات را بهدقت بررسي ميکنند و سپس تاييد مجوز FDA طي چند روز اعلام ميشود.واکسن مدرنا نيز مانند واکسن فايزر با تحويل قطعهاي از کد ژنتيکي ويروس، سيستم ايمني بدن را براي حمله به ويروس کرونا که باعث بيماري کوويد19 ميشود، آماده ميکند. اين کد معروف به RNA پيامرسان يا mRNA است که به بدن دستور ميدهد، نسخههايي از پروتئين سنبله سطح ويروس ايجاد کند. سيستم ايمني بدن با ايجاد آنتيبادي واکنش نشان ميدهد و تا زماني که با عفونت واقعي روبرو نشود در حالت آمادهباش قرار ميگيرد.
تاثير واکسن
واکسن مدرنا هفت هفته بعد از دريافت دوز دوم به ميزان 5/94درصد در شرکتکنندگان موثر بود، پنج نفر از 13 هزار و 934 شرکتکننده در مطالعه که واکسن دريافت کرده بودند و 90 نفر از 13 هزار و 883 شرکتکننده که دارونما دريافت کردند.واکسن فايزر نيز 95 درصد در جلوگيري از کوويد19 در بين افرادي که پس از دريافت دوز دوم خود به مدت دو ماه رديابي شدند، موثر بود. هشت نفر از 18 هزار و 198 شرکتکننده در مطالعه که واکسن دريافت کردند و 162 نفر از 18 هزار و 325 شرکتکننده که دارونما دريافت کردند.
تاثير واکسن در افراد مسن
واکسن مدرنا در آزمايش فاز سوم خود در افراد 65 سال به بالا 100 درصد و در افراد بين 18 تا 64 سال 93.4 درصد موثر بود.واکسن فايزر در آزمايش فاز سوم، در افراد 56 سال به بالا 7/93 درصد و در افراد بين 16 تا 55 سال 6/95 درصد موثر بود.
تاثير واکسن بر افراد با شرايط خاص
عملکرد هر دو واکسن در بين افرادي که مشکلات سلامت دارند و آنان را در معرض خطر کوويد19 قرار ميدهد، نسبت به افراد فاقد اين شرايط کمي بهتر عمل ميکند.واکسن مدرنا 9/95 درصد در افرادي که داراي گروهي از مشکلات بهداشتي بودند - بيماري مزمن ريه، بيماري قلبي قابلتوجه، ديابت، بيماري کبد، اچآيوي و چاقي شديد - موثر بود و براي افراد فاقد اين شرايط، 94 درصد موثر بود.واکسن فايزر در افراد با طيف وسيعتري از مشکلات بهداشتي 3/95درصد و در افراد فاقد آن 7/94 درصد موثر بود. علاوه بر مشکلات بهداشتي موردبررسي در آزمايش مدرنا، فايزر عملکرد واکسن را در افراد مبتلابه سرطان، بيماري کليوي، زوال عقل و بيماريهاي عروقي و ساير بيماريها نيز بررسي کرد.
تاثير واکسن بر افراد مختلف
هر پنجنفري که در آزمايش مدرنا پس از دريافت واکسن کوويد19 علائم شديد را تجربه کردند، سفيدپوست بودند. درنتيجه، واکسن مدرنا در سياهپوستان، افراد منطقه آمريکاي لاتين، آسيايي آمريکايي و همچنين در افرادي که زمينههاي نژادي مختلف دارند 100 درصد موثر بود. اثر واکسن براي بوميان آمريکا يا جزاير اقيانوس آرام قابلتعيين نيست زيرا هيچ موردي در هر دو گروه واکسن يا دارونما وجود ندارند.در آزمايش فاز سوم واکسن فايزر، تاثير واکسن بر شرکتکنندگان سياهپوست 100 درصد و براي شرکتکنندگان لاتين 5/94 درصد موثر بود که کمي کمتر از اثربخشي 94/7درصد براي افراد سفيدپوست است. علاوه بر اين در آسياييها 4/74درصد و در بوميان آمريکا و جزاير اقيانوس آرام 100 درصد موثر بود. در بين افرادي که چند نژادي توصيفشده بودند، تنها 4/10 درصد موثر بود، با يک مورد کوويد19 در ميان کساني که واکسن دريافت کرده بودند و يک مورد در بين کساني که دارونما دريافت کردند.
ميزان کارايي واکسنها در مردان و زنان
عملکرد هر دو واکسن در مردان کمي بهتر از زنان بود. واکسن مدرنا 5/95 درصد در مردان و 5/93درصد در زنان موثر بود.واکسن فايزر در مردان 3/95 درصد و در زنان 9/93 درصد موثر بود.
جلوگيري از کوويد19 شديد
واکسن مدرنا 100 درصد در پيشگيري از موارد شديد کوويد19 موثر بود. 11 نفر در اين آزمايش به بيماري شديد مبتلا شدند و همه آنان در گروه دريافتکننده دارونما بودند. شدت بيماري سه نفر از آنان بسيار شديد بود و در بيمارستان بستري شدند.واکسن فايزر 4/66 درصد در پيشگيري از موارد کوويد19 شديد موثر بود. از بين چهار شرکتکننده در مطالعه که پس از دريافت دو دوز واکسن به بيماري شديد مبتلا شدند، يک نفر در گروه واکسن و سه نفر در گروه دارونما بودند. دو نفر از افراد گروه دارونما در بيمارستان بستري شدند و يک نفر از آنان در بخش مراقبتهاي ويژه قرار گرفت.
عوارض جانبي
تجزيهوتحليل FDA نشان داد که هيچيک از واکسنها مشکلي ايجاد نکردهاند که نتوانند مجوز استفاده اضطراري دريافت کنند.درد کوتاهمدت در محل تزريق در هر دو واکسن بسيار شايع بود. تقريبا 90 درصد کساني که واکسن مدرنا دريافت کردهاند پس از دريافت دو دوز چنين دردي را گزارش کردند.تقريبا 80 درصد کساني که واکسن فايزر دريافت کردند، بعد از هر دو تزريق اين درد را تجربه کردند، البته درد در محل تزريق براي افرادي که دارونما دريافت کرده بودند، بسيار کمتر بود.شايعترين عوارض جانبي براي هر دو واکسن، خستگي، سردرد، درد عضلاني، لرز و درد مفصل بود، اين موارد در مورد واکسن مدرنا نسبت به فايزر بيشتر گزارششده است.بهعنوانمثال، پس از دريافت دوز دوم واکسن مدرنا، 63 درصد شرکتکنندگان سردرد، 68 درصد خستگي، 45 درصد درد مفصل و 48 درصد لرز را تجربه کردند.در آزمايش فايزر، 39 درصد از شرکتکنندگان دچار سردرد، 51 درصد خستگي، 19 درصد درد مفصل و 23 درصد پس از دريافت دوز دوم واکسن دچار لرز شدند.