فرسودگي شغلي پرستاران
استاد پرستاري دانشکده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي به مشکلات اصلي حرفه پرستاري و چرايي افزايش مهاجرت پرستاران اشاره کرد و گفت: مديريت آموزش ما در حوزه پرستاري موقق بوده است، اما در مديريت باليني و استفاده از کادر پرستاري دردهاي بزرگي داريم و بنابراين جذابيتهايي که ميتواند شرايط کاري بهتري براي پرستاران در خارج از کشور را فراهم کند را بايد بپذيريم.دکتر عباس عباسزاده گفت: در همه دنيا و در کشور ما مشکل کمبود نيروي انساني وجود دارد. اين کمبود ميتواند عوامل موثري داشته باشد که يکي از آنها سختي کار پرستاران است و همه روحيه يا توانايي پذيرش اين شغل را ندارند. در خيلي از کشورها با بهبود شرايط کار، انگيزه خدمت و... افراد را بيشتر ترغيب به پذيرش شغل ميکنند که از اين ابزارها تحت عنوان رفع موانع خدمتي ياد ميکنيم.وي با اشاره به اينکه کاهش موانع خدمتي موجب افزايش فعاليت و بازدهي پرستاران ميشود، اظهار کرد: البته اين موانع خدمتي تنها مسائل مالي نيستند، بلکه بخشي از آنها مسائلي هستند که به سبک مديريت ما در مقابل پرستاران بازميگردد و افراد ترجيح ميدهند در شغل ديگري به جاي پرستاري مشغول باشند.عباسزاده درباره مهمترين مانع خدمتي براي پرستاران در شرايط فعلي، تصريح کرد: جايگاه حرفهاي پرستاري به عنوان يک حرفه مشخص و يونيک بايد د مديريت نظام سلامت ما تعريف شود تا مشکلات پرستاري توسط خود سيستم پرستاري رفع شود. ما در کشورمان اين باور را نداريم که مجموعههاي پرستاري به عنوان مجموعهاي مستقل ميتوانند در سياستگذاري و رفع مشکلات بيماران نقش ايفا کنند. اين ظرفيت حرفهاي ناديده گرفته شده است و در کنار آن مشکلات مالي و معيشتي اين مشکل را دوچندان به رخ ما ميکشد.
شرايط سخت کاري در دوران کرونا
وي افزود: از طرف ديگر شرايط محيط کار بويژه پس از شيوع کرونا باري بيشتر بر دوش پرستاران گذاشته است. ريسک خطر و شرايط سخت و فشرده کاري، ديگر مشکل اين روزهاي همکاران ما است. اين در حالي است که تاکنون افراد زيادي از همکاران ما به بيماري مبتلا شدند و عدهاي هم جان خود را در راه خدمت به مردم از دست دادند. استاد پرستاري دانشکده پرستاري و مامايي دانشگاه شهيد بهشتي، ادامه داد: فرسودگي شغلي در شرايط سخت براي تمام مشاغل به وجود ميآيد. تفاوت پرستاري و کادر درمان در اين است که در کنار تمام مشکلات در شرايطي مانند کرونا، شاهد از بين رفتن و جان باختن انسانها هم هستند. حال اين فشار روحي را به شيفت سنگين کاري و... اضافه کنيد تا متوجه شويم که ممکن است برخي همکاران ما به ورطه فرسودگي شغلي افتند.وي حرفه پرستاري را يک حرفه کاملا انساني خواند و بيان کرد: در اين بين ميتوان به اين فکر که مديريت بيمارستان محل خدمت، مديريت نظام سلامت و... چه اقداماتي ميتوانند انجام دهند که پرستار از فرسودگي شغلي رها شود.
استقبال از رشته پرستاري
عباسزاده با اشاره استقبال از رشته پرستاري در سالهاي اخير، اظهار کرد: در کشور ما پرستاري شکل آکادميک دارد؛ يعني فرد حتما بايد در دانشگاه تحصيل کرده باشد و درسهاي دانشگاهي را خوانده باشد تا با سطح مشخصي از علم در مورد بيمار تصميمگيري کند. در اين زمينه اساتيد دانشگاه واقعا زحمت کشيدند که سطح علمي پرستاري در کشور ما بالا باشد و امکان ارتقا و ادامه تحصيل در اين رشته هم وجود داشته باشد. براي رشتههاي پرستاي امکان ورود به بازار کار نسبت به ساير رشتهها راحتتر است. همين شرايط آکادميک سبب ميشود برخي دانشجويان پس از اتمام تحصيل و طرح خود براي کار به خارج از کشور مهاجرت ميکنند و مجموعه اين عوامل سبب انتخاب بيشتر رشته پرستاري در کنکور ميشود و نمره قبولي براي ورود به رشته پرستاري سال به سال افزايش مييابد.وي درخصوص افزايش مهاجرت پرستاران در سالهاي اخير، گفت: مديريت آموزش ما در حوزه پرستاري موقق بوده است اما در مديريت باليني و استفاده از کادر پرستاري دردهاي بزرگي داريم و سبب شده محيط کاري پرستاران متناسب با توانايي علمي که پيدا کردند نباشد؛ بنابراين جذابيتهايي که ميتواند شرايط کاري بهتري براي پرستاران در خارج از کشور را فراهم کند را بايد بپذيريم. براي کاهش اين مهاجرت بايد شرايط کاري را از جنبه مديريتي و استقلال حرفهاي فراهم کنيم و پرستاران را در سياستگذاريهاي حرفهاي سلامت دخيل کنيم.
پرستاري حرفهاي رو به رشد
عباسزاده در خاتمه سخنان خود با تاکيد بر اينکه پرستاري حرفه رو به رشدي است، تصريح کرد: عليرغم شدت و ضعفهايي که در مسير حرفهاي وجود دارد، اما با مرور سالها فعاليتمان ميبينيم که به سمت بهتر شدن در حال حرکت هستيم که مرهون تلاش اساتيد و کادر پرستاري است. انتظار اصلي ما اين است که مديريت بهداشت و درمان به حرفه پرستاري به گونهاي بنگرد که پرستاران هم ميتوانند در تصميمگيريها نقش داشته باشند.
