كارشكنی تازه؛ فيلترينگ اينستا

آرمان ملي: فضاي مجازي و شبکه‌هاي اجتماعي در عين حالي که باعث گسترش فضاي باز و آزاد اطلاعات و کسب‌وکارهاي بر پايه اينترنت مي‌شود، قطعا مضراتي را هم با خود به همراه دارد که مي‌تواند آسيب‌زننده باشد. عدم توجه به محتواهاي منتشرشده در شبکه‌هاي اجتماعي و عدم رده‌بندي سني براي استفاده از اين شبکه‌ها باعث شده تا امروز جامعه نتواند برخورد چندان مناسبي با آن داشته باشد. به عبارت ديگر، امروز با آمدن گوشي‌هاي هوشمند و استفاده اقشار مختلف جامعه از سنين مختلف از اين اسمارت‌فون‌ها دنياي جديدي از شبکه‌هاي اجتماعي و برنامه‌ها به روي کاربران باز شده است. با اين حال اگر حضور در اين برنامه‌ها با شناخت و آگاهي صورت نگيرد، چندان بعيد نيست که بيش از مصارف و فوايد آن، مضرات اين برنامه‌ها نصيب کاربران گردد. در اين راستا، اينستاگرام يکي از شبکه‌هاي اجتماعي محبوب در دنياست که در کشورمان نيز علاقه‌مندان بسياري دارد. برنامه‌اي که به کاربران اختيار قرار دادن عکس و فيلم‌ با محتواهاي مختلف را مي‌دهد. البته اين برنامه جداي از امکاناتي که به کاربر مي‌دهد، شرايط آزادي را براي همه فراهم مي‌کند که طي آن کاربران مي‌توانند به انواع محتواها دسترسي داشته باشند. اما مشکل اصلي جايي است که کودکان و نوجوانان با نيت تفريح و سرگرمي وارد اين برنامه مي‌شوند اما بعضا با ويدئو‌ها و صفحاتي مواجه مي‌شوند که به‌جاي محتواي مناسب آنها را به وادي ديگري سوق مي‌دهد و همين امر موجبات نگراني برخي خانواده‌ها فراهم کرده است. در اين ميان 2 نوع رويکرد درخصوص اينگونه برنامه‌ها و شبکه‌هاي اجتماعي وجود دارد؛ رويکرد نخست که قائل بر آزادي‌ اين شبکه‌ها با تکيه بر کنترل هوشمند آنها براي برخي سنين است و رويکرد ديگر که اساسا مخالفت کلي اين شبکه‌ها و اساسا فضاي مجازي است و فيلترينگ را راه چاره مي‌داند. اين در حالي است که چاره کار امروز جامعه با اينگونه شبکه‌ها فرهنگ‌سازي و نشان دادن نحوه درست استفاده کردن از اين برنامه‌ها و شبکه‌هاست. لذا در شرايطي که تغييرات در عرصه‌هاي مختلف با سرعت به‌وقوع مي‌پيوندد نمي‌توان در مقابل اين تغييرات ايستاد و ديوار کشيد، بلکه بايد شرايط را مناسب و متناسب با فرهنگ عمومي جامعه تغيير داد.

ماجراي حاشيه‌ساز

در روز‌هاي اخير ويدئويي از گفت‌وگويي يک نوجوان که مي‌گويد 14سال دارد با يک اينفلوئنسر در اينستاگرام بازتاب وسيعي داشته است. آنطور که فرارو آورده در اين گفت‌وگو نوجوان 14ساله مي‌گويد با ديدن لايو‌هاي اينفلوئنسر به‌لحاظ جنسي تحريک مي‌شود. او سخنان تلخ و تکان‌دهنده‌اي در اين رابطه مطرح مي‌کند که موجب تعجب اينفلوئنسر هم مي‌شود. اين ويدئو در شبکه‌هاي اجتماعي مورد توجه قرار گرفت و موجي به راه افتاد عده‌اي مي‌گويند اين سخنان نوجوان 14ساله لزوم فيلترينگ اينستاگرام را تقويت مي‌کند. مثلا کاربري نوشته است: «اگر از همان سال 1384 پيگير شبکه ملي اطلاعات بوديد، نوجوان متولد 1385 به اين اوضاع نمي‌افتاد.» با اين حال از طرف ديگر منتقدان مي‌گويند اين ويدئو ربطي به اينستاگرام ندارد و به آموزش و تربيت ارتباط دارد.

واکنش وزير ارتباطات

وزير ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات با اشاره به انتشار فيلم نوجواني در اينستاگرام و با بيان اينکه به من گفتند اتاق فکري مي‌خواهد با انتشار اين فيلم براي فيلترينگ اينستاگرام فشار بياورد، گفت: به‌جاي دعواها به‌دنبال نجات کودک در معرض خطر باشيم. ايسنا نوشت، محمدجواد آذري‌جهرمي در حاشيه جلسه هيات دولت در جمع خبرنگاران در واکنش به پخش ويدئويي مربوط به حضور يک نوجوان 14ساله در لايو نامناسب اينستاگرامي، اظهار کرد: اين ويدئو را براي من فرستادند و گفتند که اتاق فکري برنامه‌ريزي کرد تا به‌صورت گسترده ويدئو را پخشش کنند تا ابزاري شود براي حمله کردن به شما جهت فيلتر اينستاگرام. بله من هم 4 صبح پيش اين ويدئو را ديدم و پاسخم اين بود که پالايش و فيلتر شبکه‌هاي مجازي با مجموعه‌هاي ديگر است و آنان در ارتباط با اين موضوعات مکانيزم‌هاي خودشان را دارند. وي ادامه داد: فيلم انصافا تلخ بود. به نظرم مي‌رسد نهادهايي که مسئوليت امدادرساني به کودکان را دارند بايد به آن رسيدگي کنند. به نظرم بايد به وضعيت ايشان و خانواده‌اش رسيدگي شود. من هم از همان سه چهار شب پيش خواسته‌ام که آدرسي از اين خانواده پيدا کنند تا اگر بتوانيم با همکارانمان کمکي بکنيم. اصل مطلب نجات اين کودک است. به جاي دعوا کردن بايد به نجات آنها فکر کنيم. وزير ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات گفت: نهادهايي که مسئوليت فرهنگ و تربيت را در دستورکار خود دارند بايد پيگيري کنند تا اين مشکلات پيش نيايد. توصيه من اين است که نبايد طوري وانمود کنيم که احساس ضدانقلاب اين باشد که وضع کل مملکت همين است. اگر اين مملکت کودکاني مثل ايشان دارد که بايد به وضعيتش رسيدگي شود، که قطعا همين وضعيت هم آثار مشکلات ديگري در کشور است؛ شهيد حججي و نوجوان‌هاي ديندار و معتقد به اسلام هم دارند. طوري وانمود نکنيم که انگار وضعيت تمامي نوجوان‌هاي ما اين است.