اتفاقات بینالمللی نباید انسجام ملی را بر هم بزنند
آرمان ملي ـ عليرضا پورحسين: رئيسجمهوري در صحبتهايي گفت که همه کساني که تصور ميکنند با اقداماتي نظير تحريم به دنبال شکست ايران هستند، توصيه ميکنم براي هميشه اين رويکرد غلط و شکستخورده را به موزه تاريخ بسپارند. رئيسجمهوري با بيان اينکه مقاومت و ايستادگي ملت ايران در برابر فشار تحريمها و جنگ اقتصادي تمامعيار ترامپ عليه ايران واقعيتهاي بزرگي را به جهان و همه بدخواهان ايران نشان داده است و ترامپ ظرفيتها و حقايق تواناييهاي جمهوري اسلامي ايران را اصلا نشناخت و برمبناي توهمات خود اقدام کرد و ناکامي کاخ سفيد در مواجهه با ايران بعد از دو سال و نيم جنگ اقتصادي تمامعيار در کنار شکست سياستهاي بينالمللي او از دلايل شکست ترامپ در انتخابات اخير اين کشور است: اگرچه جنگ اقتصادي لطمات و صدمات زيادي را از جمله به معيشت مردم وارد کرد اما امروز تحريمکنندگان و جنگطلبان که فروپاشي اقتصاد ايران در کوتاهمدت را پيشبيني ميکردند در حالي کاخ سفيد را ترک ميکنند که ملت ايران سرافراز و پيروز در يک جنگ نابرابر اقتصادي قدرتمندتر از گذشته ايستاده است. اين ابتداي مسيري است که بايد موانع از پيش روي آن برداشته شود. موانعي که به گفته بسياري از صاحبنظران هم در داخل وجود دارد و هم در خارج از کشور و با وجود آنها باز هم کار همچون سه سال گذشته سخت خواهد بود. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با کمال دهقاني فيروزآبادي، نايبرئيس کميسيون سياست خارجي مجلس دهم داشته است که در ادامه ميخوانيد.
نقش دستگاه ديپلماسي در هموار کردن و برداشتن موانع از پيش روي کشور چيست؟
کشور بايد در اين مسير حرکت کند که خود به داد خود برسد و در امنيت و در اقتصاد و در تمامي مولفههاي قدرت بايد به مردم اتکا کند و اين اصلي است که بايد در تمامي زمينهها به آن توجه کرد. شاخصه نظام جمهوري اسلامي ايران همين اتکا به مردم است. هيچ مشکلي بدون مردم حل نخواهد شد و از سوي ديگر هر کشوري در جهان نيز در ابتدا منافع خود را مدنظر قرار ميدهد و هيچ کشوري با تحميل ضرر به خود به کشور ديگري کمک نخواهد کرد. ايران کشوري است که در جهان با ايده و سياست شناخته ميشود و اين امر در تمامي حوزهها شناخته شده است. اين ايدهها نيز مبتني بر عدالت، آموزههاي ملي و ديني است. بايد به يک نکته توجه ويژه داشت. امروز در جهان نميتوان به هيچ کشوري اعتماد کرد. اينگونه نيست که برخي قابل اعتماد و برخي غيرقابل اعتماد هستند. اگر به مردم خود اعتماد داشته باشيم بسياري از مشکلات حل خواهد شد. در اين عرصه بياعتمادي، کار ديپلماسي جايگاه پيدا ميکند. دستگاه ديپلماسي است که ميتواند در حوزه روابط بينالملل با سازوکارهايي اعتماد متقابل را به نحوي شکل دهد و از فضاهاي سختي که بر بياعتمادي بنا شده است، عبور کند. طبيعي است که دستگاه ديپلماسي در اين عرصه کار بسيار سختي در پيش دارد؛ زيرا هم بايد مجري قانون باشد و هم مجري سياستهاي کلي نظام باشد و در اين عرصه بايد هم فعال بوده و هم با احتياط گام بردارد.
دستگاه ديپلماسي در اين فضاي بياعتمادي بايد چه نکاتي را مدنظر قرار دهد؟
همواره در شرايطي کشورها عليه ساير کشورها فعاليت ميکنند که اين فضاي بياعتمادي حاکم باشد. بسيار واضح است که کشورها در ميانه جنگ بيشترين فعاليت ديپلماسي را در دستورکار قرار ميدهند. سفارتخانهها و کنسولگريها در زمان جنگ که بحرانيترين وضعيت است نيز هيچگاه تعطيل نميشوند. در اين ميان دستگاه ديپلماسي بايد توجه داشته باشد که نبايد تحت تاثير دودستگيهاي جناحي قرار گيرد. نبايد تحتتاثير بازيهاي سياسي قرار گيرد. در زمينه منافع ملي بايد اشتراک نظر داشته باشيم و با انسجام همه طيفها در عرصه سياست خارجي از منافع کشور دفاع کنيم. دوست و دشمن کشور در عرصه بينالمللي همواره ممکن است تغيير کند اما منافع ملي هيچگاه تغيير نخواهد کرد و همواره ثابت است. مثلا در گذشته با يک کشور جنگ نظامي انجام دادهايم اما امروز با آنها روابط دوستانه داريم. دوستيها و دشمنيها در عرصه بينالملل مقطعي است. هر کشوري که به ايران احترام بگذارد ايران نيز بايد به همان شکل برخورد کند.
چه اتفاقاتي سبب شد در سه سال گذشته علاوه بر عملکرد خوب دستگاه سياست خارجي، دستاوردها کمتر باشد؟
در آمريکا شخصي روي کار آمد که هر اقدام خلاف عرف و قانون را انجام داد که نمونه آن ترور يک مقام ايراني در کشوري ديگر بود و در روز روشن عملا يک اقدام تروريستي عليه ايران انجام داد اما نتيجهاي نداشت و کاملا منزوي شد. ترامپ تا آخرين روزهاي دوران حکومتش همچنان تنها بود و حتي همپيمانانش نيز او را همراه نکردند. هيچ قطعنامه و اقدام بينالمللي نتوانست عليه ايران به راه بيندازد و صرفا خود را منزوي کرد. اين ترامپ بود که در اين مسير يک مانع بود اما باز هم با مقاومت ايران کنار رفت. در اين مسير تمامي جناحها بر آن اتفاق نظر داشتند که بايد مقاومت کرد تا اين دشمن کشورمان کنار برود. دستگاه ديپلماسي ما نيز بر همين امر تکيه کرد و همه با يکديگر مقاومت کرديم و سرانجام موفق به پيروزي شديم. موضع ما تغيير نکرده بلکه طرف مقابل موضعش تغيير کرده است و قصد بازگشت به برجام را دارد و تصميم گرفتهاند که اشتباهات خود را جبران کنند و در همين راستا، به ساير تعهدات بينالمللي خود نيز بازخواهند گشت. اتفاقات بينالمللي نبايد انسجام ملي را برهم بزنند. نبايد به واسطه مشکلات نظر مردم و منافع ملي کشور ناديده گرفته شود. بايد تمام توان خود را در دو مسير داخل و خارج از کشور در راستاي منافع کشور صرف کنيم. بايد سه اصل حکمت، عزت و مصلحت در دستورکار قرار گيرد.
