اردوغان به اشتباه خود پی برد

تماس تلفني مولود چاوش‌اوغلو، وزير امور خارجه ترکيه با وزير امور خارجه کشورمان نشان داده که دولت اردوغان به اشتباه خود پي برده است. وزير امور خارجه ترکيه همچنين در اين تماس عنوان کرده که کشورش به تماميت ارضي ايران احترام مي‌گذارد. به طور طبيعي جمهوري اسلامي ايران همواره سعي داشته تا روابط دوستانه‌اي را با همسايگان خود داشته باشد. هم‌اکنون نيز که ترکيه به اشتباه خود پي برده و در راستاي اعتمادسازي گام بر‌مي‌دارد. ايران نيز بايد همين مسير را انتخاب کند. ترکيه بايد بر اساس احترام متقابل درصدد عادي‌سازي روابط با همسايگان بدون‌دخالت در امور داخلي آنها باشد. اختلاف آنکارا در خصوص اتحاديه اروپا، قبرس و يونان عميق‌تر است. اينگونه از روابط، علاوه بر مشکلاتي که براي ترکيه ايجاد مي‌کند، بر آينده بحران قره‌باغ نيز تأثيرگذار خواهد بود. معتقدم ترکيه هر چه از موضوع قره‌باغ فاصله بگيرد، حل اين مناقشه براي جمهوري آذربايجان آسان‌تر خواهد شد. در همين حال ترکيه هر چقدر به آذربايجان نزديک‌تر شود و خود را در آزادسازي اراضي اشغال شده سهيم‌تر بداند موجبات حساسيت هر چه بيشتر آمريکا و کشورهاي اروپايي را که با ترکيه دچار تنش هستند، فراهم خواهد آورد. با چنين رويه‌اي تحولات به سمتي خواهد رفت که آمريکا و اروپا به سمت حمايت از ارمنستان پيش بروند. لابي ارامنه نيز به دليل مخالفت با ترکيه مي‌تواند از ارمنستان حمايت کند. فرانسه که يکي از اعضاي گروه مينسک به شمار مي‌رود اخيرا در مجلس ملي خود قطعنامه‌اي را تصويب کرده است که از دولت اين کشور مي‌خواهد منطقه قره‌باغ را به عنوان يک «جمهوري مستقل» و با نام رسمي «جمهوري ناگورنو- قره باغ» به رسميت بشناسد. چنين قطعنامه‌اي قرار است در آينده‌اي نزديک در مجلس بلژيک نيز به تصويب برسد. دليل تصويب چنين قطعنامه‌اي حمايت ترکيه از جمهوري آذربايجان بوده که اروپايي ها در اين راستا انتقام ترکيه را از جمهوري آذربايجان مي‌گيرند. از همين رو براي جمهوري آذربايجان بيش از پيش اين امر ضرورت مي‌يابد که بتواند به صورت مستقل مناقشه قره‌باغ را حل و فصل و مديريت کند. براي جمع‌بندي بايد گفت حمايت‌هاي ترکيه از آذربايجان سبب افزايش حساسيت ارمني‌ها خواهد شد و همين امر موجب خواهد شد ارامنه جهان در برابر جمهوري آذربايجان متحد شوند که چنين وضعيتي مي‌تواند حل منازعه قره‌باغ را بيش از پيش پيچيده‌تر کند. از سال 1921 و از زمان فروپاشي شوروي قره‌باغ جزو جمهوري آذربايجان بوده است و اين مساله داخلي محسوب مي‌شود. از آن سو ارمنستان نيز وارد مناقشه شده که با جمهوري آذربايجان مي‌تواند بدون دخالت کشورهاي ثالث مساله را حل کند. توجه به ظرافت‌هاي سياسي در بحران قره‌باغ بايد جزو اولويت‌ها قرار گيرد. براي حل اين بحران بايد الگوي همکاري‌هاي منطقه‌اي و همگرايي شکل بگيرد و از رقابت‌هاي غيرسازنده پرهيز شود تا منافع همه کشورها تامين شود.