نوجوانان و جوانان سرمايه اصلي و آيندهسازان هر کشوري به شمار ميروند و همه سرمايه گذاري هاي مادي و معنوي از خانواده گرفته تا دولتها در اين زمينه هزينه ميشود تا نيروي مولد و اثرگذار در بخشهاي مختلف تربيت شود.يکچهارم جمعيت کشور را جوانان تشکيل ميدهند و با در نظر گرفتن جايگاه و توان آنها در بخشهاي سياسي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي به خوبي ميتوان، آينده جامعه پيشرو را ترسيم کرد. به گفته جمعيتشناسان تعداد افراد بين 15 تا 30 سال در کشور اعم از دختر و پسر، بالغ بر 20 ميليون نفر ميشود که به اين قشر با توجه به شرايط سني و موقعيت اجتماعي که در آن قرار دارند و همچنين از لحاظ روانشناسي، جمعيت جوان اتلاق کرد.در نظر گرفتن نياز و احساسات جوانان با توجه به نوع جنس و شرايط محيطي که در آن قرار دارند و از طرفي مهيا کردن زمينه هاي رشد علمي و معنوي آنها از ضروري ترين امور ابتديي براي حمايت از اين نسل به شمار مي رود که اين وظيفه مهم به عهده مسئولان و نهادهاي اجرايي کشور است تا به جاي نيروي افسرده و ناتوان، نيروها مولد آينده را بسازد.روانشناسان تاکيد ميکنند بايد به نيازهاي رواني و عاطفي جوانان توجه ويژهاي شود و در کنار آن بستر هاي اجتماعي براي ايجاد اشتغال و ازدواج آنها فراهم شده تا اين نيروي مولد و توانمند آينده کشور را بسازد.از سوي ديگر نوجوانان و جوانان در يک دورهاي حساس وارد روابط با جنس مخالف ميشوند که آگاهي از نيازهاي روحي و رواني آنها و پاسخ درست به اين نيازها ميتواند از انحراف آنها جلوگيري کند زيرا اين قشر در اين بخش از زندگي خود بيش از هر چيزي به محبت نياز دارد و به سوي فردي تمايل مي يابد که نيازهاي عاطفياش را برآورد کند.
نياز جوان امروزي چيست؟
مهرداد تنها روانشناس باليني گفت: برقراي ارتباط درست با خانواده، همکلاسي، معلم و مربي و از طرفي آگاهي از جهان اطراف جزو خصوصيات بارز قشر نوجوان و جوان به شمار ميرود به همين دليل اين قشر براي حفظ اين ارتباط تلاش ميکند و حاضر است هر هزينهاي براي ادامه رابطه بپردازد و در ارتباط با جنس مخالف نيز اصرار به ازدواج دارند.تنها گفت: از جمله چالشهاي پيشروي جوان امروز در مقابل جنس مخالف، نبود گفتوگو و برقراري ارتباط نادرست است و چنانچه جوان امروز احساس کند يا آگاهي يابد که ميتواند براساس معيار و ضوابط، رابطهاي منطقي با جنس مخالف برقرار کند، ديگر دچار عوارض شايع اين روابط که عمده آن افسردگي و در مواقع شديد افسردگي منجر به خودکشي است، نخواهد شد.وي ادامه داد: خانواده و جامعه باعث اين رفتار دوگانه هستند، در گذشته به دليل ناآگاهي والدين، شرايط محيطي، تناقضات اجتماعي، افراط و تفريط در مناسبات اجتماعي، بههمريختگي اوضاع فرهنگي و عدمالگوسازي مناسب براي جوان و حتي نوجوانان در کنار عوارض طبيعي اين دوران، شرايط براي ايجاد ناهنجاري هاي اجتماعي مهيا شده و مشکلات عاطفي و رواني براي جوانان فراهم کرده بود.اين رواندرمانگر، افسردگي پس از جدايي و احتمال خودکشي را از عمده عوارض و چالش هاي پيش روي جوانان و نوجوانان به دليل ارتباط يا عدم برقراري ارتباط درست با ديگران عنوان کرد.تنها افزود: پس از ايجاد دوستي، به دليل ارتباط مستمر، نوعي حالت وابستگي بين طرفين ايجاد ميشود. در اين حالت، قطع رابطه به افسردگي شديد منجر شده و جوان و نوجوان بيحوصله ميشود، ميل به زندگي ندارد و در مواردي نيز دست به خودکشي ميزند.وي تصريح کرد: با وجود اين اختلالات رواني و در اين شرايط خانواده بايد نسبت به شرايط بهوجود آمده، آگاه شوند. برخي از خانوادهها با ايجاد محدوديت بيش از حد و جداسازي فرزندان و برخي نيز با دادن آزاديهاي بيحساب و بي منطق، دچار رفتارهاي افراطي ميشوند.
جلوگيري از انحراف
اين رواندرمانگر نقش خانواده، دوستان و مسئولان نهادهاي اجرايي براي جلوگيري از انحراف جوانان و نوجوانان را بسيار موثر برشمرد و گفت: محدودسازي و رفتارهاي غيراجتماعي يا به طور کلي افراطي جوانان را از جامعه جدا ميکند.وي در توضيح اين مطلب افزود: هميشه اين فرضيه وجود دارد که جوان يا حتي نوجوان با توجه به ملاحظاتي عاشق و گرفتار شود، اما اين «دلستاني» مشکل اين پديده نيست بلکه مشکل اصلي ابتدا از ناآگاهي والدين و عدمارتباط صحيح فرزندان با خانواده است و سپس آماده نبودن جامعه، محيط اجتماعي و مسئولان و نهادهاي مرتبط براي مواجهه با چنين مواقعي است.
نحوه برقرار کردن ارتباط
اين روانشناس نحوه و چگونه برقرار کردن ارتباط را امري مهم و موثر در جلوگيري از انحرافات بعدي قشر جوان عنوان کرد و گفت: در جامعه پيچيده امروز، نميتوان به طور سنتي جوان و جوانان را با هم آشنا کرد و بايد به نقش اجتماع در اين زمينه توجه کرد. دانشگاه، محيط کار، مناسبات اجتماعي و رفت و آمدهاي خانوادگي، بسترهاي ايجاد ارتباط بين دو جنس مخالف جملگي نقشي بيبديل در روحيات و شادابي اين نسل آيندهساز دارد.تنها اضافه کرد: جوان و نوجوان امروز با توجه به وجود فضاي مجازي تحت فشارهاي عاطفي و هيجاني قرار گرفته و به طور طبيعي گرايش به مظاهر نو و جديد از جمله ظاهر سازي در مدل مو يا نوع پوشش دارد و در اين شرايط تا جايي که امکان اختلاف با خانواده بوجود آورد، دور از انتظار نيست.وي تصريح کرد: متاسفانه به دليل محدوديتهايي که از سوي والدين و جامعه بر قشر جوان و نوجوان اعمال ميشود تب اين دوره در آنها نهادينه شده و والدين و نهادهاي مدني با اين قشر وارد يک دوره طولاني لجاجت شدهاند. خانوادهها و نهادهاي مسئول اطلاع چنداني از شرايط دوران بلوغ نوجوانان و احساس جوان امروز ندارند و اين مساله به نقطه چالش برانگيزي براي مقابله با جمعيتي که پايه و اساس يک کشور به شمار ميرود، تبديل شده است.تنها افزود: اين شرايط باعث ميشود تعارض بين والدين در وهله نخست و نهادهاي مسئول با قشر جوان و نوجوان افزايش يابد و از لحاظ عاطفي تحت فشار شديدي قرار گيرند.
نياز نسل امروز به حمايت بيشتر
وي با بيان اينکه نسل جوان و نوجوان امروز به حمايت بيشتري از سوي نهادهاي تاثيرگذار نياز دارند، گفت: در صورت عدمتوجه به اين قشر، جوان و نوجوان براي ارضاي نيازهاي رواني خود بيشتر به سمتي کشيده ميشود که به آن ابراز محبت شود، احساس و روحيات آن را به درستي درک و زبان آنها را بفهمد و تاييد کند در اين صورت اگر خانواده ها و جامعه دير به فکر جبران برآيند، صدمات قابل توجهي به خانوادهها و جامعه کشور وارد خواهد شد.