عوارض کدام واکسن کرونا کمتر است؟

توزيع اولين واکسن‌هاي کرونا، اميدواري براي احتمال پايان بيماري همه‌گير را افزايش داده، اما در مورد عوارض جانبي آن نيز نگراني ايجاد کرده است.نتايج منتشر شده حاصل از آزمايش‌هاي باليني دو واکسن پيشرو کرونا بيانگر اين مورد است که هر دو واکسن بي‌خطر محسوب مي‌شوند.

واکسن فايزر

اطلاعات مربوط به واکسن فايزر و بين‌ان‌تک (Pfizer / BioNTech) که قبلا در چند کشور ديگر نيز مجاز شدند در مجله علمي New England Journal of Medicine موردبررسي قرار گرفته است، اين دارو مبتني بر فناوري تجربي است که با استفاده از يک نسخه مصنوعي از يک مولکول به نام «پيام‌رسان RNA» سلول‌هاي انسان را هک کرده و به‌طور موثر آن‌ها را به کارخانه‌هاي توليد واکسن تبديل مي‌کند. آزمايش اين شرکت شامل 40 هزار داوطلب بود و اعلام کرد اين واکسن فقط عوارض جانبي خفيفي ايجاد مي‌کند.حدود 80 درصد افرادي که واکسن را دريافت کردند در محل تزريق احساس درد و بسياري از آنان احساس خستگي، سردرد، درد عضلاني و برخي به‌طور موقت تورم غدد لنفاوي را گزارش کردند، اين عوارض براي جوانان مکرر و شديدتر بود.

واکسن آسترازنکا

آسترازنکا (AstraZeneca) با همکاري دانشگاه آکسفورد براي توليد واکسن از يک ويروس غيرفعال، آدنو ويروس استفاده کرده است. اطلاعات واکسن اين گروه نيز حاصل آزمايش‌هاي حدود 23 هزار داوطلب بود که در مجله معتبر پزشکي لانست منتشر شد. نتايج اين مطالعه نشان داد که اين واکسن نيز بي‌خطر است.طبق گفته ويروس‌شناسي از موسسه تحقيقات ملي بهداشت فرانسه ماريو پائول کييني (INSERM)، اينکه شما يک واکسن را به واکسن ديگر ترجيح مي‌دهيد مانند اين است که بستني شکلاتي را به بستني توت‌فرنگي ترجيح مي‌دهيد.وي گفت: «شهروندان فرانسوي بايد از عوارض هريک از واکسن‌ها آگاه باشند. بايد بدانند ممکن است تزريق واکسن به مدت يک روز يا شايد مدتي ناخوشي ايجاد کند اما اين واکنش‌ها کوتاه‌مدت هستند و اگر با سطح بالايي از محافظت همراه باشند، فکر مي‌کنم قابل‌تحمل باشد».

اتفاقات نادر

عوارض جانبي شديد براي هر دو واکسن تاکنون بسيار نادر بوده است. بر اساس اطلاعات موجود در لانست، تنها يک بيمار که واکسن آکسفورد آسترازنکا را دريافت کرده است، عارضه جانبي جدي که احتمالا مربوط به تزريق بود را گزارش کرده است. اين بيمار از ميليت عرضي رنج مي‌برد که بيماري عصبي نادري است و باعث التهاب نخاع مي‌شود. اين امر باعث تعطيلي موقت آزمايش‌هاي جهاني اين واکسن در اوايل سپتامبر شد. دو عارضه جانبي جدي ديگر نيز مشاهده شد، اگرچه اين موارد به تزريق واکسن نسبت داده نشده‌اند و محققان اعلام کردند که هر سه مورد بهبوديافته‌اند.در آزمايش فايزر و بيوان‌تک طي دو ماه، چهار مورد از فلج بل (فلج صورت که اغلب موقتي است) در بين 18 هزار داوطلب مشاهده شد. اما اين ميزان به‌طورمعمول در جمعيت عمومي در ابتلا به اين بيماري ديده مي‌شود، بنابراين مشخص نيست که اين مورد توسط واکسن ايجادشده باشد. براي اطمينان خاطر، سازمان غذا و داروي ايالات‌متحده (FDA) موارد احتياط ويژه‌ را توصيه کرده است.در افرادي که واکسن تجويز شده است، هشت مورد آپانديسيت وجود دارد که دو برابر ميزان افرادي است که دارونما دريافت کرده‌اند. اما FDA اين مورد را به‌صورت يک اتفاق آماري اعلام کرد که هيچ ارتباطي با واکسن ندارد.لازم به ذکر است، در مورد همه داروها، فرضيه عوارض جانبي جدي را نمي‌توان نپذيرفت؛ يک ماده با سنجش فوايد و خطرات ارزيابي مي‌شود.کارشناس واکسن آژانس پزشکي فرانسه (ANSM) ايزابل والد گفت: «واکسني که کمي واکنش‌ در افراد ايجاد کند، کاملا قابل‌قبول است.»

آلرژي

با تزريق واکسن فايزر در انگليس در هفته گذشته، مقامات بهداشتي انگليس گفتند که دو بيمار واکنش‌هاي جانبي داشته‌اند. گفته شد هر دو داراي عوامل بيماري‌زاي آلرژيک جدي هستند به حدي که هميشه آدرنالين همراه خود دارند.در پاسخ به اين رخداد، مقامات انگليسي به هر فردي که «سابقه واکنش آلرژيک قابل‌توجهي به واکسن، دارو يا غذا» دارد، هشدار دادند تا از دريافت واکسن خودداري کنند.استيون ايوانز، استاد فاراکوپيدميولوژي در دانشکده بهداشت و پزشکي گرمسيري لندن گفت: «اين مورد براي عموم مردم به اين معنا نيست که آن‌ها بايد نگران دريافت واکسن باشند.»وي افزود: «بايد به خاطر داشته باشيد که حتي مواردي مانند يک ماده غذايي نيز مي‌توانند باعث بروز واکنش‌هاي شديد حساسيتي غيرمنتظره شوند.» افرادي که مسئول آزمايش باليني هستند، براي داوطلباني که سابقه واکنش آلرژيک شديد به واکسن‌ها يا به يکي از اجزاي واکسن را ندارند، خطر را پيش‌بيني مي‌کنند و به نظر مي‌رسد ميليون‌ها نفر که از آلرژي به مواد رايج آلرژي‌زا مانند تخم‌مرغ و آجيل رنج مي‌برند نسبت به واکسن حساسيت ندارند.