ضرورت ختم غائله!

وزارت خارجة ايران اعلام کرده است که مولود چاووش اوغلو وزير خارجة ترکيه در تماس تلفني با محمد جواد ظريف، به همتاي ايراني خود اطمينان داده است که رجب طيب اردوغان به حاکميت ملي و تماميت ارضي و سرزميني ايران احترام کامل مي‌گذارد و از حساسيت‌هاي مربوط به شعر قرائت ‌شده در مراسم باکو اطلاع نداشته است. به نظرم اين توضيحِ وزير خارجة ترکيه براي پايان دادن به غائله‌اي که در روابط ايران و ترکيه پديد آمده است، کافي باشد. من پيش از اين، در بارة برنامه‌هاي مبهم و بعضاً مشکوک رئيس جمهور ترکيه در حوزة سياست خارجي که به بي‌برنامگي شباهت بيشتري دارد، در همين کانال مطلبي نوشتم و عواقب آن را براي جمهوري ترکيه که از زمان الغاي خلافت عثماني تاکنون همساية خوب و بي‌دردسري براي کشورمان بوده است، تشريح کردم. برهمين اساس، واکنش گستردة ايرانيان به قرائت شعري از سوي آقاي اردوغان که به نظر مي‌رسيد آن را خارج از خاستگاه و هدف اصلي شاعر به کار گرفته، قابل درک است. با اين همه، در اين مورد هم مانند ديگر موارد، نبايد ناخودآگاه تاريخي ثنويت‌گرايانة ما ايرانيان ابتکار عمل را از خودآگاه ما بربايد و کار را به بروز بحران در روابط دو کشور و ملت بکشاند در اين موارد، هميشه نوعي مسابقه براي درشت‌خويي به راه مي‌افتد و هر فرد براي آنکه از اين مسابقه عقب نماند، بر تندي گفتار خود مي‌افزايد تا بدانجا که همة چارچوب‌هاي معقول و منطقي را در مي‌نوردد و به دام دشنام و اهانت مي‌افتد. واقعيت اين است که در ساية سياست‌هاي جاري، مناسبات کشور ما با برخي از کشورهاي منطقه و جهان سرد شده است. در اين ميان ترکيه، منافع خود را در رابطه‌اي کم و بيش متوازن و يا حداقل بدون تنش با ايران تشخيص داده است. بعيد مي‌دانم دولت اردوغان در صدد آسيب رساندن به اين روابط باشد، هر چند که طبيعي است از شرايط خاص ايران در منطقه و جهان هم بخواهد حداکثر سود را نصيب کشور خود کند. قاعدتاً کشور ما نبايد در چنين شرايطي باشد، اما وقتي که عده‌اي اصرار به تداوم همين شرايط و حتي سخت‌تر کردن آن را دارند، درشت‌گويي، درمانگر هيچ دردي نيست و بلکه وضع را از اين هم بغرتج‌تر مي‌کند. در هر صورت، در اين شرايط، ايجاد بحران در روابط ايران و ترکيه به نفع هيچ کدام از دو کشور نيست و حرکت در چنين مسيري به‌ ويژه اگر همراه با طرح کهنه دعواهاي مذهبي و قومي منسوخ شدة قبل از شکل‌گيري دولت‌هاي مدرن در اين منطقه از جهان همراه باشد، از هر جهت زيانبار و خطرناک است. بنابراين، با توجه به توضيح وزارت خارجة ترکيه، بهتر است در تنور اين ماجرا بيش از اين دميده نشود.