پرونده شعرگویی اردوغان بسته شد
آرمــان ملي - سجــاد جنــتآبادي : بعد از گزافهگوييهاي اردوغان عليه حاکميت ارضي ايران مردم ايران و البته تبريز غيور سکوت نکردند و اعتراض خود را با صداي رسا به دولت مستقر در ترکيه رساندند. واکنش يکپارچه مقامات سياسيون و توده مردم نيز باعث شد تا وزير امور خارجه ترکيه در گفتوگو با دکتر ظريف وزير خارجه کشورمان از ناآگاهي حساسيت شعر خواندهشده توسط اردوغان بگويد و اعلام کند که رئيسجمهور کشورش از اينکه ايران به اين مساله حساس است اطلاع نداشته است. اين در حالي است که عدهاي از کارشناسان معتقدند ترکيه بهدنبال اختلافاندازي بين ايران و آذربايجان و بهدنبال تنش در منطقه است. در همين راستا، براي بررسي اظهارات اخير رئيسجمهور ترکيه و حواشي آن «آرمان ملي» با يوسف مولايي کارشناس حقوق بينالملل به گفتوگو پرداخته است که ميخوانيد.
بعضي کارشناسان اعتقاد دارند اردوغان به دنبال آن است که بين ايران و کشور آذربايجان اختلافاندازي کند و به دنبال تعامل با ايران نيست؟ تحليل شما درباره حاشيههاي بهوجودآمده چيست؟
معمولا يک رئيسجمهور، آن هم وقتي مناسبات دوستانه با ايران دارد نبايد به دنبال اختلافانگيزي باشد و تاکيد ميکنم نبايد از امروز به بعد به اين موضوع دامن بزنيم. وقتي که وزير امور خارجه ترکيه از ايران بابت شعرگويي اردوغان عذر ميخواهد ديگر نبايد بهدنبال اختلافاندازي باشيم. پرونده اختلافات ايران و ترکيه بايد بسته شود و همه بدانند که ايران داراي مناسبات مهمي با ترکيه است و اين موضوع را تمامشده بدانيد. اختلافات ايران و ترکيه به نفع دشمنان ايران و به ضرر هر دو طرف است. ترکيه هم اعلام کرد که دچار اشتباه غيرعمدي شده و نميدانستند که اين قطعه شعر درباره موضوعات تاريخي سروده شده و ايران هم نسبتبه اين مساله حساس است. مسئولان هم با توجه به مشکلات عديدهاي که در کشور وجود دارد، ديگر لازم نيست اين موضوع را پيگيري کنند و براي حل مشکلات مردم تلاش کنند. اردوغان بههرحال مناسبات فرهنگي با کشور آذربايجان دارد و اين ارتباطات به نفع هر دو کشور است. من فکر نميکنم که اگر اردوغان داراي مناسبات خوبي با آذربايجان است، به ضرر کشور و تماميت ارضي و يکپارچگي جمهوري اسلامي ايران است. مجموعه نظام هم نبايد به دنبال تنش با کشور ترکيه باشد، بلکه حتي در مسائل بينالمللي بايد به دنبال ارتباط با کشور ترکيه باشد. ايران در ارتباط با ترکيه بايد مصالح و منافع ملي را در نظر بگيرد.
از ديدگاه شما با توجه به اختلافهايي که در روزهاي اخير بين ايران و ترکيه پيش آمده است، آينده روابط ايران و ترکيه به کدام سمت خواهد رفت؟
بيشتر اختلافات ايران و ترکيه بر سر تحولات منطقهاي است و جنگهايي که در سوريه و عراق اتفاق افتاده و براي مديريت بحرانهاي منطقهاي داراي اختلافنظرهايي هستند که قابل مديريت است. به نظر من ايران و ترکيه اگر هم بر سر مسائل منطقه با يکديگر اختلافنظر دارند بايد بدون تنش و درگيري حلوفصل کنند و به اختلافات دامن نزنند. ما مناسبات عميق و تاريخي با دولت و مردم ترکيه داريم و براي جمهوري اسلامي بسيار ضروري است در شرايطي که تحت شديدترين تحريمهاي آمريکا قرار دارد با کشور ترکيه ارتباطات خود را حفظ کند و مصالح ملي را فراموش نکند. ايران بايد مناسبات خود را با همسايگان در بالاترين حد خود حفظ کند و بايد سعي کنيم اختلافات خود را تا جايي که امکان دارد از مسير گفتوگو حلوفصل کنيم. همه ميدانيم که بهدنبال جنگهاي ايران و روسيه در مسائل تجاري و بر سر قرارداد ترکمنچاي کشور آذربايجان از ايران جدا شد. ابعاد تاريخي اين مساله بسيار روشن و کاملا واضح است که کشور آذربايجان متعلق به ايران بوده است. اما بههرحال اين آذربايجان اکنون يک کشور مستقل است که در سازمان ملل براي خود صاحب کرسي است و ايران هم آذربايجان را به رسميت ميشناسد و با او هم ارتباطات خوبي دارد. ايران هم به نظر من هيچگونه اختلافي با کشور آذربايجان ندارد و دولت آنها به حاکميت و تماميت ارضي ايران کاملا احترام ميگذارد و مناسبات دو طرف متکي به علايق تاريخي، تمدني و فرهنگي که گسترش مناسبات همهجانبه بين ايران و آذربايجان به نفع هر دو کشور است.
فکر ميکنيد با توجه به انتخاب شدن بايدن بهعنوان رئيسجمهور آمريکا، اميدي به برداشته شدن تحريمهاي يکجانبه آمريکا عليه ايران وجود دارد؟
من چشمانداز مثبتي نسبت به آينده روابط ايران و آمريکا دارم و اميدوارم که آمريکا هم به برجام برگردد. ايران هم براي برگشت آمريکا به برجام شروط معقولي دارد اميد دارم که روابط دو طرف بهتر شود. با انتخاب شدن بايدن اراده سياسي در آمريکا براي برگشت به برجام وجود دارد و اميدوارم اين اختلاف رخ دهد. اين احتمال وجود دارد که بعضي از تحريمهاي آمريکا در مقابل ايران برداشته شود، اما اينکه تمام تحريمها برداشته شود فعلا امکانپذير نيست. اميدوارم موانع اجرايي برجام برداشته و تحريمها هم تعليق شود. اينکه تمامي تحريمهاي آمريکا عليه ايران برداشته شود بستگي به اين دارد که ايران تا چه حد با الزامات دولت جديد آمريکا کنار بيايد و تعامل بين دو طرف برقرار شود. در حوزه فعاليتهاي منطقهاي و حقوق بشر هم آمريکا ايران را تحريم کرده و فقط يک بند از تحريمهاي آمريکا به پرونده هستهاي برميگردد.
