توهم و خطاي اردوغان

سخنان اخير رجب طيب اردوغان رئيس‌جمهوري ترکيه باعث شده تا وي در درون ترکيه هم وضعيت متزلزلي داشته باشد. زماني به‌تدريج در ترکيه در انتخابات آزاد، گروه‌هاي ديگر بالا آمدند، تا اينکه اردوغان کلا انتخابات را به هم زد، گروه‌هاي کُرد و عربي را از مجلس بيرون راند و قلع و قمع کرد، بعدها کودتايي عليه وي شکل گرفت و مجموعه اين عوامل وي را تضعيف کرد. بنابراين اين وضعيت متزلزل وي باعث شده است تا مقدار زيادي از اقداماتش براي مصرف داخلي، يعني براي به هيجان آوردن احساسات عوام استفاده شود. اظهارات و اقدامات پوپوليستي معمولا اين احساسات را برمي‌انگيزد، تحريک مي‌کند و پشت سر خودش جمع مي‌کند کمااينکه مشاهده کرديم که در باکو چه استقبالي از وي شد. اينطور نيست، اردوغان با دخالت‌هاي خود در جنگ سوريه، در جنگ‌ ليبي، نيرو فرستادن به قطر براي ترکيه هزينه درست کرد. اکنون مي‌بيند، معلوم بود که قطر با کشورهاي خليج‌فارس و عربستان آشتي خواهد کرد، اينها بالاخره يک خانواده هستند. ولي اقدامات اردوغان براي ترکيه هزينه‌زا خواهد بود، هزينه‌هايي که فريادهاي سازماني و احساسات هيجاني نمي‌تواند آن را جبران کند. هم‌اکنون اردوغان جلوي شيب تند اقتصادي ترکيه که مي‌رفت اين کشور را به يکي از پايگاه‌هاي توسعه منطقه و جهان تبديل کند گرفته و از ميزان آن کاسته است. براي همين است که مخالفت‌هاي داخلي هم با اردوغان به صورت بسيار زيادي وجود دارد. ترکيه به اعتبار عضويت خود در ناتو از سيلي از امکانات بهره‌مند بوده است، به اعتبار اينکه نامزد عضويت در اتحاديه اروپا هست از بسياري از امتيازات گمرکي و... برخوردار بوده است، اگر بخواهد اين شرايط را حفظ کند ناچار است شرايط عمومي آنها را هم بپذيرد. نمي‌شود به صورت يک سلطنت عثماني بخواهد در ظاهر به اصطلاح دموکراتيک هم قرار بگيرد و يک رياست‌جمهوري دو‌نوبتي 7 و 8ساله را به 02ساله تبديل کند و بعد هم مادام‌العمر و ... آن زمان انتظار داشته باشد که روابط متعارف را با اروپا حفظ کند. ايشان فقط در اين زمينه فعاليت ندارد، در زمينه تجسس نفتي هم آن حريم‌هاي دريايي يونان را ناديده گرفت و بعد از مدتي هم بساطش را جمع کرد و بازگشت. اين اقدام و شعرخواني تجزيه‌طلبانه اردوغان در آذربايجان بيشتر نمايش همکاري قدرتي مي‌دانم که جمهوري آذربايجان براي پاسخ دادن به اشغالگري ارمنستان انجام داد. يک نوع دوقطبي اکنون در ترکيه ايجاد شده است که مي‌تواند عواقب خطرناک‌تري را در داخل اين کشور به وجود بياورد. کُرد و عرب‌ها و علوي‌ها به‌شدت رنجيده و ناراحت هستند. اردوغان مظهر گروه کراواتي روستاييان کراواتي نوخاسته‌اي هستند که خود و روش‌هايشان و تمايلات‌شان را به جامعه ترکيه به علت اکثريت بودن تحميل کرده‌اند ولي اين اکثريت‌ها در طول زمان و بالا آمدن فرهنگي عمومي و مدني شدن مردم و فرزندان همان نسلي که قدرت را در اين کشور گرفتند، معمولا خنثي مي‌شود و بايد دوباره به سمت دموکراسي برگردند.