بيش از 6 ماه از شکلگيري مجلس يازدهم شوراي اسلامي ميگذرد. مجلسي که در اين مدت، دو تذکر از رهبر معظم انقلاب را در کارنامه خود ثبت کرده و تا به امروز حواشي متعددي را پشت سر گذاشته است. در کنار بررسي عملکرد نمايندگان، فعالان سياسي با تحليل رويکرد و عملکرد محمدباقر قاليباف که با حواشي مختلف بر کرسي رياست مجلس نشست، انتقادهاي مختلفي به مسيري که رئيس قوه مقننه در اين چند ماهه در پيش گرفته، دارند. احمد شيرزاد نماينده اسبق مجلس درباره عملکرد رياست مجلس يازدهم به ايرناپلاس ميگويد: در گفتارشان اشتباههاي زيادي ديدهام، همچنين به نظرم ايشان سرمايه اجتماعي لازم و همچنين بينش کافي درباره تصدي اين سمت را به اندازه کافي ندارند. «يکي از انتقادهاي جدي به قاليباف در مورد بازديدهاي ميداني است، زيرا کار اصلي مجلس، ستادي و مهمترين وظيفهاش قانونگذاري است. درست است که مجلس وظيفه نظارت را برعهده دارد اما همين نظارت نيز داراي شئون و مراتبي است. همچنين، اينکه گفته ميشود بايد از نزديک مسائل را ببينيم، خطاي بزرگي است، چون به عنوان کسي که سابقه نمايندگي و نظارت ميداني دارم، در بازديدهاي ميداني بايد بسيار زيرک بود در غير اين صورت، شبيهسازي و ساختگي به نمايش درآورده ميشود...؛ بسياري از نمايندگان نمي توانند متوجه شوند زيرا به همه صنايع، مسائل و حوزههاي تخصصي اشراف کامل ندارند.» اين نماينده پيشين مجلس اضافه ميکند: همچنين يک نماينده مجلس و بويژه رئيس قوه مقننه بايد بتواند از طريق آمار، دادهها و واکاويهايي که از سوي افراد کارشناس، نمايندگان بومي و ... ميشود نسبت به مسائل کشور اشراف پيدا کند تا بتواند آمار درست و غلط را تشخيص دهد او همچنين ميافزايد: ديدار با مردم موثر است و ميتواند بسيار تعيينکننده باشد، اما اين اتفاقي نيست که در بازديدهاي رسمي و از طريق سفر با جمع زيادي همراه رخ دهد. شکايتهايي که از طرف مردم ميشود نيز نشاندهنده خلأهاي قانوني است که نماينده بايد از اين موارد استفاده کند. بنابراين اين موارد جنبه تبليغاتي و انتخاباتي دارد و بيشتر براي شو تلويزيوني مناسب است تا وظيفه و شئونات نمايندگي. اين فعال سياسي ادامه ميدهد: حتي اگر بگوييم که رئيس مجلس با استفاده از اعتبار خود به طور مثال در حوزه آبرساني به روستاهاي خوزستان کمک ميکند، اين امر نيز دخالت در امور اجرائي است. در واقع مهمترين انتظار از رئيس مجلس و قوه مقننه، رعايت قوانين و مقررات است. يک نماينده مجلس ميتواند از طريق ارتباطات مردمي، مشکلات را به نهادها و سازمانهاي اجرائي، گزارش دهد؛ استيضاح، سوال و بازخواست کند اما نميتواند متصدي امور اجرائي شود. وقتي به عنوان رئيس مجلس در امور اجرائي دخالت شود، به عنوان رئيس قوه مجريه هم دخالت در امور مربوط به قواي ديگر رخ خواهد داد.
رئيس مجلس بايد گزارش عملکرد بدهد
يدا... طاهرنژاد ديگر فعال سياسي و عضو شوراي مرکزي حزب کارگزاران سازندگي در اين زمينه به ايرناپلاس ميگويد: «آقاي قاليباف حق دارد مانند هر شخص ديگري کانديداي انتخابات رياست جمهوري 1400 شود اما براي اين امر بايد تاريخچه دو مساله را بررسي کرد که فکر ميکنم با اين کار، ايشان منطقيتر رفتار خواهند کرد؛ نخست اينکه بررسي تاريخچه رئيسان مجلسي که کانديداي انتخابات رياست جمهوري شدند و دوم، تاريخچه و نتيجه کار شخصيتهايي که از امکانات عمومي براي تبليغات انتخاباتي استفاده کردند. طاهرنژاد ادامه ميدهد: «از آقاي قاليباف انتظار ميرود گزارش عملکرد 6 ماهه مجلس را بدهند؛ فکر ميکنم ايشان در گفتوگو تلويزيوني اخير، يکي از دلايلي که به جاي ارائه گزارش و پاسخگويي به مسائل ديگري پرداختند اين بود که عملکرد قابل دفاعي نداشتند. اين فعال سياسي با طرح اين پرسشها که «مجلس يازدهم چند سوال و استيضاح داشته؟ آمار مجلس يازدهم در حوزه مصوبات، قانونگذاري و نظارت چگونه بوده؟» ميافزايد: حتي نطقهاي رئيس مجلس تأثيرگذار است و پيامدهاي بينالمللي دارد بنابراين انتظار ميرود پختهتر، سنجيدهتر و متقنتر سخنان خود را ايراد کنند. وي با يادآوري اينکه اين مجلس در چند ماهه فعاليت خود دو تذکر از رهبري دريافت کرده که تاکنون بيسابقه بوده، ميگويد: از رئيس مجلس انتظار ميرود که بتواند فضاي مجلس را کنترل کرده و در مديريت جلسهها و صحن نيز بهتر عمل کنند که با چنين اوضاع شرمآوري روبهرو نشويم.