فرشاد مومنی: از مناسبات رانتی احساس خطر میکنم
مراسم روز دانشجو به دليل شيوع بيماري کرونا امسال متفاوت از سالهاي گذشته و با حضور شمار اندکي از دانشجويان، توسط انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشکي تهران برگزار شد. جماران نوشت، فرشاد مؤمني استاد اقتصاد طي سخناني در اين مراسم گفت: بايد بنيه «يادگيري جمعي» را ارتقا دهيم، اما با کمال تأسف هرقدر به کانونهاي اصلي تصميمگيري کشور نزديکتر ميشويم اين بنيه يادگيري ضعيفتر به نظر ميرسد. راه شکستن اين بنبست تکرار شونده اين است که «منطق اصلاح و ارتقا» جايگزين «منطق حذف» شود. عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي تأکيد کرد: ما بايد کمک کنيم که تکليف جامعه با مفهوم و شاخص «سنجش اصلاحگري» آشنا شود و از اين آشفتگي انديشهاي نجات پيدا کند. نتايج بحران يادگيري در ساحت اقتصاد روشنتر، و پنهان کردن آن براي کساني که از پنهانکاري سود ميبرند سختتر است. وي افزود: اقتصاد سياسي ايران از نقطه عطف پايان جنگ تا امروز هر روز به صورت فزاينده در حال تسخير شدن به دست مافيا است و يکي از شگفتانگيزترين مسائل تاريخ ايران اين است که در طول سه دهه، چهار رئيس جمهور با ديدگاههاي فرهنگي، اجتماعي و بينالمللي متفاوت را تجربه کردهايم ولي هر چهار نفر يک سياست را در اقتصاد پيگيري کردهاند و از تجربيات زمان خودشان هم نتوانستهاند درس بگيرند و مدام در حال آزمايش و خطا هستيم. مؤمني يادآور شد: تجربه عملکرد سه دهه گذشته اين بوده که مردم و به ويژه فرودستان جزو بازندگان بودهاند و توليدکنندگان در هر سطحي که بيشتر غيرت ملي داشتهاند بيشتر قرباني شدهاند و نهاد دولت به بيشترين شکنندگي ميرسد. نقطه هاي عطفي هم داشتهايم، اما تحريم و کرونا تلخي يک اقتصاد سياسي به دست مافيا درآمده را به صورت عريان به نمايش گذاشت. وي تأکيد کرد: همه دولتهاي 30 سال گذشته در عمق بخشي به مناسبات مافيايي نقش داشتهاند و بايد به آرمانهايي که موتور محرک انقلاب شد برگرديم. کشور با بحران برابري، بحران کارآيي حکومت و بحران مشارکت روبرو است و اين کارنامه يک پيام مشخص دارد که نهادهاي نظارتي رسمي کفايت بايسته نداشتهاند که قبل از مرگ سهراب به درد اين اقتصاد برسند. ذخيره دانايي کشور هنوز در حدّي هست که از اين بنبستها عبور کند اما اگر مناسبات رانتي حاکم باشد من احساس خطر ميکنم.
اصلاحطلبان خودشان را بازسازي کنند
عليرضا علويتبار نيز در اين مراسم گفت: هر موجود زندهاي اگر بخواهد تداوم حيات دهد و رشد کند بايد بتواند با شرايط محيط تطبيق کند. يعني انسان زنده هم از محيط تأثير ميپذيرد و هم بر محيط تأثير ميگذارد. اين فعال سياسي اصلاحطلب بيان کرد: جنبش اصلاحات يک موجود زنده کاملا پيچيده است. به همين دليل ميتواند با محيط تطبيق کند. حرکت جمعي اصلاحات در طول عمر خودش تحولات محيطي مختلفي را تجربه کرده و بنابراين اصلاحطلبان نميتوانند بدون تطبيق با شرايط مسير خود را پيش ببرند. وي با اشاره به اينکه مردم، حکومت و فضاي بينالمللي تغيير کرده است، تصريح کرد: روز به روز قدرت و ثروت متمرکزتر شده و منابع بيشتر در اختيار عدهاي خاص قرار گرفته و از نظر بينالمللي هم امنيت به يک موضوع جدي تبديل شده و در کنار فعاليت براي اصلاح بايد به امنيت ملي هم توجه داشته باشيم و حفظ امنيت ملي براي ما يک اولويت مهم شده است. علوي تبار افزود: ما نميتوانيم تسليم تحولات محيطي شويم اما نبايد به تحولات بيتوجه باشيم. اصلاحطلبان اگر بخواهند بمانند بايد از نظر گفتار سياسي، سازماندهي و خطمشيها خودشان را نوسازي و بازسازي کنند. بدون نوسازي و بازسازي نميتوان پروژه اصلاح ساختاري را پيش برد و وظيفه ملي که بر عهده ما است را به خوبي انجام دهيم. وي تصريح کرد: ابتدا بايد ايده حذف اصلاحطلبان کنار گذاشته شود و اصلاحطلبان هم متقابلا بايد نسبت به جريان سنتگرا چنين برخوردي داشته باشند. ما هم به دنبال پاک کردن آنها از صفحه روزگار نيستيم.
اصلاحات نو ميشود؛ تغيير گفتماني نداريم
دبيرکل حزب اتحاد ملت نيز با اشاره به اينکه اين مراسم متفاوت از سالهاي قبل و با حضور تعداد انگشت شمار دانشجو برگزار شد، گفت: شرايط کرونا باعث شده که در اين سالن شاهد شور و نشاط نيستيم. هرچند چندين سال است که دانشجويان به دليل برخوردهاي امنيتي که با آنها شده کمتر رغبتي به حضور در تجمعات دارند. خدا لعنت کند کساني را که کاري کردهاند دانشجويان که هميشه پيشاني مباحث سياسي بودهاند ترجيح بدهند عرصه را خالي کنند. علي شکوريراد با تأکيد بر اينکه ما با شرايط بسيار سختي روبهرو هستيم، افزود: اصلاحات به اين دليل شکل گرفت که مردم ديدند آرمانهاي انقلاب کمرنگ شده و برنامه اصلاحات در سال 76 هويت پيدا کرد؛ که در حقيقت بازگشت به آرمان انقلاب است. تفاوت اصلاحطلبان با کساني که مقابل آنها هستند برميگردد به اينکه مردم بر اساس مانيفستي که امام در نوفل لوشاتو شرح داد، ديدند که بعد از پيروزي انقلاب و استقرار نظام آن مانيفست به فراموشي سپرده شد و به خصوص پس از رحلت امام حس کردند اين چيزي نيست که بر اساس آن انقلاب شد و اصلاحات شکل گرفت. وي در خصوص «اصلاح اصلاحات» نيز گفت: همانطور که اصلاحات ميخواست انقلاب را نو کند، اصلاح اصلاحات هم ميخواهد اصلاحات را نو کند. ما تفاوت گفتماني نخواهيم داشت. زمانه عوض شده، مردم عوض شدهاند و مطالبات آنها تغيير کرده و طبيعتا بايد تحليل جديدي از اين اصلاحات ارائه کنيم. اصلاحات به چالش کشيده شده چون به اهدافش نرسيده و بايد آن را بازبيني کنيم که چه کاري بايد صورت بگيرد. اصلاحات درخشانترين عملکرد اقتصادي پس از انقلاب را داشته، به طوري که در اين دوره سند چشمانداز 20 ساله نوشته شد. وي تأکيد کرد: بايد سرمايههاي نمادين کشور را پاس داشت تا افق روشن در کنار جامعه قرار بگيرد. بايد ياد کنيم از عزيزان در حصر که با ايستادگي در مواضع بر حقشان، سرمايه نمادين آنها براي نسل جوان اميدبخش خواهد بود. اين سرمايه هاي نمادين بيش از هرچيزي ميتوانند اميدبخش جامعه باشند. ما کسي مثل رئيس دولت اصلاحات را داريم که درستي، پاکي و صداقت در اين شخصيت جمع است اما از وجود او استفاده نميکنيم. شکوريراد ادامه داد: چرا با سرمايههاي نماديني مثل استاد شجريان و عادل فردوسيپور اينگونه برخورد مي کنند؟ تا زماني که اين سرمايههاي نمادين به حاشيه برده ميشوند نميتوان اميد داشت جامعه افق روشني را پيش روي خودش ببيند.
